6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/10726 E. 2012/14508 K. ·

Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Deniz ticareti

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
özel dava şartı halefiyet sigorta ettiren alacağın temliki ziya teminat kapsamı riziko 818 sayılı borçlar kanunu temlik içtihadı birleştirme kararı geçersizlik sigorta poliçesi hasar teminat

Atıf yapılan mevzuat: BK · HUMK — HUMK 433 · TTK — TTK 1279

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu edilen Nakliyat Abonman Sözleşmesinde sigorta ettirenin Ritaş Holding A.Ş. olduğu, özel şartlar bölümünde, "Bu sözleşme Ritaş Holding A.Ş.ve onun katılımı olan bağlı tüm kuruluşları için geçerli olmak üzere akdedilmiştir" hükmünün bulunduğu, Ritaş Holding A.Ş. ile Riteks Akrilik İplik A.Ş.arasında herhangi bir ortaklık bulunmadığı, sigortalı emtianın taşınması esnasında meydana gelen trafik kazasında nakliyat poliçesi nedeniyle 30.12.2002 tarihinde Riteks Akrilik İplik A.Ş.ye 34.583,00 TL ödeme yapıldığı, bu itibarla Riteks Akrilik İplik San.Tic.A.Ş.’nin davacı tarafla düzenlemiş olduğu sigorta poliçesinin Ritaş Holding'in yaptırdığı sigorta abonman sözleşmesinden tamamen ayrı ve bağımsız bir poliçe olduğu, bu poliçenin teklif ve düzenleme tarihinin ise 06.11.2002 tarihi olup, olay tarihi olan 31.10.2002 tarihten sonrasını kapsadığı, bu durumda TTK’nun 1279.maddesinin uygulanacağı, bu madde uyarınca kaza nedeni ile düzenlenen sigorta poliçesi kazadan sonra düzenlendiğinden Riteks A.Ş ile davacı ... arasındaki sigorta poliçesinin hükümsüz olduğu, ayrıca KTK’nın 92/e ve Trafik Sigortaları Genel Şartları’nın 3/a maddesi hükümlerinde motorlu araçta taşınan eşyanın aracın işletilmesi sırasında oluşan riziko nedeniyle ziya ve hasara uğraması halinde bu zararlardan aracın trafik sözleşmesini yapan sigortacının sorumlu olmayacağının belirtildiği, bu durumda sigortaladığı araçta taşınan malın uğradığı zarardan davalı İhlas Sigorta A.Ş.’nin tazmin yükümlüsü olarak sorumlu tutulamayacağı, kaldı ki ödemeye konu edilen sigorta poliçesinin kaza tarihi sonrasında düzenlendiği de belirlendiğinden davacı tarafça yapılan zarar ödemesinin yerinde olmayıp, sigorta kapsamı dışında haricen yapılan bir ödeme niteliğinde bulunduğu, davacının haksız bir şekilde ödediği zarar bedelini ise rücuan talep hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve katılım yolu ile davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1-Mahkemece verilen karar davalılardan ... vekili tarafından katılım yolu ile temyiz edilmiş ise de temyiz isteminin HUMK’nun 433. maddesinde düzenlenen 10 günlük yasal süre geçirildikten sonra yapıldığı anlaşıldığından reddi gerekmekle ve bu kararın 01.06.1990 gün ve ¾ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da verilmesinin mümkün olmasına göre anılan davalı tarafın temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmaması ile davaya konu hasarın davalı ... şirketinin poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin davalı ... şirketine yönelik tüm temyiz itirazları ile aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Dava, davacı tarafından taşıma rizikolarına karşı sigortalanmış emtianın davalıların ilgilisi olduğu araç ile taşındığı sırada meydana gelen kazada hasarlanması nedeniyle davacı tarafından sigortalıya yapılan ödemenin halefiyete dayalı olarak davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir. Davacı işbu davada Ritaş Holding A.Ş. ile yaptığı 11.11.2001-2002 başlama ve bitiş tarihli Nakliyat Abonman Sözleşmesinde yer alan “sözleşmenin Ritaş Holding A.Ş. ve onun katılımı olan bağlı tüm kuruluşlar için geçerli olmak üzere akdedildiği” yönündeki özel şart uyarınca Riteks Akrilik İplik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye yaptığı ödemenin davalılardan tazminini istemiştir.Mahkemece yapılan değerlendirmede, Ritaş Holding A.Ş. ile ödemenin yapıldığı Riteks A.Ş. arasında sözleşmede yazılı özel şart hükmünün uygulanmasını gerektirir bir bağlantının mevcut olmadığı, Riteks A.Ş.’de Ritaş Holding A.Ş.’nin katılımının bulunmadığı, bu durumda ödemenin yapıldığı Riteks A.Ş. ile akdedilen sigorta poliçesinin riziko tarihinden sonra yapılmış olması nedeniyle TTK’nun 1279. maddesi uyarınca yapılan sigorta poliçesinin geçersiz olduğu sonucuna varılması yerinde ise de davacı tarafından davaya konu kazadan dolayı yapılan hasar ödemesine ilişkin olarak düzenlenen tazminat makbuzunda ödemenin yapıldığı Riteks Akrilik İplik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin üçüncü şahıslara karşı takip ve dava haklarını ödediği tazminat bedeli kadar davacı ... şirketine temlik ettiğinin açıkça belirtilmiş olmasına göre, bu durumda davacı ... şirketinin malik ve sürücü olan davalılara karşı alacağın temliki hükümleri uyarınca istemde bulunabileceği kabul edilerek buna göre malik ve sürücü olan davalıların sorumluluğunun 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 162 ve devamı maddeleri uyarınca belirlenmesi gerekirken, anılan davalılar yönünden yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2010/10726 E.  ,  2012/14508 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 02/03/2010 tarih ve 2003/37-2010/37 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmiş olmakla davacı vekilinin 26/09/2012 havale tarihli duruşmadan vazgeçme dilekçeside dikkate alınarak, dosyanın duruşmasız olarak incelenmesine karar verildikten ve temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan sonra, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Ritaş Holding A.Ş. tarafından Gaziantep’ten İstanbul’a gönderilen boya ve kimyevi maddeler ile yedek aksamların müvekkili tarafından taşıma rizikolarına karşı sigortalandığını, sigortalı emtianın 31.10.2002 tarihinde davalıların maliki, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı oldukları araç ile taşındığı sırada meydana gelen kaza sonucu araç ile taşıdığı emtianın yanarak tamamen hasarlandığını, sözkonusu hasar nedeniyle müvekkili tarafından sigortalısına 34.583.000.000 TL hasar tazminatının ödendiğini, bu suretle müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu ileri sürerek, ödenen miktarın davalılardan faiziyle birlikte rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, 2918 sayılı Yasa ve bu yasaya bağlı olarak düzenlenen zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları hükümleri uyarınca motorlu araçta taşınan eşyalardan dolayı sorumluluklarının olmadığını savunarak, müvekkili aleyhine açılan davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., taşınan emtianın sonradan sigortalandığını, ayrıca aracında bulunan ipliklerin de tamamen yanmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Dorukkesen, davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu edilen Nakliyat Abonman Sözleşmesinde sigorta ettirenin Ritaş Holding A.Ş. olduğu, özel şartlar bölümünde, "Bu sözleşme Ritaş Holding A.Ş.ve onun katılımı olan bağlı tüm kuruluşları için geçerli olmak üzere akdedilmiştir" hükmünün bulunduğu, Ritaş Holding A.Ş. ile Riteks Akrilik İplik A.Ş.arasında herhangi bir ortaklık bulunmadığı, sigortalı emtianın taşınması esnasında meydana gelen trafik kazasında nakliyat poliçesi nedeniyle 30.12.2002 tarihinde Riteks Akrilik İplik A.Ş.ye 34.583,00 TL ödeme yapıldığı, bu itibarla Riteks Akrilik İplik San.Tic.A.Ş.’nin davacı tarafla düzenlemiş olduğu sigorta poliçesinin Ritaş Holding'in yaptırdığı sigorta abonman sözleşmesinden tamamen ayrı ve bağımsız bir poliçe olduğu, bu poliçenin teklif ve düzenleme tarihinin ise 06.11.2002 tarihi olup, olay tarihi olan 31.10.2002 tarihten sonrasını kapsadığı, bu durumda TTK’nun 1279.maddesinin uygulanacağı, bu madde uyarınca kaza nedeni ile düzenlenen sigorta poliçesi kazadan sonra düzenlendiğinden Riteks A.Ş ile davacı ...

arasındaki sigorta poliçesinin hükümsüz olduğu, ayrıca KTK’nın 92/e ve Trafik Sigortaları Genel Şartları’nın 3/a maddesi hükümlerinde motorlu araçta taşınan eşyanın aracın işletilmesi sırasında oluşan riziko nedeniyle ziya ve hasara uğraması halinde bu zararlardan aracın trafik sözleşmesini yapan sigortacının sorumlu olmayacağının belirtildiği, bu durumda sigortaladığı araçta taşınan malın uğradığı zarardan davalı İhlas Sigorta A.Ş.’nin tazmin yükümlüsü olarak sorumlu tutulamayacağı, kaldı ki ödemeye konu edilen sigorta poliçesinin kaza tarihi sonrasında düzenlendiği de belirlendiğinden davacı tarafça yapılan zarar ödemesinin yerinde olmayıp, sigorta kapsamı dışında haricen yapılan bir ödeme niteliğinde bulunduğu, davacının haksız bir şekilde ödediği zarar bedelini ise rücuan talep hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve katılım yolu ile davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1-Mahkemece verilen karar davalılardan ... vekili tarafından katılım yolu ile temyiz edilmiş ise de temyiz isteminin HUMK’nun 433. maddesinde düzenlenen 10 günlük yasal süre geçirildikten sonra yapıldığı anlaşıldığından reddi gerekmekle ve bu kararın 01.06.1990 gün ve ¾ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da verilmesinin mümkün olmasına göre anılan davalı tarafın temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmaması ile davaya konu hasarın davalı ... şirketinin poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin davalı ... şirketine yönelik tüm temyiz itirazları ile aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Dava, davacı tarafından taşıma rizikolarına karşı sigortalanmış emtianın davalıların ilgilisi olduğu araç ile taşındığı sırada meydana gelen kazada hasarlanması nedeniyle davacı tarafından sigortalıya yapılan ödemenin halefiyete dayalı olarak davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir. Davacı işbu davada Ritaş Holding A.Ş. ile yaptığı 11.11.2001-2002 başlama ve bitiş tarihli Nakliyat Abonman Sözleşmesinde yer alan “sözleşmenin Ritaş Holding A.Ş. ve onun katılımı olan bağlı tüm kuruluşlar için geçerli olmak üzere akdedildiği” yönündeki özel şart uyarınca Riteks Akrilik İplik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye yaptığı ödemenin davalılardan tazminini istemiştir.Mahkemece yapılan değerlendirmede, Ritaş Holding A.Ş.

ile ödemenin yapıldığı Riteks A.Ş. arasında sözleşmede yazılı özel şart hükmünün uygulanmasını gerektirir bir bağlantının mevcut olmadığı, Riteks A.Ş.’de Ritaş Holding A.Ş.’nin katılımının bulunmadığı, bu durumda ödemenin yapıldığı Riteks A.Ş. ile akdedilen sigorta poliçesinin riziko tarihinden sonra yapılmış olması nedeniyle TTK’nun 1279. maddesi uyarınca yapılan sigorta poliçesinin geçersiz olduğu sonucuna varılması yerinde ise de davacı tarafından davaya konu kazadan dolayı yapılan hasar ödemesine ilişkin olarak düzenlenen tazminat makbuzunda ödemenin yapıldığı Riteks Akrilik İplik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin üçüncü şahıslara karşı takip ve dava haklarını ödediği tazminat bedeli kadar davacı ...

şirketine temlik ettiğinin açıkça belirtilmiş olmasına göre, bu durumda davacı ... şirketinin malik ve sürücü olan davalılara karşı alacağın temliki hükümleri uyarınca istemde bulunabileceği kabul edilerek buna göre malik ve sürücü olan davalıların sorumluluğunun 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 162 ve devamı maddeleri uyarınca belirlenmesi gerekirken, anılan davalılar yönünden yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz isteminin HUMK’nun 432/4. maddesi uyarınca REDDİNE; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin davalı ... şirketine yönelik temyiz itirazları ile diğer temyiz itirazlarının reddi ile mahkemece verilen kararın davalı ... yönünden ONANMASINA; (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bu bentte açıklanan nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 4,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ... alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 27/09/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1062993300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.