Fatura konusu malın tesliminin ispatı ve satış ilişkisinin kanıtlanması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2261 E. 2024/1271 K. · · İlk derece: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Ticari satıma dayalı fatura alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında, davalının sözleşmesel ilişkiyi ve malın teslimini inkâr etmesi halinde ispat yükü davacı satıcıya aittir; davacı, sözleşme ilişkisinin varlığını ve fatura konusu malın davalıya teslim edildiğini yazılı delillerle kanıtlamalıdır. Teslim yerinin davalıya ait veya davalı ile bağlantılı bir işletmeye ait olduğu, davalı yetkilisinin bu yerle ilişkisinin resmi kayıtlarla sabit olduğu hallerde, irsaliyelerdeki teslim alan imzasının davalının çalışanına ait olmaması tek başına teslim olgusunun ispatlanamadığı sonucunu doğurmaz.
Ele alınan sorunlar
Ticari satım ilişkisinin ve malın teslim edildiğinin ispatı → ret
İddia: Davalı vekili, taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığını, sözleşmedeki kaşe ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, betonun müvekkiline teslim edilmediğini, mal tesliminin tanıkla ispat edilemeyeceğini ve irsaliyelerdeki imza sahiplerinin davalının çalışanı olup olmadığının denetlenmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacı öncelikle akdi ilişkiyi, ardından faturalarda yazılı malların davalıya teslim edildiğini ve faturanın bu akdi ilişki nedeniyle düzenlendiğini ispat etmelidir; bu ispat uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delillerle yapılmalıdır. Somut olayda davacı defterlerinde kayıtlı faturalar ve bakiye alacak tespit edilmiş, davalı defterlerinde davacıya ait kayıt bulunmamakla birlikte, betonun teslimine ilişkin irsaliyelerde teslim alan imzası mevcuttur; teslim yeri olarak gösterilen işletmenin davalı şirketin grup şirketleri arasında yer aldığı, ilgili belediye cevaplarına göre bu işletmenin davalı şirket tarafından kiralanıp üzerinde inşaat yapıldığı, davalı şirket yetkilisinin belediye kayıtlarında kiracı vekili olarak geçtiği anlaşılmıştır. Sözleşme altındaki imza davalı tarafça inkâr edilmiş olsa da, bu olgular birlikte değerlendirildiğinde hazır beton satışına ilişkin ticari ilişkinin varlığı ve satışa konu betonun davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir. Betonun davalıya ait inşaat alanına teslim edildiği göz önüne alındığında irsaliyelerde davalı şirket çalışanı olmayan kişilerin imzasının bulunması doğal olup, bu husus tek başına teslim olgusunun kanıtlanamadığını göstermeye yeterli değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sözleşme altındaki imzanın inkâr edildiği ve malın teslimin tartışmalı olduğu ticari satım uyuşmazlıklarında, teslim yerine ve davalı ile bağlantısına dair dolaylı delillerin (belediye kayıtları, kiracılık ilişkisi vb.) teslim olgusunun ispatında nasıl değerlendirilebileceği yönünden bölgesel ikna edici bir örnek oluşturmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ticari satım↗ ispat yükü↗ sevk irsaliyesi↗ ticari defter kaydı↗ fatura↗ sözleşme imzasının inkârı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/2261
KARAR NO 2024/1271
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/09/2021
NUMARASI 2019/52 Esas - 2021/564 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan )
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin alacağının tahsili için davalı aleyhine İstanbul .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, borçlunun süresinde borca itiraz ettiğini, müvekkili ile davalı şirket arasında hazır beton sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin yaptığı hizmet ve beton dökümü karşılığı davalıya fatura tanzim ve teslim ettiğini, faturalara dayanak sevk irsaliyelerinin mevcut olduğunu, davalı tarafın müvekkiline ilgili faturalar ve cari hesaba karşılık ödeme olarak ...bank'a iat ... seri no'lu 15.11.2018 keşide tarihli 55.000-TL tutarlı çek verdiğini, çek tutarı düşüldükten sonra kalan borcun 36.139,66-TL olduğunu,davalı tarafın verdiği çekin karşılıksız kalması üzerine de İstanbul ...
İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, bu dosya borcunun da ödenmediğini belirterek, davalının takibe itirazının iptali ile davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkili şirket yetkilisine ait olmayan imza ve kaşe ile müvekkili şirketin borçlandırılmaya çalışıldığını, dava dilekçesi ekinde bulunan sözleşmedeki kaşe ve imzanın müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili aleyhine sahte kaşe ve imza ile takip başlatıldığını, çekteki imzanın müvekkili şirkete ait olmaması sebebi ile icra mahkemesinde imzaya itiraz davası açıldığını belirterek, davanın reddi ile davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davacı tarafın davacıya sattığını iddia ettiği betona dair faturaları kendi ticari defterlerine kaydettiği ve vergi dairesine bildirdiği, ancak davalı tarafın ticari defterlerinde ve beyannamelerinde bu hususun yer almadığı,davacı tarafın malın teslimi hususunu imzalı irsaliyeler ve tanık beyanları ile ispat etmek istediği, davalı tarafın ise irsaliyelerdeki imzaları inkar ederek teslimin tanık ile ispat edilemeyeceğini savunduğu, Beşiktaş Belediyesince gönderilen belgelerde davalıya taşınmazda yapıya sonradan betonarme eklentiler yapıldığının, parsel içerisinde çay bahçesi, spor tesisi, kafe yapıldığı, imara aykırı yapının yıkıldığının, taşınmaz sahibinin ... ve ... olduğunun bildirildiği, dosyaya sunulan vekaletname ve sözleşmelerden de davalı şirket yetkilisinin adının ...
olduğunun anlaşıldığı, davacı tarafça davalı tarafa betonun teslim edildiği, teslim edilen betonun davalıya ait taşınmaza ve davalı nam ve hesabına hareket eden şahıslara teslim edildiği gerek Beşiktaş Belediyesi yazıları gerekse tanık anlatımlarından anlaşıldığı, davalı tarafça inkar edilen sözleşmedeki imzanın şirket yetkilisine ait olup olmadığına dair araştırmaya ihtiyaç duyulmadığı, davacı faturaları davalı tarafça ticari defterlere kaydedilmemiş ise de, teslim edildikleri kabul olunan beton emtiasına istinaden tanzim edilen faturalardan dolayı davacının davalıdan alacaklı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının takibe itirazının iptaline, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki bulunmadığını, müvekkili şirketin ticari defterlerinde davacı tarafa ait bir kayıt bulunmadığını, davacı tarafça iddia edilen beton dökme işine dair sözleşmedeki kaşe ve imzanın müvekkiline alt olmadığını, dava konusu betonun müvekkiline teslim edilmediğini, mal tesliminin tanıkla ispat edilmesi mümkün olmayıp irsaliyelerde imzası bulunan kişilerin davalının sigortalı çalışanı olup olmadığını denetlemenin davacının sorumluluğunda olduğunu, davacının tanık dinletme istemine muvafakat etmediklerini, bu nedenle teslimin tanıkla ispatının mümkün olmadığını, ayrıca davacı tanıklarının beyanlarının hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı açık hesap alacağının tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça davalı ile akdedilen hazır beton sözleşmesine dayalı olarak davalıya beton satışı yapıldığı, ancak bedelinin ödenmediği iddia edilmiş, davalı taraf ise sözleşme altındaki kaşe ve imzayı inkar ederek sözleşme ilişkisini ve alacağın varlığını inkar etmiştir. Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır.
Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda, davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekir. Eldeki davada davalı sözleşmesel ilişkiyi, malın teslimin ve borcu inkâr etmektedir. Bu durumda sözleşmesel ilişkiyi, faturalarda yazılı malların davalıya teslim edildiğini ve faturanın da bu akdi ilişki nedeni ile düzenlendiğini ispat yükü davacıya aittir. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delillerle kanıtlamalıdır.Tarafların ticari defter kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde; davacı faturaları davacı ticari defterlerinde kayıtlı olup davacının kendi ticari defterlerine göre davalıdan 36.139,66-TL bakiye alacağının bulunduğu, davalının ticari defterlerinde ise davacıya ait herhangi bir kayıt bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davacı tarafından satışı yapılan betona ilişkin olarak davacı tarafça toplam 91.139,66-TL tutarlı 10 adet fatura düzenlendiği, beton satış bedeli karşılığında davacıya davalının ciranta olarak yer aldığı 15.11.2018 keşide tarihli, 55.000-TL bedelli çekin verildiği, çekin davacı tarafça İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takip konusu edildiği, ancak davalı tarafça çekte bulunan imza inkar edilerek bu konuda icra hukuk mahkemesinde dava açıldığı, çek bedeli düşüldükten sonra kalan tutarın ise davacı tarafça işbu davaya dayanak takip konusu edildiği görülmektedir. Faturalar konusu betonun teslimine ilişkin tüm irsaliyelerde teslim alan imzasının bulunduğu, sevk irsaliyelerinde teslim yeri olarak "..." adlı yerin gösterildiği, bu işletmenin davalı şirketin grup şirketleri arasında yer aldığı, ilgili Belediyelerden alınan cevabi yazı içeriklerine göre irsaliyelerde teslim yeri olarak belirtilen işletmenin davalı şirket tarafından spor tesisi ve çay bahçesi olarak işletilmek üzere kiralanarak üzerinde inşaat çalışması yapıldığı, Belediye Encümenince yapıların imara aykırı ve kaçak olması nedeniyle yıkım kararı alınarak yıkımın gerçekleştirildiği, davalı şirket yetkilisinin de ilgili belediye kayıtlarında kiracı vekili olarak adının geçtiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda davacının dayandığı sözleşme altındaki imza davalı tarafça inkar edilmiş olsa da, davacı tarafça hazır beton satışına ilişkin ticari ilişkinin varlığı ve satışa konu hazır betonun davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir. Faturalar konusu betonun davalıya ait inşaat alanına teslim edildiği göz önüne alındığında, irsaliyelerde davalı şirketin çalışanı olmayan kişilerin imzasının bulunması doğaldır. Bu nedenle teslim alan kişilerin davalının çalışanı olmaması da tek başına teslim olgusunun kanıtlanamadığını kabule yeterli değildir. Açıklanan nedenlerle,davacının dayandığı faturalar konusu hazır betonun davalılara teslim edildiği kanıtlandığından, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 2.468,70-TL istinaf karar harcından yatırılan 618-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 1.850,70-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 25,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/09/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/113151 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi