İptal davasının doğal sonucu olan tespit talebinde hukuki yarar yoktur

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2415

KARAR NO 2024/907

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/10/2023

NUMARASI 2023/700 Esas - 2023/859 Karar

DAVA

Ticari Şirket (Sermaye Artırımından Kaynaklanan)

Davanın hukuki yarar yokluğundan reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ortağı olduğu davalı şirketin, diğer ortaklarının müvekkilinin yokluğunda usulsüz şekilde yapılan 12/07/2023 tarihli olağanüstü genel kurul kararı neticesinde alınan sermaye artırım kararının iptali için İstanbul 5. ATM' nin 2023/672 esas sayılı dosyasında dava açıldığını, ancak bu yargılama sürecinde kötüniyetli sermaye artırımı ile elinden alınan hisselerinin 3. kişilere devredilebileceğini beyanla tedbir talebinde bulunduğunu, yine dilekçesinde bahsi geçen kar dağıtılmamasına ilişkin açıklamaları ile şirketin gerçeğe aykırı şekilde zarar ettiği gösterilerek bu kayıtların temini amacıyla delil tespiti talebinde bulunarak sermaye artırımı sonucu el değiştiren hisselerin iptali ile %20 pay sahipliğinin tespitini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının bekletici mesele yapılmasını talep ettiği, İstanbul 5. ATM'nin 2023/672 esas sayılı dava dosyasında genel kurul kararının iptali davasının lehine sonuçlanması ihtimalinde davaya konu hisse iptali ve tespit talebinin de bu iptal kararının doğal sonucu olarak ortaya çıkacağı, genel kurulda alınan sermaye artırımı kararının yürütmesinin durdurulmasının HMK nın 390/1 maddesi gereği iptal davasına bakan asıl mahkemeden istenebileceği, yine delil tespiti talebinin kar dağıtımının yapılmamasından ziyade gerçek olmayan kayıtlara rağmen sermaye artırımı yapılamayacağının ispatına yönelik olup bu talebin de HMK 401/3 maddesi uyarınca asıl davada talep edilmesi gerektiği, davacının taleplerini asıl davaya bakan mahkemede ileri sürmesi gerektiği ve netice-i talebinin de mezkur dava dosyasındaki haklılığı ihtimalinde iptal kararının doğal sonucu olarak ortaya çıkacağı, eldeki davada aynı sonuca yol açacak taleplerinde hukuki yarar bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı şirketin ortaklarının kötü niyetli olarak müvekkilin şirketteki sermaye ve pay oranını düşürmek amacıyla sermaye artırımı yoluna gittiğini, yurtdışında yaşayan müvekkile tebligat yapılmadan 12/07/2023 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda alınan sermaye arttırımı kararı ile 18/07/2023 tarihinde alel acele müvekkilin yurtdışında yaşadığı bilindiği halde usule uygun olarak ve müvekkilin anlayacağı dilde makul süre tanınmadan TTK'nın 461. maddesi uyarınca rüçhan hakkının kullanılmasına yönelik YK kararı alındığını, bu kararın 19/07/2023 tarihinde TSG’de ilan edildiğini, şirketin sermayesi 10.000.000-TL’ye arttırılarak rüçhan hakkının diğer ortaklar tarafından kullanıldığını ve müvekkil hisseleri davalı ...

lehine gasp edildiğini, her ne kadar taraflarınca İstanbul 5 ATM 2023/ 672 esas sayılı dosyada dava açılmış ise de, kararın ticaret siciline tescil edilerek ilan edildiğinden kararlar mahkemece iptal edilinceye kadar geçerli sayılacağından, bu karara dayanarak yapılan işlemlerde iyi niyetli üçüncü kişilerin elde ettikleri haklarının korunacağını, genel kurul kararına bağlı olarak işlem yapanların iptal davasının açılıp açılmadığını araştırma zorunluluğuna tabi tutulamayacağını, tescil ve ilan edilen kararın icrasının durdurulmasına yönelik mahkemece tedbir kararı verilmediği dikkate alındığında davalılar tarafından işlemlerde bulunulması halinde müvekkilin haklarının zayi olacağını, mahkemece davanın esasına girilip delillerin toplanmasına karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgı ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacının davalı şirketin %20 ortağı olduğunun tespitine,rüçhan hakkı kullandırılmadığından paylarını diğer ortaklar iktisap ettiğinden genel kurul kararının icrasının durdurulması isteğine ilişkindir.Davacı, davalı şirketin %20 oranda ortağı iken, şirketin sermayesinin usule uygun çağrı yapılmadan şirketin %80 oranda paya sahip diğer ortakları tarafından yokluğunda yapılan olağanüstü genel kurulda şirket sermayesinin artırılmasına karar verildiği,rüçhan haklarının diğer ortaklar tarafından kullanılmasına ilişkin yönetim kurulu kararı alınarak hisselerin diğer ortak ...'a geçtiği, 100.000-USD ödeyerek satın aldığı hisselerin hiç bir bedel ödemeden, sermaye artırımı neticesi yatırdıkları paraları hemen bankadan geri çekerek şirketten geri aldıklarını, olağanüstü genel kurul kararının butlanına ilişkin açılan davada genel kurul kararının icrasının durdurulmaması nedeniyle, sermaye artırımı neticesi ele geçirilen payların üçüncü şahıslara geçme ihtimali bulunduğunu, icranın durdurulması kararının verilmemesi nedeniyle, ticaret siciline tescil ve ilan edilen genel kurul kararı ile sermaye artırımı yapıldığından üçüncü şahısların bu tescile güvenerek aldıkları payların korunacağını müvekkilinin mağduriyetinin engellenmesi için davalı şirketin %20 paydaşı olduğunun tespitine ve paylar üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Hukuki yarar dava şartıdır. Eda ve inşaî davalarda hukuki yararın bulunduğu varsayılır. Tespit davalarında ise her olayın özelliğine göre davacının tespit davası açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı değerlendirilmeli, özellikle eda davası açılması mümkün olan hallerde olumlu tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmelidir. Somut olayda, hukuki yarar öncelikle incelenmesi gerekmekte olup; davacı tarafından paylarının sermaye artırımı yoluyla rüçhan haklarının yokluğunda alınan yönetim kurulu kararı ile diğer ortaklara kullandırılması neticesi pay oranının düştüğünü ileri sürmüştür. Davacının davalı şirkette %20 oranda paya sahip iken sermaye artırımı neticesi rüçhan hakkının diğer davalı tarafından kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı şirketin sermaye artırımına ilişkin karar ortadan kaldırılmadan davacının hukuken iddia ettiği oranda paydaş olduğu kabul edilemeyecektir. Bu yolda yapılması gereken genel kurul kararının iptali veya butlanı davası açmaktan ibaret olup, bu konuda açılan davanın devam ettiği anlaşılmaktadır. Davacı vekili üçüncü şahısların edinimlerinin engellenmesi gerektiğini ileri sürmekte ise de; genel kurul kararı ile ilgili olarak alınacak bütün önlemlerin ancak anılan davada alınması mümkündür.Açıklanan nedenlerle, genel kurul karar iptali davasının konusunu teşkil eden talepler hakkında ayrıca pay sahipliğinin tespiti davası açmakta davacının hukuki yararı bulunmadığı,üçüncü şahısların kazanımları ile ilgili endişeler mevcut olmakla birlikte bu endişelerin ayrı bir davada ileri sürülemeyeceğinden hukuki yararın varsayılamayacağı, açılmış ve görülmekte olan ya da açılacak bir davada iddia ve savunma olarak ileri sürülebilecek konular için ayrı bir saptama (tespit) davası açmakta hukuki yarar bulunmadığından ,istinaf sebebi yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile kalan 157,75‬-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.10/06/2024