Faturaların deftere kaydı ve beyannameye dahil edilmesinin teslim karinesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/3266 E. 2024/5227 K. · · İlk derece: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
OnandıKesinlik belirsiz
★ Emsal
Gerekçe özeti
Cari hesap ilişkisine dayalı alacakta, alıcı dava konusu faturaları kendi ticari defterlerine kaydetmiş ve beyannamesine dahil etmişse, fatura konusu mal veya hizmeti teslim aldığının ve bedelini ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerekir; teslim edilmediği savunması bu karine karşısında ve aksini gösteren bir tespit bulunmadıkça dinlenmez. Satıcının kendi personeli hakkında yürütülen ceza soruşturması, alıcının bu ödeme yükümlülüğünü etkilemez.
Ele alınan sorunlar
Faturaları kendi defterine kaydedip beyannameye dahil eden alıcının malı teslim aldığının kabulü → ret
İddia: Davalı, fatura konusu malların kendisine teslim edilmediğini, malların onayı olmadan kargo firmasına ve satıcının kendi çalışanı adına sevk edildiğini, fatura ve sevk irsaliyelerinde kendisini temsilen imza bulunmadığını, faturanın tek başına alacağı ispata yetmediğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dosya kapsamında alıcının dava konusu bilgisayarları satın aldığının aksine bir tespit bulunmamaktadır; alıcının dava konusu faturaları kendi defterine kaydetmesi ve beyanname vermesiyle cari hesaba konu mal ve hizmetleri teslim aldığının ve bunların bedelini ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerekir. Satıcı şirketin personeli hakkında emniyeti suistimal suçundan yürütülen soruşturmanın ve bu soruşturmada personelin bir kısım bayilerle birlikte hareket ettiği yönündeki iddiaların eldeki davayı etkiler bir yönü yoktur; alıcının, hakkında soruşturma yürütülen üçüncü kişi şirket aleyhine ayrıca ilamsız icra takibi başlatmış olması da bu sonucu değiştirmez. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Faturaların alıcının kendi defterlerine kaydedilmesi ve beyannameye dahil edilmesinin teslim ve ödeme yükümlülüğü yönünden kabul sayılacağı; satıcı personeli hakkındaki ceza soruşturmasının bu sonuca etkisi bulunmadığı yönündeki holding, cari hesaba dayalı itirazın iptali davaları bakımından emsal değeri taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cari hesap↗ itirazın iptali↗ ticari defterlerin delil değeri↗ malın teslimi↗ sevk irsaliyesi↗ icra inkâr tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/3266 E. , 2024/5227 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI 2023/220 Esas, 2023/178 Karar
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2019/398 E., 2022/606 K.
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin bilgisayar sistemleri toptan satıcılığı yaptığını, davalı ile müvekkili şirket arasında bayilik sözleşmesi imzalandığını, aralarındaki ticari ilişkinin ise bu sözleşmeye bağlı olarak yürüyen cari hesap ilişkisi çerçevesinde mal alım-satımı şeklinde gerçekleştiğini, davalı işletmenin Bilgi Tek Shop isimli, davalıya ait bir şahıs şirketi olduğunu, davalının son olarak satın aldığı 3 adet fatura bedelinden kalan toplam 68.497,67 USD tutarındaki cari hesap borç bakiyesini ödememesi üzerine başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava
dilekçesinde belirtilen faturalara ait ürünlerin kendilerine teslim edilmediğini, faturadaki
ürünlerin davalının onayının alınmadan kargo firmasına teslim edildiğini, faturanın
düzenlenmesinin tek başına yeterli olmadığını, malın tesliminin davacı tarafından
ispatı gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının, davalı ile arasındaki ticari ilişkiyi ve alacağını yöntemince ispat ettiği, davalı tarafça dosyaya konu borcun sona erdiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve delilin sunulmadığı , davalı temerrüde düşürülmediğinden davacının işlemiş faiz talep edemeyeceği, davacı tarafça dava dilekçesi ile işlemiş faiz talebinde bulunulmadığı ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile İstanbul Anadolu 14. İcra Dairesi'nin 2019/808 E. sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile 68.497,67 USD asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacağın takip tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak değerinin % 20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu faturaların kapalı fatura niteliği taşımadığını, Yargıtay tarafından sadece faturanın bulunmasının alacağı ispat bakımından tek başına yeterli görülmediğini, Yargıtay dairelerinin benzer uyuşmalıklarda fatura konusu olan malın teslim edildiği hususunun ayrıca ispat edilmesi gerektiğine yönelik karar verdiğini, davacı tarafından düzenlenen sevk irsaliyesinde de görüldüğü üzere uyuşmazlık konusu olan bilgisayarların sözleşme gereği müvekkilinin sistemdeki adresine sevk edilmediğini, davacı... A.Ş. tarafından müvekkilinin bilgisi ve onayı olmadan Diyarbakır ... kargo 5 Nisan Şubesinde kendi elemanları olan... adına sevk edildiğini, davacı tarafça düzenlenen fatura ve sevk irsaliyelerinin hiçbirinde müvekkilini temsilen atılan imza bulunmadığını, bu hususun bilgisiyarların müvekkiline ulaştırılamadığı hususunu kanıtlar nitelikte olduğunu, sevk irsaliyesinde alıcı kısmında müvekkilinin yerine adı yazan ve malı almakla görevlendirilen kişi olan...
hakkında davacı tarafından Diyarbakır C. Başsavcılığına şikayette bulunduğunu, ...'in davacı şirket nezdinde çalışan işçi olduğunu, 2019/15712 soruşturma numarasıyla soruşturma yürütüldüğünü, bu durum davacı tarafından malları teslimle görevlendirilen çalışanın malı teslim etmek yerine başka yollara başvurduğunu ve malı müvekkiline teslim etmediğini gösterdiğini, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde faturaların konusu bilgisayarların müvekkiline teslim edilmediği ve buna bağlı olarak davacının dava konusu ettiği alacak hakkının doğmadığı sonucuna varılacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı vekili tarafından bildirilen Diyarbakır C.Başsavcılığının 2019/15712 soruşturma numaralı evrakının UYAP aracılığıyla incelendiği, davacı şirket tarafından çalışanı... hakkında emniyeti suistimal suçundan dolayı şikayetçi olunduğu, personelin bir kısım bayilerle birlikte hareket ederek bayiler tarafından satın alınan bilgisayarların spot piyasada ... Bilgisayar şirketine satıldığı, daha sonra bu şirket tarafından şirketlerine satıldığının anlaşıldığının ileri sürüldüğü, incelenen dosya kapsamında davalının bilgisayarları satın aldığının aleyhine bir tesbit bulunmadığı, öte yandan dosyaya getirtilen Adana 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/42 E.
sayılı dosya içeriğinden davalı ... tarafından ... Bilgisayar Ltd. Şti. aleyhine Adana 12. İcra Dairesinin 2019/41 E. sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlattığının anlaşıldığı, davalının dava konusu faturaları kendi defterine kaydetmekle ve beyanname vermekle cari hesaba konu hizmet/malları teslim aldığının ve teslim aldığı malların/hizmetin de bedelini ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerektiği, davacı şirket personeli hakkında yürütülen soruşturmanın da eldeki davayı etkiler durumu bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve re'sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, cari hesaptan kaynaklanan alacağa yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınmadığı anlaşılan 25.025,10 TL temyiz ilam harcı ile 2.107,80 TL temyiz başvuru harcının HMK'nın 339 uncu maddesi gereğince karar kesinleştiğinde adli yardımdan yararlanan temyiz eden davalıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1130490700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz