Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/459 E. 2024/6127 K. ·

Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
birlikte ifa kuralı↗ birlikte ifa↗ yazılı delil başlangıcı↗ başvurunun yapılmamış sayılması↗ delil başlangıcı↗ yapılmamış sayılma↗ tasdik kararı↗ yazılı delil↗ satış sözleşmesi↗ istinaf incelemesi↗ kazanılmış hak↗ ifa↗ yenileme↗ sebepsiz zenginleşme↗ dosya masrafı↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ yasal faiz↗ dava sebebi↗ yükleten (shipper)↗ zamanaşımı↗ ibraz↗ teslim↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗

Atıf yapılan mevzuat: HMK

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.12.2017 tarihli ve 2016/231 E., 2017/452 K. sayılı kararı ile taraflar arasında minibüs satımı ile ilgili akdi ilişkinin varlığının ispat edildiği, akdi ilişkiye göre de dekontta belirtilen 400.000,00 TL’nin davalı ...'e gönderilmek üzere anlaşıldığı, minibüs hattının verilen bedele rağmen davacıya intikalinin sağlanmadığı, davalıların bu miktarla sebepsiz zenginleştikleri, geri kalan kısım yönünden yazılı delil başlangıcı ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 400.000,00 TL'nin 03.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.03.2021 tarihli ve 2018/1288 E., 2021/535 K. sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, 400.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birlikte ifa kuralı gereğince dava konusu ... plakalı aracın davacıdan alınıp davalı ...'a verilmesine, davacı lehine hükmedilen tutara aracın tesliminden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin 28.05.2021 tarihli ek kararı ile davacı vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

2. Dairemizin 03.05.2023 tarih, 2021/9002 E. ve 2023/2680 K. sayılı kararı ile davalı yanca istinaf aşamasında, dava konusu olan araç hakkında 28.09.2020 tarihinde çekme işlemi yapıldığını, sonrasında ... plaka sayılı tescil numarasını aldığını, bundan sonra da müvekkillerinden ... tarafından davacıya dava konusu olup ... plakalı iken sonrasında ... plakaya tescil edilen aracın satışı konusunda vekalet verildiğini, bu vekalete istinaden dava konusu aracın davacı tarafından satıldığını, bedelinin de davacı tarafından tahsil edildiğini bildirmiş, davalılar vekilince sunulan belgeler arasında yer alan 09.10.2020 tarihli "Belge" başlıklı evrakta çekme belgeli ... Plakalı aracın ...'dan alınan vekalet gereğince satıldığı, araç bedeli 100.000,00 TL'nin davacı ...'te kaldığı, aracın satışından dolayı bu plakayla ilgili davacı ...'ün davalı ...'dan alacağı bulunmadığının belirtildiği, borcu sona erdiren sebeplerin mahkemece verilen karar kesinleşinceye kadar gözönüne alınabileceği, bu durumda davalılar vekilinin temyiz dilekçesindeki açıklamaları ve temyiz dilekçesine ekli belgeler incelenip dava konusu borcun sona erip ermediğinin değerlendirilmesi ve sonucuna bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin temyiz dilekçesi ekinde sunduğu belgeler incelendiğinde, dava konusu aracın, ... plakalı iken 28.09.2020 tarihinde Çorlu 7. Noterliğinin 28.09.2020 tarihli kararı ile trafikten çekilmesi yönünde işlem yapıldığı, söz konusu araca ... plakası tahsisinin yapıldığı, aracın sahibi ... tarafından bu aracın satışı konusunda Çorlu 7. Noterliğinin 09.10.2020 tarihli ve 14317 yevmiye nolu işlemi ile davacı ...'e vekalet verildiği, vekalete istinaden söz konusu aracın 100.000,00 TL'ye satıldığı, bedelinin ...'e kaldığı, 09.10.2020 tarihli belgeye göre davacının, davalıdan bir alacağının kalmadığını belirterek imzası ile tasdik ettiği, böylelikle dava konusu plaka ile ilgili davacının davalıdan bir alacağının kalmadığı söz konusu belgelerden anlaşıldığı ve borcun sona erdiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki hatlı minibüsün 460.000,00 TL'ye satımına ilişkin anlaşma yapıldığını, müvekkilinin üzerine düşen edimini yerine getirmesine rağmen davalıların aracın devrini gerçekleştirmediklerini, aracın yenilenmesi gerektiğini belirtmeleri nedeni ile müvekkilinin kredi çekerek aracı yenilediğini, davacının olay sebebi ile ekonomik durumunun bozulması üzerine araya aracılar koyarak aracın ve hattın bir başkasına satılması için vekaletname alarak aracı sattığını, davalılara iyi niyetli olarak bu çekme plakalı araçtan alacağının kalmadığına dair evrak verdiğini, oysa ki aracın parasının müvekkili tarafından verildiğini, davacının 460.000,00 TL'yi hat bedeli olarak ödemesine rağmen buna ilişkin alacağını alamadığını, davalıların müvekkilini bir kez daha kandırdıklarını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

Alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/9002 E. 2023/2680 K.

Ortak:birlikte ifa kuralı · birlikte ifa · yazılı delil başlangıcı · başvurunun yapılmamış sayılması · delil başlangıcı · yapılmamış sayılma · yazılı delil · satış sözleşmesi · zamanaşımı var

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:resmi şekil · yemin teklifi · yemin delili · yemin · satım sözleşmesi · kaldırma ve yeniden hüküm · taraf ehliyeti · hukuki yarar
Alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/4943 E. 2015/12322 K.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Menfi tespit

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/519 E. 2025/1185 K.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:ihdas nedeni · nakden kaydı · talil · cebri icra · yazılı delille ispat · istirdat davası · menfi tespit davası · davadan feragat

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2024/459 E. , 2024/6127 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI 2023/1179 Esas, 2023/1691 Karar

HÜKÜM

Yeniden esas hakkında kurulan hüküm ile davanın reddine

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...’in ruhsat sahibi olduğu ... plakalı hatlı minibüsün, müvekkiline 460.000,00 TL'ye satımı hususunda anlaşıldığını, 400.000,00 TL’nin davalı ...’in hesabına yatırıldığını, bakiyesinin dava dışı ...’ye elden ödendiğini, 114.919,30 TL masraf yapılıp aracın yenilendiğini, davalıların devri vermediğini, belediyenin bu minibüs hattıyla ilgili dava açtığını, dava açan kişiler arasında davalıların bulunduğunun öğrenildiğini, davalıların aslında çalışma ruhsatı olmayan bir minibüsü müvekkiline sattıklarını, bu itibarla sebepsiz zenginleştiklerini ileri sürerek 574.919,20 TL’nin 03.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ...’e bir ödeme yapılmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, motorlu taşıtların satış sözleşmelerinin resmî yapılması gerektiğini, davacının araç satışı hususunda dava dışı ... ile anlaştığını, bu nedenle de 60.000,00 TL’yi ...’ye ödediğini, davacının oğlu ve kardeşlerinin M plakalı araç sahibi olduklarını, dava konusu ... plakalı aracın durumunu bilmediğini iddia edemeyeceğini, aracın halen davacının elinde bulunduğunu, işlemleri müvekkilinin verdiği vekalet ile yaptığını, bundan sonra aracı çalıştıran davacının kazancı da kendisine aldığını, bu kadar süre aracı çalıştırdıktan sonra idari ve kazai kararlar ile aracın çalıştırılmasının durdurulmasından müvekkillerinin sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.