Markaya tecavüz | Haksız rekabetin tespiti | Men'i | Ref'i | Kararın kaldırılması

11. Hukuk Dairesi         2023/2979 E.  ,  2024/5133 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/862 Esas, 2023/423 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2019/355 E., 2020/293 K.

Taraflar arasındaki marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 06, 07, 19 ve 37. sınıflarda ilki 2006/58182 tescil no.lu muhtelif "YAPEKSAN" asıl unsurlu markalarının bulunduğunu, davalının müvekkili şirkete ait YAPEKSAN hakim unsurlu markalar ile iltibasa sebebiyet verecek şekilde "YAPELSAN" ibaresi ile kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, davalının müvekkili markalarına vaki tecavüzünün tespitine, men'ine ve önlenmesine, davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespitine, men'ine ve önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin YAPELSAN ibaresini içeren ticaret unvanını 07.08.1989 tarihinde tescil ettirdiğini, ticaret unvanının çekirdek kısmını oluşturan YAPELSAN unvanını markasal etki oluşturacak şekilde 1995 yılından beri kesintisiz şekilde aralıksız olarak kullandığını, bu kullanımın davacının unvanının, markalarının tescil tarihinden önce olduğunu, davacının, müvekkilinin 1995 yılından beri ticaret sicilinde tescilli, tüketiciler nezdinde maruf meşhur olan YAPELSAN ticaret unvanı ve bu ticari unvanın markasal etkisinden haberdar olmasına rağmen bu davayı açmasının kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davalının "Yapelsan Yapı Elemanları İnşaat Endüstri Profilleri San. ve Tic. A.Ş." ticaret unvanı ile 14.09.1995 tarihinde ana sözleşme tescili yolu ile kurulduğu, davacının ise 24.04.2009 tarihindeki şirket nev'i değişikliğinden itibaren "YAPEKSAN" ibaresini ticaret unvanında kullanmaya başladığı, ancak davacının bu tarih öncesinde "YAPEKSAN” ibaresini markasal yolla kullandığını gösteren bir belgeyi dosyaya sunamadığı, davalının "YAPELSAN" asli unsurunu ticaret unvanında davacıya kıyasen daha önceden kullanmaya başladığı, davalının "YAPELSAN" ibaresine ilişkin davacıdan önceki kullanımlarının "unvansal" niteliğinin yanında pek çok evrakta ve ticari belgede "markasal" vasıfta olduğu, bu markasal kullanımların davacının "YAPEKSAN" ibaresinin tescili için TÜRKPATENT'e ilk başvuru tarihi olan 2006'dan önce olduğu, davalının "YAPELSAN" ibaresi üzerinde davacıya kıyasen mülga 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkraları gereği öncelik hakkına sahip olduğu, bu ibareyi içeren ticaret unvanını 14.09.1995 tarihinde tescil ettirdiği, davalının delil olarak sunduğu19.09.1995, 11.09.1995, 09.08.1996, 11.01.1999, 26.07.1999, 03.05.2002 (3 adet), 18.10.2003, 30.10.2003, 30.04.2004 (2 adet), 29.04.2004 ve 26.03.2004 tarihli faturalarda, davalının imzaladığı 30.03.2004, 21.01.2004, 12.07.2005 ve 26.09.2005 tarihli kira sözleşmelerinde, davalının 12.12.2005 ve 01.03.2006 tarihli iş başvurusu formlarında, 30.09.2003 tarihli Türk Telekom faturasında, 06.09.2003 tarihli Telsim telefon faturasında, 20.09.2003 tarihli Turkcell telefon faturasında, 09.10.2003 tarihli Anadolu Sigorta poliçesinde, 15.12.1998 ve 02.02.1999 tarihli işe giriş bildirgelerinde, Ege Bölgesi Sanayi Odası tarafından 26.09.1996 ve 01.02.2001 tarihlerinde davalıya verilen kapasite raporlarında, 12.02.1999 tarihli Türk Standartlarına uygunluk belgesinde, davalı şirket tarafından Emek İnşaat ve İşletme A.ş, Narlı Dere Dinlenme ve Bakım Evi İnşaat Şantiye Şefliğine ithafen yazılan 23.10.1998 tarihli iş programı ve 04.12.1998 tarihli revize iş programı bilgilendirme yazılarında davalının YAPELSAN ibaresini büyük harflerde koyu puntolu olarak antet biçiminde ve markasal olarak kullandığı ayrıca CNR 2009, CNR 2010, CNR 2011, CNR 2012 ve CNR 2013 tarihli fuarlarda davalının aynı ibareyi markasal biçimde kullandığı ve alan adı olarak tanıtım tabelalarında yer verdiği, 28 Kasım 2002 tarihinde "yapelsan.com" internet alan adını aldığı 18.07.2004 tarihinde yapelsan.com ibaresinin yani alan adının DNS adı olarak davalı tarafından alındığı ve yapelsan.com alan adının oluşturma tarihinin 28.11.2002 tarihi olduğu, tüm bu deliller birlikte değerlendirildiğinde davalının davacının tescil tarihinden çok önceye dayalı markasal kullanımının bulunduğu ve üstün hakka sahip olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin marka başvurularından evvel markasal kullanımları yönünden herhangi bir inceleme yapılmadığını, bilirkişi raporun eksik incelemeye dayalı olduğunu, müvekkilinin markasının tanınmış olduğunu ve seri markalar olduğunu, YAPEKSAN ibaresi bakımından markasal kullanımların gerçek ve tek hak sahibi olduğunu, davalıya ihtarname tebliğ edilmesine rağmen ihtarnamenin kabul edilmediğini, kullanımın sürdürüldüğünü, nihai tüketici nezdinde markalar arasında iltibas oluştuğunu, davalının marka korumasına haiz olmaksızın hak sahibi olduğu ticaret unvanı dışında müvekkiline ait seri markaların yazım şekli kullanılan font, renkler vb tüm karşılaştırma unsurları bakımından tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verdiğini, müvekkilinin markalarının kullanımı bakımından bir inceleme yapılmadığını, davalının kötüniyetli olduğunu, markanın asli fonksiyonu köken gösterme olsa da günümüzde artık markanın iletişim ve reklam fonksiyonunun köken gösterme fonksiyonunun önüne geçtiğini, müvekkilinin maddi, manevi emek ve sermaye sarfı ile söz konusu ibareyi sıradan bir ibare iken bilinir hale getirdiğini, davalı söz konusu markayı sadece ticaret ünvanında daha önce kullanmasıyla ve ticaret ünvanı ile fatura kesmesiyle markasal olarak kullandığı iddiasında bulunmasının kötü niyetli olduğunu, YAPELSAN ibaresinin tescilli marka olmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 39 uncu maddesi kapsamında kullanım olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, dava tarihi itibarı ile 556 sayılı KHK hükümlerinin somut olaya uygulanması gerektiği, davalının 19.09.1995, 11.09.1195, 09.08.1999, 26.07.1999, 03.05.2002, (3 adet), 29.04.2004, 26.03.2004 tarihli faturalarda YAPELSAN ibaresini markasal olarak kullandığı, faturaların muhtelif inşaat malzemelerine ilişkin olduğu, davalının www.yapelsan.com.tr şeklindeki alan adının davacının marka başvuru tarihinden ve davacının alan adından önce 28.11.2002'de oluşturulduğu, rapordaki görsellere göre davalının web sitesinin 02.02.2006 tarihli arşiv kaydında davacının marka başvuru tarihinden önce YAPELSAN ibaresinin markasal kullanımının bulunduğu, davacı şirket 15.12.2000'de ticaret sicile tescil edilmiş ise de ilk ticaret unvanının Yılmazlar İnşaat Nakliyat Turizm ve Makine Sanayi Tic.

Ltd. Şti. olup 24.04.2009 tarihinde ticaret unvanının Yapeksan Yapı Ekipmanları San. Tic. A.Ş. olarak değiştiği; davalı şirketin ise Yapelsan Yapı Elemanları İnşaat Endüstri Profilleri San ve Tic. A.Ş. olarak 14.09.1995'te tescil edildiği, davalı şirketin iştigal alanının "her türlü yapı elemanları imalatı, montajı, alım satım, her türlü inşaat komple sanayi tesisi kurmak.." olduğu, davacı vekili istinafında davacı şirketin öncelik hakkına ilişkin iddia ve delillerinin incelenmediğini ileri sürmüş ise de davacının, önceye dayalı tescilsiz kullanım iddiasını ispatla yükümlü olduğu, dosyada mevcut delil durumuna göre; davacının en eskisi 29.11.2006 başvuru tarihli olan 2006/58182 numaralı YAPEKSAN + şekil markasının tescil başvuru tarihinden önce YAPEKSAN ibaresinin markasal kullanımına ilişkin delil ibraz edilmediği, davacı iddiasında 2000 yılından beri ticari faaliyetin sürdürüldüğü belirtilmiş ise de davalı tarafça 2000 yılından öncesine ait inşaat malzemeleri satışına ilişkin YAPELSAN marka kullanımını içeren birçok faturanın ibraz edildiği, davacının diğer istinaf itirazının, davalının ticaret unvanı dışında müvekkilinin seri markalarının yazım şekli, kullanılan font, renkler vb unsurlar yönünden iltibas oluşturduğuna yönelik olduğu, bu iddianın bilirkişi raporunda değerlendirilerek davalının iltibasa sebebiyet verecek kullanımı olmadığının belirtildiği, dosyadaki belgelere göre davalının önceye dayalı kullanımında da yazım şeklinin ve benzer logonun yer aldığı, davalının kullanımını davacıya yaklaştırdığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin marka başvurularından evvelki tescilsiz markasal kullanımları yönünden inceleme yapılmadığını, müvekkilinin YAPEKSAN esas unsurlu markalarının seri marka niteliğinde olduğunu, seri markalardan dolayı markasal kullanım hususunda müvekkilinin gerçek ve tek hak sahibi olduğunu, davalının tescilli herhangi bir markasının olmadığını, müvekkili şirkete ait tescilli markalar ile iltibasa sebebiyet verecek şekilde markasal kullanımı sürdürmelerinin marka hakkında tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini, davalının sahip olduğu ticaret unvanı dışında, müvekkilinin seri markalarındaki yazım şekli, font, renk, vs bakımından kullanımın müvekkili şirkete ait markalarla iltibas edecek şekilde markasal kullanım olduğunu, bilirkişi raporunda, müvekkilinin marka kullanımı ile davalının marka kullanımı bakımından inceleme yapılmadığını, müvekkilinin YAPEKSAN ibaresini tüketici nezdinde bilinir hale getirdiğini, davalı kullanımlarının kötü niyetli olduğunu, markanın asıl fonksiyonu köken gösterme olsa da günümüzde reklam ve iletişim fonksiyonunun öne geçtiğini, ticaret unvanı kullanma zorunluluğunun, bu unvandaki ibarenin marka olarak kullanılabileceği olarak değerlendirilmesinin marka hukukuna aykırı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.