Borçtan kurtulma

11. Hukuk Dairesi         2011/3868 E.  ,  2012/12187 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Iğdır 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/09/2010 tarih ve 2007/188-2010/485 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili, davalı ... Oyak Sigorta A.Ş. vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalıların maliki,sürücüsü, zorunlu ve ihtiyari trafik sigortacısı oldukları otobüsün, sürücü kusuruyla kaza yapması sonucu otobüste yolcu olarak bulunan davacıların müşterek çocuğu Arzu ...’un öldüğünü, çocuklarının ölümüyle onun desteğinden mahrum kalan davacıların aynı zamanda büyük elem ve üzüntü yaşadıklarını,davalı ... Oyak Sigorta A.Ş tarafından bir miktar destek tazminatı ödenmiş ise de bunun gerçek desteği karşılamaktan uzak olduğunu,davalı Garanti Fonunun kazaya karıştığı ceza mahkemesi kararıyla sabit olan ancak, tesbit edilemeyen araç nedeniyle zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek,davacıların her biri için şimdilik 100'er TL maddi tazminatın tüm davalılardan,10.000'er TL manevi tazminatın ise davalılar ...

ve ...'ten kaza tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, bilahare toplam maddi tazminat istemini 6.477,38 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, davanın mali sorumluluk sigortasına karşı açılması gerektiğini,olay tarihinden itibaren ve ticari faiz istenemeyeceğini, davacıların maddi zararlarını sigorta şirketlerinden tahsil ettiklerini, ölenin işsiz olup davacılara desteğinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş vekili,sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olup, davacılara davadan önce 12.746,30 TL destek tazminatı ödendiğini, davacılar müvekkilini kayıtsız şartsız ibra ettiğinden müvekkili hakkındaki davanın haksız olduğunu savunmuş, karşı davasında ise davadan önce araç sürücü %100 kusurlu kabul edilip buna göre hesaplanan destek tazminatının davacılara ödendiğini, ancak ceza mahkemesinde sürücü kusurunun 4/8 olarak belirlendiğini, bu durumda davacılara fazladan 6.373,15 TL ödeme yapıldığını ileri sürerek, fazla ödenen tazminatın şimdilik 1.000 TL 'sinin davacılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ...Ş vekili, müvekkilinin aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olup, sorumluluğunun diğer sigorta poliçelerinden sonra geldiğini savunmuştur.

Davalı Garanti Fonu vekili, zararın öncelikle zorunlu taşımacılık sigortasından karşılanması gerektiğini, olay tarihinden itibaren ticari faiz istenemeyeceğini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre,davacıların destek tazminatı istemlerinin kabulüne, toplam 6.477,38 TL destek tazminatının davalı ... Oyak Sigorta A.Ş yönünden 09.06.2006, davalılar ... - Iğdırlı Turizm A.Ş ve ... yönünden kaza tarihi olan 28.05.2005 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte bu davalılardan tahsiline, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüyle davacıların herbiri için 7.000'er TL manevi tazminatın 28.05.2005 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalılar ... -Iğdırlı Turizm A.Ş. ve ...' den alınarak davacılara ödenmesine,fazlaya ilişkin manevi tazminat istemin reddine, davalı ...Ş ve Garanti Fonu hakkındaki davanın reddine, karşı davanın işlemden kaldırılması ve tefrikine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili, davalı ... Oyak Sigorta A.Ş vekili ve davalılar ... ve ... vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp,değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, taraflar arasındaki ilişkinin yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklanmasına ve bu sözleşmelerden kaynaklanan ölüm veya cismani zarara ilişkin davaların, TTK’nun 767/5 nci maddesi yollaması ile BK’nun 125 . maddesi gereğince on yıllık zamanaşımına tabi olmasına ve davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılmış bulunmasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Ancak, davalılardan Axa Oyak Sigorta A.Ş olay nedeniyle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigorta Poliçesine istinaden davacılara ödeme yaptığını ve ibraname aldığını savunduğuna göre, mahkemece, geçerli bir ibranamenin varlığı halinde bunun olay nedeniyle istenebilecek tazminat davasına engel olacağı nazara alınmalıdır.Bu durumda, ibranamenin düzenlendiği tarih itibariyle davacıların isteyebileceği destekten yoksun kalma tazminatı hesaplattırılmalı, ortada ibranamenin geçersiz olduğu sonucunu doğuracak bir durum yoksa bu konudaki istemin reddine karar verilmesi, ibranamenin geçersiz olduğu sonucuna varılır ise ibraname şimdi olduğu gibi makbuz hükmünde sayılmalıdır. Ayrıca, ibranamenin geçerli olduğu sonucuna varılır ise, BK'nun 145 nci maddesi uyarınca, diğer davalıların bundan faydalanacağı nazara alınmalıdır.

Zira, BK'nun 145. maddesi uyarınca müteselsil borçlulardan birisi ödeme veya takas sureti ile alacaklıya ifada bulunursa bu nisbette diğer müteselsil borçlular da borçtan kurtulur.

Bu durum karşısında mahkemece, davalı ... Oyak Sigorta A.Ş. vekilinin savunmasında belirttiği ibranamenin geçerli olup olmadığı yukarıda açıklanan şekilde incelenmeli, geçerli ise BK'nun 145. maddesi uyarınca bu durumun tüm davalıların sorumluluğunu etkileyeceği nazara alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davalı ... Oyak Sigorta A.Ş'nin bu savunması incelenmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle tüm davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

3-Davacı vekilinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazının incelenmesine gelince; Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel durumları gözönünde tutarak hükmedeceği manevi tazminat miktarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22. 06.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Somut olayda, tek çocuklarını kaybeden davacıların olaydan etkileniş derecesine, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ve somut olayın özelliklerine göre, manevi tazminat isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken, istemin kısmen reddi doğru görülmemiş ve kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

4-Davacı taraf dava dilekçesinde taşıyıcı ve işleten olarak ...'ı davalı göstermiş ve savunma da bu davalı tarafından yapılmıştır. Hal böyleyken, mahkeme kararının hüküm kısmında bu davalı ile birlikte yer alan Iğdırlı Turizm A.Ş'den de tazminatın tahsiline imkan verecek şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Bu itibarla, mahkemece, işleten ve taşıyıcının ... mı, Iğdırlı Turizm A.Ş mi olduğu tespit olunarak buna göre hüküm tesisi gerekirken, infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, kararın (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar yararına, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar yararına, (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.