Takibin yetkili icra dairesinde başlatılması özel dava şartıdır
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/6384 E. 2024/7616 K. · · İlk derece: Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
OnandıKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Para alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde yetkili icra dairesi genel yetki kuralına göre, yani İİK 50'nin atfıyla HMK 6 uyarınca borçlunun ikametgâhına göre belirlenir; HMK 10'daki özel yetki kuralı ve dolayısıyla TBK 89 bu takipte uygulanmaz. Takibin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması itirazın iptali davası bakımından özel dava şartıdır; borçlu ödeme emrine itirazında icra dairesinin yetkisine de itiraz etmişse ve takip yetkisiz icra dairesinde başlatılmışsa dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Alacağın tahsili amacıyla başlatılan takipte yetkili icra dairesinin belirlenmesi ve yetkili icra dairesinde takibin özel dava şartı olması → ret
İddia: Davacı, sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi üzerine ödediği bedelin bakiyesi için alacaklının yerleşim yerindeki icra dairesinde takip başlattığını ve davalının takibe itirazının haksız olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK'nın 10 uncu maddesinde düzenlenen özel yetki kuralının, dolayısıyla TBK'nın 89 uncu maddesinin somut olayda uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Alacağın tahsili amacıyla başlatılan takipte yetkili icra dairesi genel yetki kuralına göre belirlenir; İİK'nın 50 nci maddesinin atfı ile HMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca yetkili icra dairesi takip borçlusunun ikametgâhının bulunduğu yer icra daireleridir. Takip ise alacaklının ikametgâhındaki icra dairesinde başlatılmıştır. Takibin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması özel dava şartı olup borca itiraz dilekçesinde icra dairesinin yetkisine de itiraz edildiğinden dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilmelidir. (Yargıtay'ca benimsenen İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Alacak takibinde yetkili icra dairesinin İİK 50 atfıyla HMK 6'ya göre belirleneceği, HMK 10 ve TBK 89'un uygulanamayacağı ve takibin yetkili icra dairesinde başlatılmış olmasının itirazın iptali davasında özel dava şartı sayıldığı yönündeki tespit bakımından emsal değer taşır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde yetkili icra dairesi genel yetki kuralına göre belirlenir; İİK 50'nin atfıyla HMK 6 uyarınca takip borçlusunun ikametgâhının bulunduğu yer icra daireleri yetkilidir. HMK 10'daki özel yetki kuralı ve TBK 89 bu takipte uygulanmaz.
- Dava şartı
- takibin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması (özel dava şartı)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ icra dairesinin yetkisi↗ genel yetki kuralı↗ özel yetki kuralı↗ ifa yeri↗ özel dava şartı↗ yetki itirazı↗ usulden ret↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/6384 E. , 2024/7616 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI 2023/1884 Esas, 2023/1451 Karar
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2023/259 E., 2023/555 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflarca 26.03.2018'de sözleşme imzalandığını, müvekkilinin 300.000 USD ödemeyi davalıya yaptığını, sözleşme şartlarının davalıca yerine getirilmemesi üzerine müvekkili tarafından yapılan 300.000 USD ödemenin, 208.084,78 USD’si davalı borçlu şirketten alınmış ise de 91.915,22 USD bakiye alacak kaldığını, bakiyenin ödenmemesi üzerine Bakırköy 14. İcra Müdürlüğü'nün 2022/14058 E. sayılı dosyasından icra takibi başlatılmışsa da davalı-borçlunun takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu ileri sürerek Bakırköy 14. İcra Müdürlüğü'nün 2022/14058 E. sayılı takibe yapılan itirazın iptali ve takibin devamına, haksız itiraz nedeni ile davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmeye göre üretilen mermerin mermer ocağında beklediğini, davacının teslim almaması nedeniyle zayi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, HMK'nun 10. maddesinde düzenlenen özel yetki kuralının, dolayısıyla TBK'nun 89. maddesinin somut olayda uygulanma olanağı bulunmadığı, alacağın tahsili amacıyla başlatılan takipte yetkili icra dairesi genel yetki kuralına göre belirleneceği, İİK'nun 50 maddesi atfı ile HMK'nun 6 maddesi uyarınca yetkili icra dairesi davalı/takip borçlusunun ikametgahı olan Afyonkarahisar İcra Daireleri olduğu, takibin ise davacının ikametgahı olan Bakırköy İcra Dairesi'nde başlatıldığı takibin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması özel dava şartı olup, borca itiraz dilekçesinde icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğinden, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ İNCELEMESİ
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.
03. 09.2022 tarihli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7 nci maddesinin ikinci fıkrası
3. Değerlendirme
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 04.11.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1092927400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz