6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Hatalı yükleme/istifden kaynaklanan konteyner hasarında taşıtanın sorumluluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/881 E. 2024/1900 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalusul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Deniz ticareti

Davacının nitelemesi: Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan Zarar mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Taşıma sözleşmesinde yükleme, sayım ve istif işlemlerinin bizzat yükleten (taşıtan) tarafından yapılacağının konşimentoda kayıtlı olması ve taşıtanın ayrıca yüklemenin standartlara uygun yapıldığını taahhüt etmiş olması halinde, konteynerde hatalı yükleme/istiften kaynaklanan hasar meydana gelirse bundan taşıtan sorumludur. Fiili taşıyan tarafından kesilen bir faturanın, hasarsız konteynerlere ilişkin bazı masraf kalemleri içermesi, tek başına o faturanın hasarlı konteynere ait tamir/masraf bedelini yansıtmadığı sonucuna varmak için yeterli değildir; mahkemenin, fatura kalemleri ile ilgili kurumdan açıklama ve dayanak belge getirtmeden, eksik inceleme ile davayı reddetmesi hatalıdır; masraf tutarının tespiti için gerekirse ek bilirkişi incelemesi yaptırılmalıdır.

Ele alınan sorunlar

Konteyner hasarından taşıtanın (davalının) sorumlu olup olmadığı → kabul

İddia: Davacı vekili, emtianın yüklemesi ve istifinin davalı tarafça yapıldığını, hatalı yükleme ve istiften kaynaklı hasar oluştuğunu, survey ve bilirkişi raporlarında davalının sorumlu olduğunun tespit edildiğini, davalının verdiği taahhütnamede de yüklemenin doğru yapıldığının taahhüt edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Emtianın yükleme ve istifleme işlemi taşıtan davalı tarafından yapılmıştır. Hem fiili taşıyan tarafından alınan survey raporunda hem de mahkemece alınan bilirkişi raporunda, konteynerdeki hasarın hatalı yükleme ve istiflemeden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Konşimentodaki kayda göre emtianın konteyner içine yüklenmesi, sayımı ve istifi işlemlerinin bizzat yükleten (davalı) tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca davalı tarafından fiili taşıyana hitaben düzenlenen taahhütnamede yüklemenin standartlara uygun olduğu taahhüt edilerek aksi halde oluşacak zarardan sorumlu olunacağı kabul edilmiştir. Bu nedenlerle konteynerdeki hasar nedeniyle oluşan zarardan davalı taşıtan sorumludur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Fatura kalemlerinin ve masraf tutarının ispatı - eksik inceleme → kabul

İddia: Davacı vekili, fiili taşıyan tarafından kesilen faturanın hasarlı konteyner dışındaki 8 konteyner için ek servis bedeli içermesinin faturanın tamir bedelini göstermediği anlamına gelmediğini, fiili taşıyandan alınan cevapta faturanın hasarlı konteynere ait masraflara ilişkin olduğunun bildirildiğini, tutarın fahiş olmasının davanın reddi değil kısmen kabulü gerekçesi olabileceğini, tamir masraflarına ilişkin faturanın sunulmamasının fiili taşıyandan sorulması gerektiğini belirterek ilk derece kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Fiili taşıyan tarafından davacıya kesilen faturada 8 adet liman içi ek servis ücreti, 1 adet liman içi ek servis ücreti, hukuki hizmet bedelleri ve KDV kalemleri yer almaktadır; davacı tarafça davalıya gönderilen e-postada da masraflar konteyner tamiri, survey masrafı, liman masrafları ve hukuki danışma masrafı olarak gösterilmiştir. Bu kalemlerden hukuki danışma adı altında talep edilen bedel, davacının kendi avukatı ile ilişkisine dair olup davalıdan talep edilemez. Fiili taşıyan tarafından düzenlenen faturada hasarsız 8 konteynere ilişkin masraflar gösterilmiş olsa da, konteyner hasarı nedeniyle fiili taşıyan tarafından bir takım masrafların yapıldığı ve davacı tarafından bu masraflara ilişkin ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, faturanın tamir bedelini göstermediği ve talep edilen tamir bedelinin fahiş olduğu gerekçesiyle eksik inceleme sonucunda davanın reddine karar verilmesi hatalıdır. Yapılması gereken; fiili taşıyan firmaya yazı yazılarak kendilerince düzenlenen faturadaki kayıtlar ile yazı cevabında belirtilen masraf kalemleri arasındaki farkın nedeninin açıklattırılması, hukuki masraflar dışındaki tamir, liman ve diğer masraflara ilişkin dayanak kayıt ve belgelerin getirtilmesi, konteyner tamir bedelinin konteynerin değerini geçemeyeceği hususu da dikkate alınarak gerekirse yeniden bilirkişi raporu veya ek rapor alınmak suretiyle hasarlı konteyner nedeniyle yapılan masraf tutarının tespit edilmesi suretiyle sonucuna göre karar verilmesidir. Uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanıp değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, eksiklik giderilip sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Konşimentoda yükleme/istif işleminin yükleten tarafından yapılacağının kayıtlı olması ve taşıtanın buna ilişkin taahhütte bulunması halinde, hatalı yükleme/istiften kaynaklanan hasardan taşıtanın sorumlu tutulacağı yönündeki değerlendirme ile, masraf faturasının içeriğinin tam olarak tevsik edilmeden davanın reddedilemeyeceği, ilgili kurumdan açıklama ve dayanak belge istenmesi gerektiği yönündeki eksik inceleme tespiti bakımından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali gemi ve yük alacaklılığı konteyner hasarı taşıtanın sorumluluğu konşimento kaydı taahhütname survey raporu eksik inceleme ispat yükü

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-6HMK 353(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/881

KARAR NO 2024/1900

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/03/2021

NUMARASI 2018/474 Esas - 2021/115 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/12/2024

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirkete ait emtianın (blok mermer) ... Limanı'ndan ...'ya (Çin) taşınması işini ... sıfatıyla organize ettiğini, müvekkilinin hatalı yüklemeden kaynaklanan hasarlı konteynere ilişkin olarak armatörden gelen masrafları davalıya fatura ettiğini, ancak davalı şirketin borcunu ifa etmemesi sebebiyle davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe kötü niyetli olarak itiraz ettiğini belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafça müvekkili şirkete yapılmış bir temerrüt ihtarı bulunmadığını, davaya konu alacak miktarının fahiş olduğunu, davacı tarafça bahsedilen survey raporunda lasinglemesi yapılan kalasların mevcut ölçüleri, evsafı vs. özelliklerden bahsedilmemiş olup, yalnızca kalaslardan birinde kayma olduğundan bahisle hasarın meydana geldiğinin belirtildiğini, ancak bunun kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafça müvekkili şirketin hizmetine sunulan konteynerin, standardın altında ve ömrünü tamamlamış, yıpranmış bir konteyner olduğunu, konteynerin ağır yüke verilmemesi gereken bir konteyner olduğu halde davacı tarafça bu yükümlülüğe aykırı hareket edilerek ömrünü neredeyse tamamlamış konteynerle taşıma yapılmak istenildiğini, ayrıca konteynerdeki hasarın yükleme limanında değil de aktarma limanında tespit edilmesi nedeniyle, hasarın taşımadan kaynaklanma ihtimali bulunduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; emtianın aktarma limanında gemiden boşaltılması sırasında bir adet konteynerin taban bölümünün hasarlı olduğunun tespit edildiği, konteynerde oluşan hasar, konteyner aktarımı ve liman masrafları için davacı tarafından davalı adına 09/02/2018 tarihli 3.351,02-USD tutarında fatura düzenlendiği,19.01.2017 tarihinde aktarma limanında yerinde yapılan survey neticesi düzenlenen 11.02.2917 tarihli raporda, kargonun sol alt kısmında istiflenen ahşap istif tahtasının kırıldığı ve kargonun sağ alt kısmında istiflenen ahşap kalasın yönünün değişmiş şekilde bulunduğu, yönü değişen istif tahtası nedeniyle kargonun konteynerdeki kontrplağa hasar verdiği belirtilerek hasar sebebi olarak "kargonun yanlış bir şekilde daneçleme (kalaslama) ve emniyete alma" gösterildiği, hem davalı ve hem de fiili deniz taşıyanı ...

tarafından düzenlenen her 2 konşimentoda yer alan "..., ..." kaydına göre, emtianın konteyner içine yüklenmesi, sayımı ve istifi işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirildiği, kanundan kaynaklanan temsil yetkisi gereği ve aynı zamanda zorunlu olarak kaptan tarafından yapılan ve davacı taşıyanca karşılanan, bir zararın önüne geçilmesi veya azaltılması için davalı lehine yapılmış olan dava konusu masraflardan konteyner içi yükleme ve istifi yapan davalının sorumlu olduğu, sunulan elektronik posta yazışmalarından, davacının hasarlı konteyner nedeniyle davalıdan, konteyner tamiri için 1.600-USD, survey için 585,02-USD, liman masrafları olarak 458,30-USD, legal masraflar olarak 200-USD olmak üzere toplam 2.843,32-USD talep ettiği, davacının davalıya kestiği fatura tutarının 2,839,85-USD+KDV olmak üzere 3.351.02-USD olduğu, dava dışı taşıyan...tarafından davacıya kesilen fatura bedelinin de 3.351,02-USD olduğu, survey raporu ve davacının iddiasına göre 1 adet konteyner hasarı nedeniyle, emtianın başka bir sağlam konteynere aktarması yapıldığı halde ...

tarafından kesilen faturada hasarlı konteyner dışındaki 8 adet konteyner için de ek servis bedeli düzenlendiği, dolayısıyla ... tarafından kesilen faturanın tamir bedelini gösteren fatura olmadığı, 2. el bir konteynerin bedelinin 1.500-USD olabileceği,tamir bedelinin de fahiş olduğu, tamir ayrıntılarına ve masraflarına yer verilen faturanın dosyaya sunulmadığı, davacının tamir bedeli ve sair masraflara ilişkin taleplerini ve iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirkete ait emtianın ... Limanı'ndan ...'ya taşınması işini organize ettiğini, emtianın yüklemesi ve istifi davalı tarafından yapılmış olup, davalının hatalı yüklemesi ve istifinden kaynaklı olarak konteynerde hasar oluştuğu, konteyner hasarı nedeniyle oluşan masrafların ... tarafından müvekkil şirkete 3.351,02-USD tutarında fatura edildiğini, müvekkili tarafından davalı şirkete aynı tutarda fatura düzenlendiği, sürvey ve bilirkişi raporunda davalının hasardan sorumlu olduğunun tespit edildiğini, davalı tarafından verilen taahhütnamede de istif ve yüklemenin doğru bir biçimde yapıldığının taahhüt edildiğini, bilirkişi raporunda hatalı olarak ... tarafından kesilen faturada hasarlı konteyner dışındaki 8 adet konteyner için de ek servis bedeli düzenlendiği, dolayısıyla ...

tarafından kesilen faturanın tamir bedelini gösteren fatura olmadığının belirtildiğini, ... tarafından verilen cevapta, faturanın aktarma limanında ilgili konteynerin hasarlı olduğunun tespit edilmesi ve bu nedenle yükün aktarılması sonucu oluşan masraflara ilişkin olduğu, faturada yer alan hizmetlerin içinde konteyner tamir bedeli, survey bedeli, liman masrafları ve hasara ilişkin alınan hukuki danışma bedelinin yer aldığının belirtildiğini, faturanın not kısmında "aktarma limanındaki hasarlı konteynere ait masraflar" açıklaması yer aldığını, bu halde faturanın tamir bedelini gösteren fatura olmadığından davanın reddinin hatalı olduğunu,tamir bedelinin fahiş olduğu belirtilmiş ise de, talep edilen bedelin fahiş olmasının davanın reddi değil, olsa olsa davanın kısmen kabul gerekçesi olabileceğini, yine tamir masraflarına yer verilen faturanın sunulmadığı belirtilmiş ise de, bu hususun ...

den sorulması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının üstlendiği taşıma sırasında konteynerin hasara uğraması nedeniyle uğranılan zararın davalı taşıtandan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; davalıya ait blok mermer emtiasının 9 adet konteyner ile ... Limanından Çin'in ... Limanına taşınması işinin davacı tarafından üstlenildiği, fiili taşımanın ise dava dışı ... tarafından gerçekleştirildiği, emtianın aktarma limanında kontrolünde bir adet konteynerde hasar tespit edilerek emtianın başka konteynere aktarıldığı, fiili taşıyıcı ... tarafından alınan survey raporunda, konteynerdeki hasarın kargonun yanlış şekilde sağlamlaştırılması ve hatalı istif kalaslarından kaynaklandığının tespit edildiği, konşimentodaki "..., ..." kaydına göre, emtianın konteyner içine yüklenmesi, sayımı ve istifi işlemlerinin bizzat yükleten davalı tarafından gerçekleştirildiği, ayrıca davalı tarafından ...'ye hitaben düzenlenen taahhütnamede de yüklemenin standartlara uygun olduğu taahhüt edilerek aksi halde oluşacak zarardan sorumlu olduklarının kabul edildiği, hasarlı konteynerin onarımı ve yükün başka konteynere aktarımı nedeniyle olarak fiili taşıyan ...

tarafından yapılan3.351,02-USD masrafın 09.02.2018 tarihinde davacıya fatura edildiği, fatura bedelinin davacı tarafından ...'ye 14.03.2018 tarihinde ödendiği, fatura bedelinin aynı tarihte davalıya fatura edildiği, anlaşılmaktadır.Emtianın yükleme ve istifleme işlemi taşıtan davalı tarafından yapılmış olup, hem survey raporunda hem de mahkemece alınan bilirkişi raporunda, konteynerdeki hasarın hatalı yükleme ve istiflemeden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle konteynerdeki hasar nedeniyle oluşan zarardan davalı taşıtan sorumludur. ... tarafından davacıya hitaben düzenlenen fatura içeriği; 8 adet liman içi ek servis ücreti 2.373,68-USD, 1 adet liman içi ek servis ücreti 296,68-USD, 8 adet hukuki hizmet bedeli 150,64-USD, 1 adet hukuki hizmet bedeli 18,85-USD ve 511,17-USD KDV olmak üzere toplam 3.351,02-USD'dir.

Mahkemece fatura içeriğine ilişkin olarak dava dışı ... firmasına yazılan yazıya verilen cevapta, söz konusu faturanın hasarlı olduğu tespit edilen konteynerdeki yükün başka bir konteynere yüklenmesi sonucu oluşan masraflara ilişkin olduğu, faturada konteyner tamir bedeli, survey bedeli, liman masrafları ve hasara ilişkin hukuki danışma bedelinin yer aldığı bildirilmiştir. Davacı tarafça davalıya gönderilen 23.01.2018 tarihli e-postada da talep edilen masraflar;

1. 600-USD konteyner tamiri, 585,02-USD survey masrafı, 458,30-USD liman masrafları ve 200-USD hukuki danışma masrafı olmak üzere toplam 2.843,32-USD olarak gösterilmiştir. Bu masraflardan hukuki danışma adı altında talep edilen bedel, davacının avukatı ile arasında ki ilişki olup davalıdan alacak olarak istenemez.... tarafından düzenlenen faturada 1 adet konteyner dışında hasarsız diğer 8 adet konteynere ilişkin masraflar gösterilse de, konteyner hasarı nedeniyle fiili taşıyan ... tarafından bir takım masrafların yapıldığı ve davacı tarafından da fiili taşıyan ... firmasına bu masraflara ilişkin olarak 3.351,02-USD ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece eksik inceleme sonucunda ... tarafından kesilen faturada hasarlı konteyner dışındaki 8 adet konteyner için de ek servis bedeli düzenlendiği, dolayısıyla ...

tarafından kesilen faturanın tamir bedelini gösteren fatura olmadığı, talep edilen tamir bedelinin de fahiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.Mahkemece yapılması gereken;... firmasına yazı yazılarak, kendilerince düzenlenen faturadaki kayıtlar ile yazı cevabında belirttikleri masraf kalemleri arasındaki farkın neden kaynaklandığı hususu açıklatılarak,hukuki masraflar dışındaki hasarlı konteyner nedeniyle yapılan tamir masrafı, liman masrafları ve diğer masraflara ilişkin dayanak tüm kayıt ve belgeler getirtilerek, konteyner tamir bedelinin konteynerin değerini geçemeyeceği hususu da dikkate alınarak, gerekirse yeniden bilirkişi raporu veya ek rapor alınmak suretiyle hasarlı konteyner nedeniyle yapılan masraf tutarının tespit edilmesi suretiyle sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir Açıklanan nedenlerle;

uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanıp değerlendirilmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak,eksiklik giderilerek sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2021 Tarih 2018/474 Esas 2021/115 Karar sayılı hükmün HMK'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/12/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/109603 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.