Menfi tespit

11. Hukuk Dairesi         2022/4823 E.  ,  2024/1339 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/2150 Esas, 2022/488 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2018/70 E., 2019/697 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin yapımını üstlendikleri inşaat yapım işlerine ait taşeronluk sözleşmesi kapsamında eksik unsurlu teminat senedini dava dışı Büyük Liman İnşaat A.Ş.'ye verdiğini, teminat senedinin iadesi gerekirken eksik unsurları doldurarak davalılara ciro edildiğini, davalıların kötü niyetli hamil olduklarını belirterek müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitine, takibin iptaline % 20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılardan ciro yoluyla hamil ... vekili cevap dilekçesinde; senedin teminat senedi olduğuna dair senet metninde açıklama bulunmadığını, davacının iddialarını müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı lehtar ...'ya dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen yargılamaya katılmadığı gibi cevapta vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile lehtar davalı yönünden senedin teminat senedi olduğu iddiasının usulüne uygun delillerle kanıtlanamadığı gibi yemin deliline de dayanılmadığı, davalı hamil yönünden ise hamilin senedin teminat senedi olduğu ve kötü niyetli hamil sıfatıyla senette yer aldığı iddiasının da kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilleri tarafından tanzim edilen senedin sonradan doldurularak ciro edildiğini, 200.000,00 TL bedelli 29.12.2016 tarihli teminat senedinin dava dışı şirket tarafından iadesi gerekirken kötü niyetli olarak davalılara ciro edildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile temel borç ilişkisindeki bir edimin teminatı olarak düzenlenen kambiyo senetlerinde, teminat ettikleri husus gerçekleşinceye kadar geçici bedelsizlik, gerçekleşince kesin bedelsizlik söz konusu olduğu, eğer teminat ettikleri husus gerçekleşmez ise senette bedelsizliğin ortadan kalkacağı, bu itibarla kambiyo senedinin teminat amacıyla düzenlenmesi hâlinde borçlu, senet lehtarın elindeyse (ciro görmemişse), teminatı talep etme şartlarının oluşmadığını (riskin gerçekleşmediğini) ya da alacaklının senedin teminatını oluşturduğu borç miktarını aşan bir talepte bulunduğunu kişisel def'î olarak öne sürebileceği, senet ciro edilmişse hamil senedin teminat senedi olduğunu biliyor ve borçlunun zararına hareket ediyorsa, anılan def'înin hamile karşı da öne sürüleceği gözetilerek lehtar davalıya karşı senedin teminat senedi olduğu ve bedelsizlik iddiasının usulüne uygun delillerle kanıtlanamadığı, ciro yoluyla hamil davalı yönünden ise senedin bedelsiz olduğu hususunun bile bile davacının zararına kötü niyetle iktisap edildiğinin usulüne uygun delillerle kanıtlanamamış bulunması gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, lehtar Özkan Bıçakçı lehine düzenlenen bononun teminat senedi olduğu teminat senedi nedeniyle borçlu bulunmadığının tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 648 inci maddesinin birinci fıkrası 681 inci maddesinin birinci fıkrası, 687 inci maddesi, 778 inci maddesinin üçüncü fıkrası

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.