6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yangının satılan makineden çıktığı ispatlanamazsa satıcı sorumlu tutulamaz

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/928 E. 2024/9049 K. · · İlk derece: Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

OnandıKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Gerekçe özeti

Yangının, davalının sattığı üründen kaynaklandığı somut ve inandırıcı biçimde tespit edilemiyor, yangının çıkış sebebi teknik olarak belirlenemiyor ve ortamın koşulları da yangının büyümesine katkı sağlayabilecek nitelikte ise, satıcının kusuru ispatlanamamış sayılır ve zarara dayalı rücu istemi reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Yangının davalının sattığı makineden kaynaklandığının ve davalının kusurunun ispatı → ret

İddia: Davacı sigortacı, yangın ve ekspertiz raporlarında yangının davalı tarafından satılan örgü makinesinden kaynaklandığının tespit edildiğini, sigortalısına ödeme yaptığını ileri sürerek rücu alacağı için başlattığı takibe vaki itirazın iptalini istemiştir.

Gerekçe: Bilirkişi teknik raporuna göre yangının çıkış sebebinin davalıya ait üründen kaynaklandığı tam olarak tespit edilememiştir. Yangının yoğunlaştığı kısım davalının sattığı makinenin bulunduğu bölüm olsa da, yangının bu makineden kaynaklandığına ilişkin somut ve inandırıcı bir tespit yapılamamış; teknik raporda da yangının ortaya çıkış sebebinin tam olarak belirlenemediği bildirilmiştir. Ayrıca iş yerinin dar ve yetersiz olması da yangının büyümesine sebep olabilecek niteliktedir. Bu durumda davalının kusurlu olduğu tam olarak ispatlanamadığından davanın reddi gerekir. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Yangının çıkış sebebi teknik olarak belirlenemediğinde satıcının kusurunun ispatlanamamış sayılacağı ve rücu isteminin reddedileceği yönündeki tespit Yargıtay'ca onanmıştır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ispat yükü kusurun ispatı illiyet bağı yangın hasarı sigortacının rücu hakkı bilirkişi raporu

Atıf yapılan mevzuat: İİK — İİK 67

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2024/928 E.  ,  2024/9049 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/1376 Esas, 2023/1818 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2019/945 E., 2021/638 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; sigortalı ... Finansal Kiralama A.Ş. ile aralarında "... Uzun Süreli Sigorta Poliçesi" imzalandığını, ... A.Ş. tarafından Serpil ... ve müteselsil kefil ...'a ... marka JH 2015 model örgü makinesinin de içinde bulunduğu ekipman ve aksesuarın 26.5.2015 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi ile 39 ay süre ile kiralandığını, sigortalı makinenin bulunduğu Avcılar adresindeki taşınmazda faaliyet gösteren ... Örme ve Kumaşçılık San ve Tic Ltd.'nin zemin katında bulunan depo ile kesişen alanda bulunan ... marka makinenin alev alması sonucu 18.08.2018 tarihinde yangın çıktığını, yangında sigorta edilen makinenin yandığını, düzenlenen yangın ve ekspertiz raporlarında yangının ...

Triko Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.

tarafından satışı yapılan 2017 model çift plaka jakarlı yuvarlak ... marka örgü makinesinden kaynaklandığının tespit edildiğini, yangında davacı tarafından sigorta edilen ... marka makinenin pert total olması nedeniyle dava dışı sigortalı ... Finansal A.Ş. ye 14.11.2018 tarihinde 236.460,60 TL ödeme yaptıklarını, hasardan satıcı olan davalının sorumlu olduğunu, rücu için yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde;yangını müvekkili tarafından satılan makinenin çıkardığı yönünde bir kanıt bulunmadığını, alıcı sigortalı söz konusu makineyi bir yıldan fazla süre çalıştırdığını, itfaiye tarafından yangın sonrası hazırlanan yangın raporu ve ekspertiz raporunun davayı kanıtlar nitelikte ve içerikte olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, yapılan inceleme neticesinde bilirkişi teknik raporu ile yangının çıkış sebebinin davalıya ait üründen kaynaklı olduğu tam olarak tespit edilemediği, her ne kadar yangının yoğunlaştığı kısmın davalının dava dışı sigortalıya satmış olduğu makinenin bulunduğu bölümde olsa da yangının davalının satmış olduğu makineden kaynaklı meydana geldiğine ilişkin somut inandırıcı bir tespit yapılamadığı, zira teknik raporda da belirtildiği üzere yangının ortaya çıkış sebebinin tam olarak tespiti yapılamadığı gibi dava dışı sigortalıya ait iş yerinin dar ve yetersiz kalışı da ayrıca ortaya çıkan yangının büyümesine sebep olabileceği, davalının kusurlu olduğunun tam olarak ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, yangının dava konusu makineden çıktığına ilişkin yangın raporu, ekspertiz raporu ve tespit raporu bulunmakta ise de Mahkemece alınan bilirkişi raporunda ;yangın çıkış sebebi ile ilgili olarak makinenin sisteminden mi yoksa onu besleyen ana pano elektrik sisteminden mi kaynaklandığı yönünde ayrıntılı bilgi bulunmadığı, kriminal raporun da olmadığı, yangının elektriksel sistem kablo klemenslerinden, ortamda biriken tozların ateşle buluşmasından, makinaların periyodik detaylı bakım eksikliğinden, atılan izmarit veya diğer sebeplerden olabileceği yolunda kanaat bildirildiği, aradan zaman geçtiği için iz ve delillerin kalmadığı, yangının makineden çıkması halinde dahi, davalı sorumluluğunun oluşabilmesi için makinede üretim hatası veya gizli ayıp olduğunun ispatlanması ve yangının makinedeki ayıpdan kaynaklandığının tespitinin gerektiği, makinenin 1 yıl boyunca sorunsuz kullanıldığı, herhangi bir arıza veya ayıp ihbarının olmadığının sabit olduğu, yangın sonrası makine üzerinde teknik bir inceleme yapılmamış olması nedeniyle yangının makinedeki ayıpdan kaynaklandığının kabulü yönünde yeterli delil bulunmadığı, iş yerindeki makinenin çalışma ve bakım koşullarına ilişkin delil sunulmadığı, yangına makinedeki bir arızanın sebebiyet verdiğine dair kesin delil bulunmadığından davanın reddine ilişkin hükümde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava,cari hesap sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 16.12.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1105817600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1376 E. 2023/1818 K.

Yangın hasarında halefiyet: makine ayıbı ve illiyet bağı ispatlanamadı

Gerekçe özeti

Sigortacının halefiyet yoluyla satıcıdan rücuen tazminat talep edebilmesi için, zararın satılan üründeki üretim hatası veya gizli ayıptan kaynaklandığının kesin olarak ispatlanması gerekir; yangının satılan maldan çıktığına dair teknik raporlar bulunsa da, ürünün uzun süre sorunsuz kullanılmış olması, arıza/ayıp ihbarı bulunmaması ve yangın sonrası teknik inceleme yapılamamış olması nedeniyle ayıp-zarar illiyeti kesin delille kanıtlanamamışsa, ispat yükünü taşıyan davacının rücu talebi reddedilir.

Emsal değeri

Sigortacının TTK 1472 kapsamındaki halefiyet hakkına dayanarak satıcıdan rücu talebinde, ürünün yangına sebebiyet verdiğine ilişkin teknik raporların varlığı yeterli olmayıp, zararın üründeki gizli ayıptan kaynaklandığının kesin delille ispatlanması gerektiğine ilişkin değerlendirme yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: halefiyet rücu illiyet bağı gizli ayıp ispat yükü sigorta tazminatı itirazın iptali

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1376

KARAR NO 2023/1818

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/06/2021

NUMARASI 2019/945 Esas - 2021/638 Karar

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, sigortalı ...A.Ş. ile aralarında "Leasing Uzun süreli Sigorta poliçesi" imzalandığını,... A.Ş. Tarafından ... ve müteselsil kefil ... 'a ... seri nolu ... marka ... model örgü makinesinin de içinde bulunduğu 26.5.2015 tarihli proforma fatura muhteviyatı ekipman ve aksesuarın 26.5.2015 tarihli Finansal Kiralama sözleşmesi ile 39 ay süre ile kiralandığını, makinenin ... San ve Tic Ltd. Şti tarafından kullanıldığını, 18.8.2018 tarihli yangında sigorta edilen makinenin yandığını, düzenlenen yangın ve Ekspertiz raporlarında yangının ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından satışı yapılan 2017 model Çift plaka jakarlı yuvarlak ... marka örgü makinesinden kaynaklandığının tespit edildiğini, yangında davacı tarafından sigorta edilen ...

Yuvarlak örgü makinesinin pert total olması nedeniyle dava dışı sigortalı ... A.Ş. ye 14.11.2018 tarihinde 236.460,60- TL ödeme yaptıklarını, hasardan satıcı olan davalının sorumlu olduğunu, rücu için yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu makineyi dava dışı ... Ltd. Şti ye sattıklarını, yangını kendilerinin sattığı makinenin çıkardığı ve illiyet bağı olduğuna ilişkin açık ve somut bir kanıtın bulunmadığını, yangında kendi sattıkları makinenin de yanmış olmasının bunu ispatlamaya yeterli olmadığını, yangının ... şirketinin elektrik tertibatı, çalışma koşulları ve makineyi kullanma , bakım kurallarına uymamasından meydana gelmiş olabileceğini, makinenin 1.8.2017 tarihinde satıldığını, yangının 18.8.2018 tarihinde çıktığını, 1 yılı aşkın süre kullanımlarında olduğunu, bu süreçte herhangi bir arıza bildirimi veya ayıp ihbarı yapılmadığı gibi 6-7 ay kadar sonra memnuniyetlerini bildirip aynı makineden 3 tane daha aldıklarını , yani yangın mahallinde aynı makineden 3 tane daha olduğunu, makinenin teslimi sonrası temizlik ve bakımını yapmanın alıcıya ait olduğunu, yangının işyerinin elektrik tesisatından çıkma ihtimalinin olduğu gibi yangınlarda iş güvenliği kurallarına uyulmaması, makinenin aşırı çalıştırılması, makinede yanıcı adi iplik kullanılıyor olması, makinelerin bitişik halde çalıştırılması, makine aralarına ürün ve iplik istiflenmiş olması ,makinelerin her gün yapılması gereken temizliklerinin yapılmamış olması makine içindeki pamukçukların elektrik panosuna dolması, makinelerin bulunduğu müştemilatın kaçak olması nedeniyle elektrik aboneliğinin yapılamadığı, uzatma kablolarıyla derme çatma yöntemlerle elektriğin kullanıldığını, yangın ile sattıkları makine arasında illiyet bağının olmadığını, ekspertiz raporu ve tespit raporunun tek taraflı olduğunu, elektrik arızasının makineden kaynaklandığını ispata yeterli olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece ispat yükünün davacıda olduğu, her ne kadar yangının yoğunlaştığı yerin davalının sattığı makinenin bulunduğu bölümde olsa da teknik bilirkişi raporu ile çıkış sebebinin davalıya ait üründen kaynaklı olduğunun tam olarak tespit edilemediği, yangının davalının sattığı makineden çıktığına ilişkin somut ve kesin bir tespitin olmadığı, iş yerinin dar ve yetersiz olmasının yangının büyümesine sebep olabileceğine dayanılarak davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; Yangın raporunda davalı tarafça satılan makinenin elektrik tesisisatında meydana gelen elektriksel arıza sonucu yangının başladığı, 27.9.2018 tarihli Yangın uzmanı tarafından verilen raporda davalı tarafça satılan makinenin dahili elektrik tesisatında meydana gelen elektriksel arıza nedeniyle yangının meydana gelmiş olduğu, 17.10.2018 tarihli ekspertiz raporunda davalı tarafça satılan makinenin elektrik tesisatında meydana gelen arıza nedeniyle kablo izolelerini tutuşturması ile yangının başladığının tespit edildiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, yangının davalı tarafça satılan makinenin yanması ile başladığını, iş yerindeki elektrik sisteminden kaynaklı olması durumunda diğer makinelerin de yanmasının gerektiğini, aynı makineden 3 tane daha olup onlardan kaynaklı bir sorun olmadığından elektrik tesisatı, çalışma koşulları, makineyi kullanma ve bakım koşullarının aynı olması nedeniyle yangınının çıkmasının mümkün olmadığını, iş yerinde toplam 17 makine olup yangınının aynı şartlarda olan diğer 16 makineden başlamadığını, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulü ile inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, sigorta rücu bedelinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta;Sigorta eden davacı, sigortalı ... tarafından sigorta ettiren ...'a Finansal kiralama sözleşmesi ile kiralanan makinenin işyerinde meydana gelen yangında hasar görmesi nedeniyle sigortalısına ödediği bedelin yangına sebebiyet verdiği iddia edilen makineyi satan davalıdan rücuen tahsilini istemektedir. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir.

Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Davalı vekili yangının sattıkları makineden çıktığına ilişkin somut bir tespit olmadığını ileri sürmüştür. Dosyada mevcut "30.8.2018 tarihli Yangın Raporunda" zemin üzeri tek katlı binaya bitişik vaziyette imalat ve depo amaçlı müştemilatın bulunduğu, imalathane ile deponun kesiştiği alanda bulunan makinenin tamamiyle yandığı, makineye yakın mesafedeki duvar sıvalarının döküldüğü, örme makinesinin kablolarında elektriksel yanma emarelerinin (boncuklaşma, kaynama, kopma vb) tespit edildiği, makinenin elektrik tesisatında meydana gelen herhangi bir elektriksel arıza sonucu kablo izolelerini tutuşturmasıyla yangının başladığı, makine üzerinde ve ortamda yoğun olarak biriken iplik tozlarına ve depolanmış bobin halindeki ipliklere sirayetle hızlı şekilde geliştiği kanaatine varıldığı,"17.10.

2018 tarihli Ekspertiz raporu" ile Kingtanso örgü makinesinin sağ tarafında bulunan elektrik panosunun, üst kısımda bulunan elektrik motorunun, arka çaprazdaki elektronik yağlama panosunun tamamen yanmış olduğu, panoda görülebilecek hiçbir devre kesici ve bağlantıların bulunmadığı, yangının makinenin dahili elektrik tesisatı veya panosundaki elektriksel arızadan meydana geldiğinin bildirildiği , 27.9.2018 tarihli tespit tutanağının da aynı mahiyette olduğu, güvenlik kamerasının arızalı olması nedeniyle sistem dışı kaldığının bildirildiği görülmüştür. Yangının dava konusu makineden çıktığına ilişkin yangın raporu , ekspertiz raporu ve tespit raporu bulunmakta ise de Mahkemece alınan bilirkişi raporunda ;yangın çıkış sebebi ile ilgili olarak makinenin sisteminden mi yoksa onu besleyen ana pano elektrik sisteminden mi kaynaklandığı yönünde ayrıntılı bilgi bulunmadığı, kriminal raporun da olmadığı, yangının elektriksel sistem kablo klemenslerinden, ortamda biriken tozların ateşle buluşmasından, makinaların periyodik detaylı bakım eksikliğinden, atılan izmarit veya diğer sebeplerden olabileceği yolunda kanaat bildirilmiştir.

Aradan zaman geçtiği için iz ve delillerin kalmadığı bildirilmiştir. Yangının makineden çıkması halinde dahi, davalı sorumluluğunun oluşabilmesi için makinede üretim hatası veya gizli ayıp olduğunun ispatlanması ve yangının makinedeki ayıpdan kaynaklandığının tesbiti gerekmektedir. Makinenin 1 yıl boyunca sorunsuz kullanıldığı, herhangi bir arıza veya ayıp ihbarının olmadığı sabittir. Yangın sonrası makine üzerinde teknik bir inceleme yapılmamış olması nedeniyle yangının makinedeki ayıpdan kaynaklandığının kabulü yönünde yeterli delil bulunmamaktadır. İş yerindeki makinenin çalışma ve bakım koşullarına ilişkin delil sunulmadığı, yangına makinedeki bir arızanın sebebiyet verdiğine dair kesin delil bulunmadığından davanın reddine ilişkin hükümde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle,davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 23/11/2023

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.