Kısmi menfi tespit davası açılamaması ve harç eksikliğinde işlemden kaldırma

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/446

KARAR NO 2025/463

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/02/2022

NUMARASI 2021/58 Esas 2022/100 Karar

DAVA

Menfi Tespit

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/03/2025

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili; İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile müvekkilleri aleyhine takip başlatıldığını, bu takip bağlamında borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiği, Mahkemece ;dava dilekçesinde dava değerinin şimdilik kaydıyla 10.000- TL gösterildiği, harcın da bu miktar üzerinden yatırıldığı, davanın menfi tespit davası olduğu, davacılar aleyhine 1.888.104,05- TL için takip başlatıldığı, menfi tespit davalarının kısmi dava olarak açılamayacağından, Harçlar Kanunu'nun 30. maddesindeki, "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır." hükmü uyarınca davacılar vekiline eksik harcın yatırılması için kesin süre verildiği, bu süre içinde harcın yatırılmadığı, bu nedenle 29/09/2021 tarihli celsede dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacının adli yardım talep ettiği, 11.11.2021 tarihli ara karar ile talebin reddine karar verildiği,harç tamamlanmadığından işlemden kaldırılan dava dosyasının aradan geçen üç aylık yasal süre içinde de dosyanın yenilenmediği anlaşıldığından, 6100 sayılı H.M.K.'nın 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davacılar vekili; istinaf başvuru dilekçesinde kesin sürenin ne olduğunu, ne şekilde verilmesi ve uygulanmasını anlatarak; Mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini, tesis edilen bu karar hukuka ve hakkaniyete aykırı düşmüş olmakla kaldırılması amacıyla huzurda istinaf başvurusunda bulunmak gerektiğini, ayrıca aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka uyarlı olmadığını ileri sürerek belirtilen sebeplerle ve HMK m.355 hükmü gereğince re’sen gözetilecek nedenlerle istinaf incelemesi yapılarak dosyanın işlemden kaldırılmasına yönelik kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Kural olarak menfi tespit davası kısmi olarak açılamaz. Ancak, borçlu icra takibindeki borcunu kısmen kabul ediyorsa, kalanı için kısmi menfi tespit davası açması mümkün bulunmaktadır.

(Yargıtay kapatılan 19. HD'nin 2013/7695-12236 Esas-Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.) Ancak, takibin tamamı için borç bulunmadığı ileri sürülerek kısmi menfi tesbit davası açılamayacaktır. Elde ki davanın İstanbul ... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyası nedeniyle açılan menfi tesbit davası olduğu; icra takip tutarının 1.888.104,05- TL olduğu, davacılar tarafından dava değerinin 10.000-TL gösterildiği, takibin kambiyo senedine dayalı başlatıldığı ve ilk derece mahkemesince tesbit edildiği üzere kısmi menfi tesbit davası açma şartları bulunmamaktadır. Harçlar Kanunu 30.madde "- Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz." hükmünü haiz olup eksik harcın tamamlanması için verilecek süre gelecek celseye kadar olması gerekmektedir.

Mahkemece; gelecek celseden daha az bir zaman verilmiş olsa da zamanında yerine getirmemenin müeyyidesi de davanın HMK nın 150.maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasıdır.Açıklanan nedenlerle; Mahkemece; 28/04/2021 tarihli oturumda icra takip miktarı 1.888.104,05-TL’sı dikkate alınarak bu değer üzerinden 32.244,09–TL’sı peşin harcın tamamlanması için davacı tarafa gelecek duruşmaya kadar kesin süre verilmesine, eksik harcın bu sürede tamamlanmaması halinde Harçlar Kanunu'nun 30.maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceğinin ihtar edildiği; 29/09/2021 günlü oturumda harç tamamlanmadığından dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği; yasal süre içinde harcı yatırılıp yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına HMK nın 326(1) davalı yararına vekalet ücreti takdirine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, istinaf nedeni yerinde olmayan davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacılar tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 24/03/2025