Bekletici mesele yapılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1634 E. 2024/444 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Davacının nitelemesi: Taşıma ve Ardiye Ücreti mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bir davanın esasının, tarafların başka bir mahkemede görülen ve henüz kesinleşmemiş bağlantılı bir davanın sonucuna bağlı olması hâlinde, ilk derece mahkemesi bu bağlantılı dava dosyasını bekletici mesele yapmadan hüküm kurmuşsa, bu durum uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek önemli delillerin toplanıp değerlendirilmediği anlamına gelir ve istinaf mahkemesince kararın kaldırılarak dosyanın yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesini gerektirir.
Ele alınan sorunlar
Bağlantılı davanın bekletici mesele yapılması gerekliliği → kabul
İddia: Davalı vekili, emtianın davacı ile mutabık kalınan şartlara aykırı olarak soğuk hava deposu bulunmayan antrepoya teslim edildiğini, bu nedenle emtianın telef olduğunu, aynı olayla ilgili başka mahkemelerde derdest davalar bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: Davalının aynı olaya ilişkin zarar gören ürün bedeli ile gümrük müdürlüğüne ödenen vergi tutarının tahsili için davacıya karşı açtığı başka bir asliye ticaret mahkemesi davasında ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, ancak yargılamanın istinaf aşamasında olup kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Davalının taşıma ve antrepo ücretinden sorumlu olup olmayacağı, bu bağlantılı dava dosyasında davacı hakkında verilecek karara göre aydınlığa kavuşacaktır. Bağlantılı dava dosyasının eldeki yargılamayı da etkileyebilecek nitelikte olması nedeniyle, yargılama birliği ve usul ekonomisi açısından bahsi geçen dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerekmektedir. Uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli deliller toplanıp değerlendirilmediğinden istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bir tarafın sorumluluğunun, başka bir mahkemede görülen ve henüz kesinleşmemiş bağlantılı davanın sonucuna bağlı olduğu durumlarda, bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiği ve yapılmamasının eksik inceleme sayılacağı yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
bekletici mesele↗ usul ekonomisi↗ yargılama birliği↗ itirazın iptali↗ eksik inceleme↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1634
KARAR NO 2024/444
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 10/06/2021
DAVA
İtirazın İptali
Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirkete 2.800-Euro + 8.000-TL ücret karşılığında portakal konsantre emtiasının Belçika'dan Türkiye'ye taşınması ve gümrük işlemleri konusunda taşıma ve ardiye hizmetini üstlendiğini, edimini yerine getirdiğini, ancak davalı şirketin borcunu ödemediğini, bunun üzerine davalı hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacı ile müvekkili arasında akdedilen sözleşme uyarınca içlerinde portakal konsantresi bulunan 80 varil ürünün Belçika ülkesinden alınarak -18 derece sıcaklıkta Türkiye'ye getirilmesi konusunda anlaştıklarını, buna karşın ürünlerin e-posta yazışmalarında belirtildiği üzere ... Gümrük antreposu yerine Erenköy Gümrük Müdürlüğü denetiminde bulunan ve -18 derece soğuk hava deposu şartlarına sahip olmayan davacıya ait ... antreposuna teslim edildiğini, ürünlerin sözleşme uyarınca -18 derece soğuk hava deposunda muhafaza edilmediğini ve telef olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacının soğuk hava deposu bulunmayan emtiayı ... Genel Antrepoya 27/06/2018 tarihinde teslim ettiği, serbest dolaşıma giriş işlemlerinin 27/07/2018 tarihi itibariyle bitmiş olmasına rağmen riskli bir ortamda muhafaza edilen emtiayı teslim almak için davalı şirket tarafından müracaatta bulunulmadığı, emtianın antrepoya tesliminden itibaren davacıya ayıp ihbarında bulunduğuna yönelik her hangi bir bilgi ve belge sunulmadığı gibi serbest dolaşıma giriş işlemlerinin 27/07/2018 tarihi itibariyle bitmiş olmasına rağmen riskli bir ortamda muhafaza edilen emtiayı antrepodan herhangi bir neden göstermeden teslim almayarak mukavemet sürecinin geçmesine sebebiyet veren davalının kendi kusurlu fiili neticesinde oluşan zararı davacı yana yükletmek istediği, taraflar arasındaki mutabakata ve takibe konu miktar olan ücretin davacı tarafça ispatlandığı, alacağın faturaya bağlı olması nedeniyle likit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, %20 oranında 4.999,03-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; müvekkili ile davacı arasında müvekkilinin Belçika'dan satın aldığı portakal konsantresi emtiasının Türkiye'ye -18 derecede taşınması hususunda anlaştıklarını, ürünlerin muhafaza edilmek zorunda olduğu ısı derecesi nedeniyle davacıya normal bedelin üzerinde ücret ödediğini, T2 belgesinde alıcı olarak ... Lojistik'e ait soğuk hava sistemine sahip antreponun gösterildiğini, CMR belgesinde de alıcı olarak bu adresin gösterildiğini, fakat emtiaların buna rağmen soğuk hava deposu bulunmayan davacı ile mutabık kalınan şartlara aykırı olarak ... Gümrüklü Antreposuna teslim edildiğini, davalının bu usulsüz işlemleri adet haline getirdiğinin 13/08/2018 tarihli e-postada açıkça belirtildiğini, davacı tarafından müvekkiline emtianın teslim edildiği gümrüklü antreponun soğuk hava sistemi olmadığı hususunda bilgi vermediğini, davacının bu emtiaları soğuk hava deposu olmayan antrepolara teslim etmesinin mümkün olmadığını, dondurulmuş meyve sularının soğuk zincirin bozularak soğuk hava deposu bulunmayan antrepolara konulmasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 94/2 maddesine aykırı olduğunu, emtiaların Tarım ve Orman Bakanlığı'nın incelemelerine tabi olduğunu, bu incelemelerin 2 ila 4 hafta sürdüğü nazara alındığında bozulmaması için soğuk hava deposunda saklanması gerektiğini, davacının müvekkilinin açık talimatına rağmen, gümrük mevzuatını bilmezden gelerek soğuk hava deposuna sahip olmadığını hiç bir şart altında bildirmeden emtiayı kendi antreposuna almasının hukuka aykırı olduğunu, aynı olayla ilgili olarak İstanbul Anadolu 13.
ATM'nin 2020/428 E. ve 5. ATM'nin 2020/389 E. sayılı davalarının açıldığını ve davaların derdest olduğunu, emtiaların telef olmasına rağmen davacının halen ücret tahsil etmeye çalıştığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, taşıma ücretinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda davacının davalı tarafından ithal edilen 60 varil portakal konsantresi emtiasının -18 derece sıcaklıkta taşınması ve ardiye hizmetini üstlendiği, davacıya fiyat teklifi için gönderilen e-postalarda emtianın -18 derecede taşınması gerektiğinin ve taşımanın donduruculu araçla yapılmasının istendiği, taşımanın fiili olarak dava dışı ...isimli firmaya yaptırıldığı, taşıma senedinde teslim yeri olarak ... Lojistik firması gösterildiği, dosyaya sunulan 05/06/2018 tarihli e-postalara göre teslim edilecek antreponun Erenköy antreposu olarak tarafların iradesi ile değiştirildiği, emtiaların Erenköy Gümrük Müdürlüğü denetiminde bulunan ve -18 derece soğuk hava deposu şartlarına haiz olmayan davacıya ait ...
antreposuna 27/06/2018 tarihinde eksiksiz ve hasarsız olarak teslim edildiği, gümrük işleri kapsamında 19/07/2018 tarihinde emtiadan numune alındığı, 27/07/2018 tarihinde emtianın serbest dolaşıma girdiği, emtianın kara taşımasında bozulduğuna ilişkin bir iddia bulunmadığı, davacı çalışanı tarafından gönderilen 10/08/2018 tarihli e-posta ile antrepoda bekleyen varillerin kapaklarının şişmeye başladığı, bir kaç tanesinin kapak tarafından patladığı hususunda davalıya uyarıda bulunulduğu, İstanbul Anadolu 6. SHM'nin 2018/137-D.iş sayılı dosyası kapsamında davacının antreposunda bulunan emtialar üzerinde 09/11/2018 tarihinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda emtiaların uygun koşullar altında saklanmadığının ve kullanılamaz hale geldiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Davalının aynı olaya ilişkin zarar gören ürün bedeli ile gümrük müdürlüğüne ödenen vergi tutarının tahsili için davacıya karşı İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/389 Esas sayılı davasını açtığı, mahkemece davanın reddine karar verildiği, ancak yargılamanın istinaf aşamasında olduğu, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Davalının taşıma ve antrepo ücretinden sorumlu olup olmayacağı, İstanbul 5. ATM'nin bahsi geçen dava dosyasında davacı ... ile ilgili verilecek karara göre aydınlığa kavuşacaktır. Bu husus dikkate alındığında İstanbul Anadolu 5. ATM'nin 2020/389 Esas sayılı dava dosyasının eldeki yargılamayı da etkileyebilecek nitelikte olup yargılama birliği ve usul ekonomisi açısından bahsi geçen dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanıp değerlendirilmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/06/2021 Tarih 2018/901 Esas - 2021/458 Karar sayılı kararın HMK 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 429,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/03/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/114213 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi