6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yabancı para takibinde TL karşılığı gösterilmezse geçerli takip yoktur

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/6385 E. 2024/7541 K. · · İlk derece: İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

OnandıKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Gerekçe özeti

Yabancı para alacağı için başlatılan icra takibinde takip talebi ve ödeme emrinde alacağın Türk parası karşılığı gösterilmemişse geçerli bir takip yoktur; bu hâlde takibe dayalı itirazın iptali davası dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden ret kararı verildiğinde davalı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2 ve 13/2 nci maddelerine göre vekalet ücretine hükmedilir; lehine hükmedilen vekalet ücreti tarifeye uygun olduğu hâlde yapılan istinaf başvurusu, başvuru hakkının kötüye kullanılması sayılarak buna sebebiyet veren vekil aleyhine disiplin para cezasına hükmedilebilir.

Ele alınan sorunlar

Yabancı para alacağı için başlatılan takipte Türk parası karşılığının gösterilmemesi ve geçerli takibin bulunmaması → ret

İddia: Davacı, taraflar arasındaki ticari ilişkiden doğan faturalara dayalı kalan USD alacağın ödenmemesi üzerine icra takibi başlattığını, davalının borca itiraz ettiğini ve alacağın ticari defter kayıtları ile konişmento ve yazışmalarla ispatlandığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Takip dosyasında takip talebi ve ödeme emrinde yabancı para ile talep edilen alacakların Türk parası karşılığı gösterilmemiştir; bu nedenle geçerli bir takip bulunmamaktadır. Geçerli bir takip bulunmadığından itirazın iptali davası dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir. (Yargıtay'ca benimsenen İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)

Dava şartı yokluğundan usulden ret hâlinde davalı yararına hükmedilecek vekalet ücreti → ret

İddia: Davalı vekili, davalı yararına hükmedilen vekalet ücretinin tarifeye aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe: Dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiğine göre, davalı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2 ve 13/2 nci maddelerine uygun şekilde vekalet ücretine hükmedilmiştir; hükmedilen vekalet ücretinde tarifeye aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)

İstinaf başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle vekil aleyhine disiplin para cezası → ret

Gerekçe: Davalının istinaf başvuru hakkını kötüye kullandığı ve bu duruma vekilinin sebebiyet verdiği belirlenerek davalı vekili aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmiştir. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Yabancı para alacağında takip talebi ve ödeme emrinde Türk parası karşılığının gösterilmemesinin takibi geçersiz kılıp itirazın iptali davasını dava şartı yokluğuna düşürmesi ve tarifeye uygun vekalet ücretine karşı yapılan istinaf başvurusunun hakkın kötüye kullanılması sayılarak vekil aleyhine disiplin para cezasına hükmedilebilmesi bakımından emsal değer taşır.

Usul tespitleri

Dava şartı
geçerli bir icra takibinin bulunması (yabancı para alacağında takip talebi ve ödeme emrinde Türk parası karşılığının gösterilmiş olması)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali cari hesap yabancı para alacağı takip talebi ödeme emri dava şartı usulden ret avukatlık asgari ücret tarifesi istinaf hakkının kötüye kullanılması disiplin para cezası

Atıf yapılan mevzuat: AAÜT — AAÜT 7/2AAÜT 13/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2023/6385 E.  ,  2024/7541 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2023/1834 Esas, 2023/1515 Karar

HÜKÜM

Usulden ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2023/55 E., 2023/388 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde, cari hesap bakiyesi yönünden son fatura edilen 07.07.2022 tarihli 31.936,00 USD ve 18.07.2022 tarihli 19.826,00 USD bedelli (toplamı 51.762,00 USD) faturalara davalının kısmi ödemeleri sonrası 45.395,35 USD alacağın ödenmediğini, ödenmeyen alacak için İstanbul 25. İcra Dairesinin 2022/30579 E. sayılı dosyasıyla icra takibine geçildiğini, davalı borçlunun takibe borcumuz yoktur şeklinde itiraz da bulunduğunu, takip dayanağı faturaya itirazı olmadığını, tarafların ticari defter kayıtlarında işbu faturaların kayıtlı olduğu gibi Ba/Bs kayıtlarından da durumun görüleceğini, bunun yanı sıra alacakları ile ilgili faturaların dayanağının nakliye/kargo hizmeti konişmentolar ile belli olup yazışmaların dosyaya sunulduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına da hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; her ne kadar davacı tarafından, dava dilekçesinde taraflar arasında bir cari hesap olduğundan bahsedilmiş ise de; taraflar arasında mutabık kalınan yahut imzalanan herhangi bir cari sözleşme de bulunmadığını, davacı tarafından müvekkiline verilen herhangi bir mal yahut hizmet bulunmadığını, salt ticari defter kayıtlarının alacağın ispatı için de yeterli olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, İstanbul 25. İcra Dairesinin 2022/30579 E. sayılı takip dosyasında takip talebi ve ödeme emrinde yabancı para ile talep edilen alacakların Türk parası karşılığının gösterilmediği ve geçerli bir takip yapılmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, AAÜT'nin 7/2. maddesi gereğince hesap olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiğine göre, davalı lehine tarifenin 7/2 ve 13/2 maddelerine uygun şekilde vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmakla davalı yararına hükmedilen vekalet ücretinde tarifeye aykırılık bulunma gerekçesiyle davaı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ve Davalının istinaf başvuru hakkını kötüye kullandığı, bu duruma da vekili Av....'ın sebebiyet verdiği gerekçesiyle de davalı vekili aleyhine 5.000,00 TL disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taraflar arasında düzenlenen cari hesap bakiyesi kalan alacak yönünden sonra fatura edilen 07.07.2022 tarihli 31.936,00 USD bedelli ve 18.07.2022 tarihli 19.826,00 USD bedelli fatura alacağına ilişkin olarak yapılan kısmi ödemeler sonrası kalan 45.395,35 USD alacağın tahsili talebi ile başlatılan İstanbul 25. İcra Müdürlüğü'nün 2022/30579 E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 23.10.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1092921000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1834 E. 2023/1515 K.

Yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmeden yapılan takipte usulden ret vekalet ücreti

Gerekçe özeti

Dava şartı noksanlığı (yasaya uygun takip yapılmamış olması) nedeniyle usulden reddedilen davalarda, davanın konusu para veya para ile değerlendirilebilir bir şey olsa da, davalı yararına hükmedilecek vekalet ücreti AAÜT m. 7/2 ve 13/2 uyarınca nispi tarifeye göre hesaplanır; ancak bu tutar maktu vekalet ücretini geçemez. Tarife hükmü açık olduğu halde bu konuda nispi ücret talebiyle istinaf yoluna başvurulması, HMK m. 329/2 kapsamında istinaf başvuru hakkının kötüye kullanılması sayılabilir ve buna sebebiyet veren vekil hakkında disiplin para cezasına hükmedilebilir.

Emsal değeri

Dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedilen davalarda davalı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin AAÜT m. 7/2 ve 13/2 uyarınca nispi tarifeye göre ancak maktu ücreti geçmeyecek şekilde takdir edilmesi gerektiğine ilişkin tespit bakımından bölgesel ve ikna edici emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: İtirazın iptali Dava şartı yokluğu Usulden ret AAÜT 7/2 AAÜT 13/2 Nispi vekalet ücreti Maktu vekalet ücreti İstinaf başvuru hakkının kötüye kullanılması Disiplin para cezası Yabancı para alacağı takibi

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1834

KARAR NO 2023/1515

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 25/05/2023

NUMARASI 2023/55 Esas - 2023/388 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/10/2023

Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde, cari hesap bakiyesi yönünden son fatura edilen 07.07.2022 tarihli 31.936-USD ve 18.07.2022 tarihli 19.826-Usd bedelli (toplamı 51.762-USD) faturalara davalının kısmi ödemeleri sonrası 45.395,35-USD alacağın ödenmediğini, ödenmeyen alacak için İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine geçildiğini, davalı borçlunun takibe borcumuz yoktur şeklinde itiraz da bulunduğunu, takip dayanağı faturaya itirazı olmadığını, tarafların ticari defter kayıtlarında iş bu faturaların kayıtlı olduğu gibi Ba/Bs kayıtlarından da durumun görüleceğini, bunun yanı sıra alacakları ile ilgili faturaların dayanağının nakliye/kargo hizmeti konişmentolar ile belli olup,yazışmaların dosyaya sunulduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına da hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, her ne kadar davacı tarafından, dava dilekçesinde taraflar arasında bir cari hesap olduğundan bahsedilmiş ise de; taraflar arasında mutabık kalınan yahut imzalanan herhangi bir cari sözleşme de bulunmadığını, davacı tarafından müvekkiline verilen herhangi bir mal yahut hizmet bulunmadığını, salt ticari defter kayıtlarının alacağın ispatı için de yeterli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulaması uyarınca; İİK’nun 58/3. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talepnamesinde gösterilmesinin zorunlu olduğunu,aynı zorunluluğun, İİK’nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de geçerli olduğunu, bu zorunluluğun yerine getirilmemesi kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup, süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulması gerektiği, takip talepnamesinde veya ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmemiş olması halinde icra takibine yönelik itiraza müteakip açılacak itirazın iptali veya kaldırılması davasının, yasaya uygun takip yapılmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği, (Yargıtay 12.HD'nin 2018/7513 Esas, 2019/8854 Karar sayı ve 22/05/2019 tarih, 2015/31737 Esas, 2016/8647 Karar sayı ve 23/03/2016 tarih, 2009/28325 Esas, 2010/9918 Karar sayı, 21/04/2010 tarih, Yargıtay 6.HD'nin 2007/2184 Esas, 2008/1200 Karar sayı ve 25/06/2008 tarih, Yargıtay HGK’nun 12.05.1999 tarih, 99/12-271 Esas, 99/301 Karar sayılı,Y.19.HD.nin 2013/7875 E.,2013/11547 K.sayı ve 20/6/2013 tarih, 2014/12593 E.,2015/9366 K.sayı ve 24/06/2015 tarihli kararı), somut olayda İstanbul ...

İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında takip talebi ve ödeme emrinde yabancı para ile talep edilen alacakların Türk parası karşılığının gösterilmediği ve geçerli bir takip yapılmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine , AAÜT'nin 7/2.maddesi gereğince hesap olunan 9.200-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, davacı tarafça, 26.01.2023 tarihli dava dilekçesinde harca esas değeri 855.543,47-TL olarak belirtildiğini, işbu dosyada hüküm verilip dava reddedildiğinden davalı müvekkil lehine 112.109,78-TL hükmedilmesi gerekirken 9.200-TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, harca esas değer olan 855.543,47-TL üzerinden hesaplama yapıldığında tarafları lehine hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin 112.109,78-TL olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK'nın 4949 sayılı Kanunun 12. Maddesi ile değiştirilen 58/3. Maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Aynı durum, İİK.nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur. Davacı tarafından açılan dava, dava şartı bulunmadığı nedeniyle usulden reddedilmiş davalı yararına AAÜT'nin 7/2 maddesi uyarınca 9.200-TL vekalet ücretine hükmedilmiş, hükmün esasına yönelik davacı taraf istinaf kanun yoluna başvurmamış, davalı vekili; davalı lehine nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

AAÜTnin m. 7/2 ye göre; “Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunacağı” düzenlenmiştir. Tarifenin açıklanan hükmü gereğince; konusu para veya para ile değerlendirilmesi mümkün bulunan bir şey olan davanın dava şartlarından birinin bulunmaması (noksan olması) nedeniyle usulden reddine ilişkin kararda, vekalet ücreti nispi tarifeye göre takdir edilir; ancak, bu nispi vekalet ücretinin miktarı, maktu vekalet ücretini geçemez.Somut olayda mahkemece, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiğine göre, davalı lehine tarifenin 7/2 ve 13/2 maddelerine uygun şekilde vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmakla davalı yararına hükmedilen vekalet ücretinde tarifeye aykırılık bulunmamaktadır.6100 Sayılı HMK m.329/2 ''Kötü niyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, 500-Türk Lirasından 5.000-Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahkûm edilebilir.

Bu hâllere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır.'' hükmünü haizdir. Davanın usulden reddine ilişkin hüküm ile davanın esasına dair bir inceleme yapılmadığı ve tarife hükmü açık olduğu halde, davalı yararına nispi vekalet ücreti hükmedilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalının istinaf başvuru hakkını kötüye kullandığı, bu duruma da vekili Av. ...'ın sebebiyet verdiği kabul edilmiştir.Açıklanan nedenlerle; istinaf sebebi yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekili aleyhine 5000-TL disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davalı vekili Av. ... hakkında HMK 329/2 gereği 5.000-TL disiplin para cezası verilmesine,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,davacı tarafından yapılan 57,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 09/10/2023

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.