YİDK kararının iptali | Tasarım hükümsüzlüğü

11. Hukuk Dairesi         2023/3334 E.  ,  2024/5798 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/1505 Esas, 2023/364 Karar

HÜKÜM

Yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 3. ... Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2019/415 E., 2020/250 K.

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk derece mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı şirket vekili tarafından duruşmasız olarak davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı tarafın 2019/01035 (çoklu) sayılı tasarım başvurusuna, söz konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığı gerekçesi ile itiraz ettiğini, itirazın YİDK’nın 2019/T-854 sayılı kararı ile itirazın nihai olarak reddedildiğini, oysa endüstriyel tasarım korumasının kapsamının ürünün görünüm özellikleriyle sınırlı olduğunu, davalının abiye tasarımının 2017 yılı ve hatta daha öncesinde defalarca tüketiciye sunulmuş ve satışı gerçekleşmiş bir tasarım olduğunu, yenilik ve ayırt edicilik özelliğini taşımadığını, davalı tarafından İstanbul 1. ... ve Sınai Haklar Mahkemesinin 2019/94 D.İş. sayılı dosyası ile yapılan tespit müracaatı üzerine alınan 26.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda da incelenen modellerle tasarıma konu modeller arasında (özellikle de 2 elbise ile ilgili olarak), kumaş seçimi dışında model karakteristikleri bakımından tescilli tasarımla aynıya yakın özellikte olduğunun tespit edildiğini, bu bilirkişi raporunun itiraza ek olarak davalı Kuruma sunulmasına rağmen müvekkiline ait itirazın reddedildiğini ileri sürerek YİDK’nın 2019/T-854 sayılı kararının iptalini ve diğer davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacı aleyhine İstanbul 1. ... Haklar ve Hukuk Mahkemesi’nin 2019/94 D. İş dosyası kapsamında delil tespit incelemesi yapılarak, davacının eldeki dava ile iptalini talep ettiği müvekkili şirkete ait tasarımları taklit ettiğinin tespit edildiğini, alınan 14.05.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davacının abiye elbise tasarımının özgün, yeni ve ayırt edici detaylara sahip olmadığının, tasarım hakkına tecavüzde bulunduğunun, aynı dosya kapsamında alınmış olan 26.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda ise davacının YİDK'na yaptığı itiraz ilişiğinde sunmuş olduğu onlarca ürüne ait fotoğraf ile müvekkilinin tasarımlarının farklı olduğu kanaatinin belirtildiğini, davacı tarafından yapılan tecavüz nedeniyle davacı aleyhine İstanbul 2.

... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/409 E. sayılı dosyası ile tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, maddi ve manevi tazminat istemli davanın açıldığını, müvekkiline ait dava konusu tasarımların tamamen yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davalının 2019/01035-1 ve 2 nolu tasarımlarına karşı davacı tarafından itiraza mesnet olarak gösterilen sosyal medya paylaşımlarındaki tasarımlar arasında, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karışıklığa sebebiyet verecek düzeyde benzerlik bulunmadığı, davalı şirketin 2019/01035-1 ve 2 sıra numaralı tasarımının, itiraza mesnet tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığı, hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karara dayanak bilirkişi raporunda kamuya sunulma tarihlerinin tescil tarihinden sonra olduğu gerekçesi ile 6 adet elbisenin incelemeye alınmadığını, oysa İstanbul 1. ... ve Sınai Haklar Mahkemesinin 2019/94 D. İş sayılı dosyasında tüm tasarımlara ilişkin tarih tespitlerinin yapıldığını, ayrıca söz konusu değişik iş dosyasında dava konusu tasarım ile aynı olduğu tespit edilen, ancak karara dayanak bilirkişi raporunda inceleme dahi yapılmayan ve sehven "Opsin" olarak geçen (ancak vit vera marka olan) mor abiye elbisenin 04.01.2019 tarihinde yayınlandığının tespit edildiğini, tespit edilen bu tarihin, davacının tescil tarihi olan 15.02.2019 tarihinden öncesine dayandığını, tespit dosyasında iptale konu tasarım ile aynı olduğu belirtilen bu elbisenin incelenmemesinin açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiğini, 2019/94 D.

İş sayılı dosyadan alınan 26.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda da incelenen modellerle, tasarıma konu modeller arasında (özellikle de 2 elbise - 04.01.2019 tarihinde vitvera (bilirkişi raporunda sehven opsin olarak belirtilmiş), 13.06.2017 tarihinde davetçokelbisemyok instagram gönderileri arasında bulunan emprime yeşil renkli elbise ile ilgili olarak) kumaş seçimi dışında model karakteristikleri bakımından tescilli tasarımla aynıya yakın özellikte olduğu tespit edilmiş iken, karara dayanak 17.07.2020 tarihli bilirkişi raporunda, tasarımın iptalini gerektirir bir benzerlik bulunmadığının tespit edildiğini, bu durumda her iki rapor arasındaki açık çelişkinin giderilmeden karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, delilleri içerisinde yer alan 8 adet elbisenin de ilgili sayfalarda yer almadığı gerekçesi ile incelemeye alınmadığını, oysa tespit dosyasında incelenen ve tarihleri de belirtilen bu elbiselerin de incelemeye alınmasının gerektiğini, bu haliyle de eksik inceleme yapıldığının ortada olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının dayandığı "davetcokelbisemyok" gönderisinin incelenmesinde; anılan ürün görselinin tarihinin 13.06.2007 olduğu, anılan ürün ile davalının tasarımının benzer olup olmadığı konusunda, tespit bilirkişi raporu ile İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporları arasında çelişki oluştuğundan, bu çelişkinin giderilmesi amacıyla alınan 07.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda, "davetcokelbisemyok" ibareli ürün görseli tasarımı ile davalının dava konusu elbise tasarımının, küçük ayrıntılar seviyesinde farklılıklar içerse de 6769 sayılı Sinaı Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 56 ncı maddesinin beşinci fıkrası kapsamında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimleri itibariyle benzer olduğu, gerekçeleri de ayrıntılı ve denetime elverişli bir şekilde açıklanmak suretiyle tespit edildiği, dolayısıyla davacının dayandığı "davetcokelbisemyok" isimli ürün görseli karşısında, davalının dava konusu tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliğini taşıdığından söz edilemeyeceği, davalı şirkete ait 2019/01035 sayılı tasarımın, 6769 sayılı Kanun'un ikinci ve devamı maddelerinde yazılı koruma koşullarına sahip olmadığı ve somut olayda 6769 sayılı Kanun'un 77 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde yazılı hükümsüzlük koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince tasarımlar arasındaki farklılıkların gözardı edildiğini, kararın hukuka aykırı olduğunu, tasarımların benzer olmadığını, bir tasarım incelenirken bilgilenmiş kullanıcının dikkati göz önüne alınması gerektiğini, bilgilenmiş kullanıcının sıradan bir kullanıcının gözden kaçırabileceği önemli ayrıntıları farkedeceğini, bilirkişi raporları arasında çelişki olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, çelişki giderilmeden hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tasarımın bir bütün olarak ele alınmaksızın sadece üretim için zorunlu benzerlikler üzerinden yenilik ve ayırt edicilik değerlendirilmesi yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığından bahsedilebilmesi için tasarımların birebir aynı olması gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda tasarımların birbiri ile aynı olmadığının tespit edildiğini, bilirkişilerin incelemelerinin tasarıma tecavüzün varlığının tespitine ilişkin olduğunu, yenilik ve ayırt edicilik incelemesi içermediğini, dava konusu tasarımın ilk kez davalı şirket tarafından kamuya sunulduğunu ve tescil edildiğini, davacının davalı şirkete ait ürünleri taklit ettiğinin tespit edildiğini, ayrıca davacının hükümsüzlük talebine ilişkin başvurunun da reddedildiğini, davacı tarafından sunulan ve kaynağı belli olmayan ve sonradan oluşturulma ihtimali kuvvetle muhtemel olan internet görselleri üzerinden yenilik ve ayırt edicilik değerlendirilmesi yapılmasının mümkün olmadığını, davalı şirkete ait tasarımların yeni ve ayırt edici olduğunu ve bu tespitin yerel Mahkemece alınan bilirkişi raporuyla da sabit olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK marka kararı iptali ve endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 77 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı TÜRKPATENT ve davalı Şirket vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.