Üçlü ticari ilişkide ödemenin ispatı için delil eksikliği nedeniyle kaldırma

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/2178

KARAR NO 2024/734

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/10/2021

NUMARASI 2021/168 Esas - 2021/713 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/05/2024

Davanın reddine ilişkin kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya 46.947,20-TL bedelli akaryakıt sattığını, bu satım için 23/12/2014 tarihli faturanın düzenlendiğini, davalının faturaya dayalı açık hesap borcunu ödemediğini, bu alacağın tahsili için İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığını ve davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının davaya konu icra takip dosyasına vaki itirazının iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacıya borcunun olmadığını, davacının alacağının dava dışı ... Ltd. Şti. aracılığıyla ödendiğini, müvekkilinin davacı şirkete borcunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, bilirkişi raporuna göre davacı şirket alacağının, davalıya doğrudan yaptığı akaryakıt satışı ve faturadan kaynaklanmadığı, çerçeve sözleşmenin tarafı olan dava dışı ... tarafından 05/01/2015 tarihinde keşide edilen çekin iadesi ile yerine 23/12/2015 tarihinde tekrar keşide edilen çeklerin ödenmemesi sonucunda oluşturduğu 12/11/2016 tarihli "... cari hesap virmanlarının geri alınması" açıklamalı muhasebe kaydından kaynaklandığı, davalının ibraz ettiği belgelere göre, fatura borcunu 19/01/2015 tarihinde çerçeve sözleşmenin tarafı olan ...'e ödediği, 02/11/2015 tarihi itibariyle borçlu olmadığının belirlendiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkili tarafından davalıya doğrudan ürün teslimi yapıldığının ve faturanın davalı defterlerine kayıtlı olduğunun sabit olduğunu, dava dışı ...'in garantör sıfatıyla müvekkiline verdiği çeklerin karşılıksız çıkması ve iadesi sebebiyle yapılan muhasebe kayıtlarının, borcun doğuş sebebini değiştirecek nitelikte olmadığını, aksine borcun müvekkiline ödenmediğini ispat ettiğini, ...'in dava konusu olayla tek ilişkisinin davalının müvekkili nezdinde doğacak borçlarının garantörü olması olduğunu, davalı tarafça davaya konu faturaya ilişkin bedelin tahsil yetkisi olmayan ...'e ödenmesinin borcu sona erdirmeyeceğini, zaten ...'in müvekkiline verdiği çeklerin karşılıksız çıktığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılmış icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir. Davacıya ait cari hesapta yer alan faturanın davalı tarafından defterine konu işlendiği anlaşılmakta olup faturada belirtilen akaryakıtın teslim edildiği hususu uyuşmazlık dışıdır. Davacının cari hesap ekstresinin incelenmesinde, takibe ekli her bir fatura kaydedildikten sonra fatura bedelleri ile uyumlu çek kayıtları ile davalının davacıya olan borcunun sıfırlandığı ancak 12/11/2016 tarihinde "... cari hesap virmanlarının geri alınması" açıklaması ile takibe konu fatura yönünden davacı lehine 46.947,20-TL alacak kaydı oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Davalı, fatura bedelinin dava dışı ......

Ltd. Şti. tarafından ödendiğini ileri sürmüştür. Davacı vekili, istinafa cevap dilekçesinde ... firmasının davalı ile aralarında ticari ilişkide garantör olduğunu, davalıya satılan akaryakıt faturalarına karşılık ... tarafından müvekkili lehine çekler verildiğini, davalının borçlarını ödemek üzere keşide edilen çeklerin ödenemeyeceği için müvekkiline 892.967,05-TL bedelli 6 adet çek verildiğini ancak çeklerin de karşılıksız çıkması üzerine davalı hesaplarında ters kayıtla düzeltme yapıldığını beyan etmiştir. Taraflar arasında üçlü ilişki olduğu, davalıya satılan akaryakıt bedelinin davacıya ... tarafından ödendiği, davalının ise ödemelerini ...'e yaptığı, ticari ilişkinin ... çekleri ile yürüdüğü anlaşılmaktadır.

Bu durumda davalının satın aldığı akaryakıt karşılığında davacının defterlerinde kayıtlı olan çek bedellerinin davalı tarafından ...'e ödenmiş olması halinde davalının davacıya karşı sorumluluğu kalmayacağı, davalının ...'e ödeme yapması ile borcundan kurtulacağı kabul edilmelidir. Davacının davalıdan alacak talebinde bulunabilmesi için davalının fatura bedellerini ...'e ödememiş olması gerekir. Taraflar arasındaki alım satım ilişkisinin işleyiş biçimi dikkate alındığında, ... şirketinin iflas ettiği anlaşılmakla iflas idaresinde bulunan ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak takibe konu faturalar karşılığında davalının ... ... Ltd. Şti.'ye ödeme yapıp yapmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Mahkemece hükme esas alınmış bilirkişi raporunda sadece ...'in ne şekilde temin edildiği anlaşılmayan cari hesap ekstresi incelenmiş ise de, bu incelemenin yeterli olmadığı dikkate alınmadan ve ...'in ticari defterleri incelenmeden davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanıp değerlendirilmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2021 Tarih 2021/168 Esas - 2021/713 Karar sayılı kararının HMK 353(1)a-6 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/05/2024