6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fatura bedelinin teslim ispatı yapılamayınca alacağın kabul edilmemesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2185 E. 2024/1075 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Ticari satım ilişkisinden kaynaklanan fatura bedeli alacağında, mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; fatura ve davacının kendi ticari defter kayıtları, teslimi kanıtlayan yazılı delillerle desteklenmediği sürece tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Fatura ve irsaliyede teslim alan imzası bulunmaması halinde, davalının BA formlarında beyan ettiği faturalar teslim ispatı için delil sayılabilir; buna karşın BA formunda yer almayan faturalar konusu malların teslimi ispatlanmış sayılmaz. İspatlanan alacak, davalının yaptığı ve davacı defterlerinde kayıtlı ödeme ile karşılaştırılarak bakiye alacağın bulunup bulunmadığı belirlenir.

Ele alınan sorunlar

Fatura konusu malların teslimi ispatı → ret

İddia: Davalının faturalara itiraz etmediği ve BA formlarında bu faturaların göründüğü için teslimin ispatlandığı, fatura ve irsaliyede teslim alan imzası bulunmamasının ispat yükünü davacıya devretmemesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Ticari satım nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı alacakta, fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Davacının ticari defterlerinde kayıtlı üç faturada teslim alan adı ve imzası bulunmamaktadır. Davalıya ait BA formlarına göre yalnızca 30.11.2017 tarihli 19.824-TL tutarlı fatura (KDV hariç 16.800-TL olarak) beyan edilmiş, diğer iki fatura BA formlarında görünmemektedir. Bu durumda, BA formuyla teyit edilen 19.824-TL tutarlı fatura içeriği malların teslim edildiğinin kabulü gerekirken, diğer faturalar konusu malların teslimi kanıtlanamamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Davalı ödemesinin mahsubu ve bakiye alacağın hesabı → ret

İddia: Davacı, 2017 ve 2018 yıllarındaki davalı alacağının 2018 yılındaki davalı borcundan mahsup edilmesi halinde bakiye 7.330,92-TL alacağının bulunduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacının ticari defterlerinde kayıtlı ve davacının da kabulünde olan 27.000-TL davalı ödemesi, teslimi ispatlanan 19.824-TL tutarlı fatura bedeliyle karşılaştırıldığında, davacının bakiye alacağı bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Yemin deliline dayanılmaması → ret

Gerekçe: Fatura konusu malların teslimi hususunda davacı vekiline yemin delili hatırlatılmışsa da, davacı vekilince yemin deliline dayanılmadığı bildirilmiştir; bu nedenle ispat edilemeyen alacak yönünden davanın reddi yerindedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Fatura konusu malların teslimi ispatında, taraflardan birinin BA formu beyanının teyit edici delil olarak kabul edilmesi ve BA formunda görünmeyen faturaların teslim ispatı bakımından yetersiz sayılması yönünden bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ticari satım fatura teslim ispatı BA formu ticari defter kaydı cari hesap yemin delili icra inkar tazminatı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/2185

KARAR NO 2024/1075

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 28/09/2021

NUMARASI 2019/358 Esas - 2021/984 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişkide davalının fatura bedellerinin bir kısmını ödediğini, geri kalan 7.330,92-TL bedeli ise ödemekten imtina ettiğini, bunun üzerine davalı hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının icra takibine kötü niyetle itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişkinin cari hesaba bağlandığını, davalı firmanın ticari defterleri incelendiğinde borcun sabit olduğunun görüleceğini, davalının teslim aldığı faturalara herhangi bir itirazda bulunmadığını belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının davalıya mal teslim edildiğini ileri sürmekle alacağın varlığını ispatlamakla yükümlü olduğu, tek başına fatura düzenlenmesinin akdi ilişkinin varlığının ve mal tesliminin kanıtı olamayacağı, ayrıca faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olmasının da teslimi kanıtlamaya yeterli olmadığı, davacının ticari defterlerinde davalıdan takip tarihi itibariyle 22.830,92-TL alacaklı gözüktüğü, dosyaya sunulan cari hesap ekstresinde davalı tarafından 27.000-TL ödeme yapıldığının kayıtlı olduğu, davalının ticari defterlerini sunmadığı, davacının takip dayanağı cari hesap ekstresi içeriğinde 21.05.2018 tarihli 1.500,96-TL'lik, 03.02.2018 tarihli 13.005,96-TL'lik ve 30.12.2017 tarihli 19.824-TL'lik üç adet faturanın bulunduğu, yine davacı tarafından 27.000-TL ödeme alındığının cari hesap ekstresinde belirlendiği, kalan 7.330,92-TL'nin tahsilinin talep edildiği, davalının BA bildirimlerine göre takibe konu 30.12.2017 tarihli 19.824-TL'lik faturanın bildirildiği, diğer iki faturanın ise BA formalarında görünmediği, davacının 19.824-TL'lik mal satışı ve teslimini ispatladığı, davacının 2018 yılı ticari defterlerinin kapanış tasdikinin bulunmaması nedeniyle lehine delil teşkil etmediği değerlendirilerek, teslim konusu ispat noktasında yemin delili hatırlatılmış ise de davacı tarafça yemin deliline dayanılmadığı, bu itibarla davacının ispatladığı alacağı ile yapılan ödeme miktarı gözetildiğinde davacının alacağının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; davalının teslim aldığı faturalara itiraz etmediğini, bu nedenle fatura içeriğini kabul etmiş sayıldığını, sevk irsaliyelerinde isim ve imza bulunmadığı belirtilmiş olsa da, davalının BA formlarında bu faturaların gözüktüğünü, bu nedenle faturaların davalıya teslim edildiğine ilişkin şüphe bulunmadığını, fatura ve irsaliyelerde teslim alan imzasının bulunmaması nedeniyle mal tesliminin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği yönündeki tespitin hatalı olduğunu, zira bu durumun faturanın geçerliliğine halel getirmediğini, müvekkilinin cari hesap kayıtları ile ticari defterlerinin birbirini doğruladığını, faturalar ile davalının ödemelerinin ticari defterlere usulüne uygun olarak kaydedildiğini, taraflar arasındaki cari hesabın ticari defter kayıtlarından önce başladığını, müvekkilinin fatura düzenlenmeden önce 15.500-TL borçlu olduğunun cari hesap ekstresinde görüldüğünü, sonrasında müvekkilince düzenlenen faturalar ile yapılan ödemelerin de cari hesaba kaydedildiğini, 2017 ve 2018 yıllarındaki davalı alacağının 2018 yılındaki davalı borcundan mahsup edilmesi halinde müvekkilinin 7.330,92-TL alacağının bulunduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı ilamsız takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Davacının incelenen ticari defter kayıtlarında; davalıya hitaben düzenlenmiş olan 21.05.2018 tarihli 1.500,96-TL tutarlı, 03.02.2018 tarihli 13.005,96-TL tutarlı ve 30.11.2017 tarihli 19.824-TL tutarlı olmak üzere toplam 34.330,92-TL bedelli üç adet fatura kayıtlı olup, söz konusu faturalar içeriği malların davalıya teslim edildiğine dair olarak fatura ve sevk irsaliyelerinde teslim alan adı ve imzasının bulunmadığı, davacının sunmuş olduğu cari hesap ekstresine göre davalı tarafça 2017 ve 2018 yıllarında davacıya toplam 27.000-TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

Mahkemece getirtilen davalıya ait BA formlarına göre davacının dayandığı 19.824-TL tutarlı faturanın davalı tarafça KDV hariç 16.800-TL olarak vergi dairesine beyan edildiği, diğer davacı faturalarına ait BA formu bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda davacının dayandığı 19.824-TL tutarlı fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekmekte olup, diğer faturalar konusu malların teslimi kanıtlanamamıştır. Davacının ticari defterlerinde kayıtlı ve davacının da kabulünde olan 27.000-TL davalı ödemesi dikkate alındığında, davacının bakiye alacağı bulunmamaktadır. Fatura konusu malların teslimi hususunda mahkemece davacı vekiline yemin delili hatırlatılmışsa da, davacı vekilince yemin deliline dayanmadıkları bildirilmiştir.

Bu durumda mahkemece kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 59,30‬-TL harcın mahsubu ile kalan 368,3‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/07/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/112745 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.