Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/2338 E. 2023/3104 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kredi tahsis ücreti↗ re'sen araştırma↗ haksız şart↗ eksik araştırma↗ tacir sıfatı↗ tüketici işlemi↗ bedel iadesi↗ ticari kredi↗ ispat yükü↗ genel kredi sözleşmesi↗ komisyon↗ kredi sözleşmesi↗ tacir↗ dosya masrafı↗ dava sebebi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Dava, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan haksız olduğu iddia edilen kesintinin iadesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 297 inci maddesi
3. Değerlendirme
Dava, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan haksız olduğu iddia edilen kesintinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece bankalarca tüketiciden talep edilebilecek masrafların zorunlu masraflar olması gerektiği, tüketiciyle müzakere edilmesi gerektiği, dosya masrafı, kredi tahsis ücreti, kullandırım tutarı, kullandırım komisyonu, kullandırım diğer ücretler veya belirgin olmayacak bir şekilde diğer ücret ve masraflar başlığı altında maktuen belirlenen bir miktarın tüketiciden alınacağına dair hükümlerin haksız şart olduğunun kabul edilmesi gerektiği, kredinin kullandırılmasında zorunlu masrafların neler olduğu konusunda ispat yükünün davacı bankaya ait olduğunu kabul etmek gerektiği, davacının davalıdan alınan miktarın zorunlu masraf olduğuna dair belge dosyaya sunmamış olduğu, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece davanın tarafları karıştırılarak davalı banka davacıymış gibi oluşturulan gerekçe ve hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesine aykırı olduğu gibi, dava konusunun genel kredi sözleşmesine dayalı kullandırılan kredi nedeniyle davalı banka tarafından dosya masrafı adı altında alınan bedelin iadesi istemine ilişkin olduğu da gözetilmeksizin mahkemece tüketici işlemi olarak yapılan değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Haksız tahsil edilen ücretin iadesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/13196 E. 2016/1436 K.
Ortak:ticari kredi · genel kredi sözleşmesi · komisyon · kredi sözleşmesi · dosya masrafı
İncelediğiniz kararda… ştırılarak davalı banka davacıymış gibi oluşturulan gerekçe ve hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesine aykırı olduğu gibi, dava konusunun «genel kredi sözleşmesine» dayalı kullandırılan kredi nedeniyle davalı banka tarafından dosya «masrafı» adı altında alınan «bedelin iadesi» istemine ilişkin olduğu da gözetilmeksizin mahkemece «tüketici işlemi» olarak yapılan değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Dava, taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinden» kaynaklanan haksız olduğu iddia edilen kesintinin iadesi istemine ilişkindir.
Değerlendirme Dava, taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinden» kaynaklanan haksız olduğu iddia edilen kesintinin iadesi istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalı bankadan kullandığı kredilerin «ticari kredi» niteliğinde olduğu, «kredi sözleşmelerinde» bulunan «komisyon» alınacağına dair maddelerin «genel işlem şartı» nedeniyle «geçersiz» olduğu, maktuen hazırlanmış sözleşmeye davacının müdahale imkanı bulunmadığı ve bu nedenle alınan komisyonun haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 2.604,00 …
Bu durumda, mahkemece her iki «kredi sözleşmesi» ve tüm eklerinin getirtilerek sözleşme hükümlerinin ele alınması, sözleşme tarihleri itibariyle uygulanacak yasal hükümlere göre her bir kredi yönünden «genel işlem koşullarının» değerlendirilmesi, davalı bankadan davacıdan «komisyon» ve diğer «masraflar» adı altında tahsil edilen tutarın neleri kapsadığına ilişkin açıklama istenmesi, bankanın açıklamasından sonra Dairemizin yerleşmiş içtihatlarında da vurgulandığı üzere bu hususta «emsal banka uygulamaları» da araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece, taraflar arasındaki «kredi sözleşmelerinde» bulunan komisyon alınacağına dair maddelerin «genel işlem şartı» nedeniyle «geçersiz» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:emsal banka uygulaması · genel işlem şartı · genel işlem koşulu · teamül · uyuşmazlık konusu · geçersizlik · eksik inceleme
Benzer bu karardaBu durumda, mahkemece her iki «kredi sözleşmesi» ve tüm eklerinin getirtilerek sözleşme hükümlerinin ele alınması, sözleşme tarihleri itibariyle uygulanacak yasal hükümlere göre her bir kredi yönünden «genel işlem koşullarının» değerlendirilmesi, davalı bankadan davacıdan «komisyon» ve diğer «masraflar» adı altında tahsil edilen tutarın neleri kapsadığına ilişkin açıklama istenmesi, bankanın açıklamasından sonra Dairemizin yerleşmiş içtihatlarında da vurgulandığı üzere bu hususta «emsal banka uygulamaları» da araştırılıp «uyuşmazlık konusu» bedelin kredi müşterilerinden tahsiline dair «teamül» bulunup bulunmadığı ve varsa diğer bankalarca hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davalı bankadan kullandığı kredilerin «ticari kredi» niteliğinde olduğu, «kredi sözleşmelerinde» bulunan «komisyon» alınacağına dair maddelerin «genel işlem şartı» nedeniyle «geçersiz» olduğu, maktuen hazırlanmış sözleşmeye davacının müdahale imkanı bulunmadığı ve bu nedenle alınan komisyonun haksız olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 2.604,00 …
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece, taraflar arasındaki «kredi sözleşmelerinde» bulunan komisyon alınacağına dair maddelerin «genel işlem şartı» nedeniyle «geçersiz» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Taraflar arasında 29.08.2008 tarihli sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış olup, anılan Kanunun «genel işlem koşullarına» ilişkin hükümleri bu sözleşmede nazara alınmayacaktır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/1253 E. 2018/7067 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ortalama tüketici · iltibas
Benzer bu kararda… esince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı markalarıyla dava konusu "..." ibareli marka arasında görsel, sescil ve anlamsal olarak «ortalama tüketicileri» «iltibasa» düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, işaretin bütün olarak anlamsal, görsel ve sescil olarak davacı markalarından belirgin biçimde farklı olduğu, başvuru …
KHK 8/1-b anlamında benzerlik bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, marka kapsamları arasında benzerlik olduğu gibi ibareler arasında da benzerlik bulunduğu, zira «ortalama tüketici» kitlesinin davalı markasını “ ...-...-...” olarak algılayacağı ve bu haliyle ibarelerin benzer olduğu kabul edilerek yazılı gerekçeyle hüküm kurulması gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/2338 E. , 2023/3104 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI 2015/4 Esas, 2015/414 Karar
HÜKÜM
Ret
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı bankadan kredi kullandığını,müvekkilinin dosya masrafı adı altında hukuka aykırı olarak alınan paranın iadesi gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinden haksız ve hukuka aykırı olarak masraf adı altında alınan 3.199,35 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek olan ve bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde;müvekkili bankanın tacir sıfatını haiz olup münasip bir ücret isteme hakkı bulunduğunu, müvekkili bankanın davacıdan aldığı komisyon ücretinin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bankalarca tüketiciden talep edilebilecek masrafların zorunlu masraflar olması gerektiği, bu masraf kalemlerinin de belirgin açık ve net olması gerektiği, tüketiciyle müzakere edilmesi gerektiği, dosya masrafı, kredi tahsis ücreti, kullandırım tutarı, kullandırım komisyonu, kullandırım diğer ücretler veya belirgin olmayacak bir şekilde diğer ücret ve masraflar başlığı altında maktuen belirlenen bir miktarın tüketiciden alınacağına dair hükümlerin haksız şart olduğunun kabul edilmesi gerektiği, Yargıtay kararlarında da vurgulandığı üzere kredinin kullandırılmasında zorunlu masrafların neler olduğu konusunda ispat yükünün davacı bankaya ait olduğunu kabul etmek gerektiği, davacının davalıdan alınan miktarın zorunlu masraf olduğuna dair belgeyi dosyaya sunmamış olduğu bu haliyle davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin 25.06.2014 tarihinde ticari kredi adı altında 277.000,00 TL kredi aldığını, davalı banka tarafından alınan krediden, kredi kullandırma ücreti adı altında 3.199,35 TL işlem masrafı alındığını, dosya masrafı adı altında hukuka aykırı olarak alınmış olan 3.199,35 TL paranın iadesi için söz konusu davanın açıldığını, dosya kapsamında mahkemenin re'sen araştırma yükümlülüğü söz konusu olduğunu, mahkemenin bu konuda eksik araştırma yapması sonucu davanın reddine karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, bankalarca tüketiciden talep edilebilecek masrafların zorunlu masraflar olması gerektiği, bu masraf kalemlerinin de belirgin açık ve net olması gerektiğini, dosya masrafı, kredi tahsis ücreti, kullandırım tutarı, kullandırım komisyonu, kullandırım diğer ücretler veya belirgin olmayacak bir şekilde diğer ücret ve masraflar başlığı altında maktuen belirlenen bir miktarın açıkça belirtilmesi gerektiğini, dosyada bu açıkça belirtilmediğinden müvekkilinin haksız olarak ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan haksız olduğu iddia edilen kesintinin iadesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 297 inci maddesi
3. Değerlendirme
Dava, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan haksız olduğu iddia edilen kesintinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece bankalarca tüketiciden talep edilebilecek masrafların zorunlu masraflar olması gerektiği, tüketiciyle müzakere edilmesi gerektiği, dosya masrafı, kredi tahsis ücreti, kullandırım tutarı, kullandırım komisyonu, kullandırım diğer ücretler veya belirgin olmayacak bir şekilde diğer ücret ve masraflar başlığı altında maktuen belirlenen bir miktarın tüketiciden alınacağına dair hükümlerin haksız şart olduğunun kabul edilmesi gerektiği, kredinin kullandırılmasında zorunlu masrafların neler olduğu konusunda ispat yükünün davacı bankaya ait olduğunu kabul etmek gerektiği, davacının davalıdan alınan miktarın zorunlu masraf olduğuna dair belge dosyaya sunmamış olduğu, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece davanın tarafları karıştırılarak davalı banka davacıymış gibi oluşturulan gerekçe ve hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesine aykırı olduğu gibi, dava konusunun genel kredi sözleşmesine dayalı kullandırılan kredi nedeniyle davalı banka tarafından dosya masrafı adı altında alınan bedelin iadesi istemine ilişkin olduğu da gözetilmeksizin mahkemece tüketici işlemi olarak yapılan değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
18.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1111274400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz