Sorumluluk sınırlaması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/14204 E. 2012/9740 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sorumluluk sınırlaması↗ deniz ticareti↗ kanuni rehin hakkı↗ rehin hakkı↗ konişmento↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ mutabakat↗ gerçek zarar↗ tahkim↗ mevduat hesabı↗ rehin↗ taşıma sözleşmesi↗ ifa↗ taşıyıcı↗ taşıyan↗ eksik inceleme↗ yükleten (shipper)↗ teslim↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında mutabakatla kararlaştırılan tahkime ilişkin açık bir irade birliğinin bulunmadığı, tarafları bağlayıcı olan konişmentoda, taşıma sözleşmesinden kaynaklanacak ihtilafların çözümünde tahkime gidileceğinin ve tahkim mercinin açıkça belirtilmediği, konişmentonun arka yüzünde belirtilen ve ön yüzdeki çarter partiye atıf yapan ifadeyi destekler mahiyette tarihi belirli ve dosyaya sunulmuş bir taşıma sözleşmesinin de bulunmadığı, dosyaya sunulan recap başlıklı iletinin tek taraflı irade beyanını göstermesinin ötesinde, tahkim hususundaki irade birliğini göstermediği, tek başına bağlayıcılığının bulunmadığı, yük alıcısı olan Türk Şirketi'ne, Türk Limanı'nda teslim edilen mallara ilişkin sözleşmenin ifa edileceği tahliye limanının bulunduğu yer mahkemesinin görevli ve yetkili bulunduğu, konişmentoda yer alan ibarelerin somut olayda taşınan emtianın vasıflarıyla ilgili olmayıp genel nitelikte matbu ifadeler olduğu, taşıyanın teslim aldığı yükün vasıf ve miktarını kontrol yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, yükte eksiklik bulunduğu kanaati varsa sörvey yaptırarak durumu tespit etmesinin gerektiği, yükün alıcısına eksik teslim edildiğinin usulünce saptandığı, TTK'nun 1114. maddesi uyarınca yükletenin, yükün cins ve kıymetini yüklemeye başlamadan önce taşıyana bildirdiği ve bu hususların konişmentoya yazıldığı takdirde taşıyıcının, aynı yasanın 1112. ve 1113. maddelerinde belirtilen şekilde saptanacak zarardan yükletene veya gönderilene karşı sorumlu bulunduğu, bu bildirimde bulunulmaması halinde taşıyıcının sorumluluğunun sınırlandırıldığı, somut olayda da yükün cinsinin ve miktarının
konişmentoya yazıldığı, yük manifestosunda da bu bilgilerin yer aldığı, bu durumda gerçek zararın hesap edilerek hüküm altına alınacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, 21.215,32 USD'nin davalıdan tahsiline, TTK'nun 1235/7 ve 1236 maddeleri gereğince M/V GS PARTNER Gemisi üzerinde davacı lehine kanuni rehin hakkı tanınmasına, hüküm altına alınan tazminata 3095 sayılı yasa gereğince işleyecek ve %10 u geçmeyecek şekilde dava tarihinden itibaren ABD Doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına devlet bankalarının ödediği en yüksek faiz oranı tutarında faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, deniz yolu ile taşınan emtianın eksik tesliminden kaynaklanan tazminat ve kanuni rehin hakkı tanınması istemlerine ilişkin olup, davalı tarafça dökme halde taşınan dava konusu emtiadaki fire oranının altında kalan eksik teslimden dolayı sorumluluklarının bulunmadığının savunulmuş ve buna ilişkin olarak Deniz Ticaret Odası'ndan alınan fire oranlarına ilişkin yazı dosyaya sunulmuş olmasına rağmen mahkemece bu savunmanın değerlendirilmemesi doğru olmamıştır. O halde mahkemece, gerekirse bilirkişi raporu alınmak suretiyle bu savunmanın değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/3626 E. 2010/9671 K.
Ortak:konişmento
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında «mutabakatla» kararlaştırılan «tahkime» ilişkin açık bir irade birliğinin bulunmadığı, tarafları bağlayıcı olan «konişmentoda», «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanacak ihtilafların çözümünde tahkime gidileceğinin ve tahkim mercinin açıkça belirtilmediği, konişmentonun arka yüzünde belirtilen ve ön yüzdeki çarter partiye atıf yapan ifadeyi destekler mahiyette tarihi belirli ve dosyaya sunulmuş bir taşıma sözleşmesinin de bulunmadığı, dosyaya sunulan recap başlıklı iletinin tek taraflı irade beyanını göstermesinin ötesinde, tahkim hususundaki irade birliğini göstermediği, tek başına bağlayıcılığının bulunmadığı, yük alıcısı olan Türk Şirketi'ne, Türk Limanı'nda «teslim» edilen mallara ilişkin sözleşmenin «ifa» edileceği tahliye limanının bulunduğu yer mahkemesinin «görevli» ve yetkili bulunduğu, konişmentoda yer alan ibarelerin somut olayda taşınan emtianın vasıflarıyla ilgili olmayıp genel nitelikte matbu ifadeler olduğu, «taşıyanın» teslim aldığı yükün vasıf ve miktarını kontrol yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, yükte eksiklik bulunduğu kanaati varsa sörvey yaptırarak durumu tespit etmesinin gerektiği, yükün alıcısına eksik teslim edildiğinin usulünce saptandığı, TTK'nun 1114. maddesi uyarınca yükletenin, yükün cins ve kıymetini yüklemeye başlamadan önce taşıyana bildirdiği ve bu hususların konişmentoya yazıldığı takdirde «taşıyıcının», aynı yasanın 1112. ve 1113. maddelerinde belirtilen şekilde saptanacak zarardan yükletene veya gönderilene karşı sorumlu bulunduğu, bu bildirimde bulunulmaması halinde «taşıyıcının sorumluluğunun sınırlandırıldığı», somut olayda da yükün cinsinin ve miktarının konişmentoya yazıldığı, yük manifestosunda da bu bilgilerin yer aldığı, bu durumda «gerçek zararın» hesap edilerek hüküm altına alınacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, 21.215,32 USD'nin davalıdan tahsiline, TTK'nun 1235/7 ve 1236 maddeleri gereğince M/V GS PARTNER Gemisi üzerinde davacı lehine «kanuni rehin hakkı» tanınmasına, hüküm altına alınan tazminata 3095 sayılı yasa gereğince işleyecek ve %10 u geçmeyecek şekilde dava tarihinden itibaren ABD Doları ile açılmış 1 yıl vadeli «mevduat hesabına» devlet bankalarının ödediği en yüksek faiz oranı tutarında faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… ulüne ilişkin verilen kararı, temyizi üzerine, Dairemizce, taşımanın gerçekleştirildiğini ve ücrete hak kazanıldığını kanıtlama yükünün davacıya ait olduğu, sunulan «konişmentoların» dava konusu taşımanın gerçekleştirildiğini kanıtlamak için yeterli olmadığı, taşımaya ilişkin olduğu iddia edilen faturaların davalıya tebliğinin ispatlanamadığı, bunların davacı «defterlerinde» kayıtlı olmasının da, davacı lehine tek başına yeterli bir kanıt olamayacağı, davalı defterlerinin incelenerek dava konusu taşımanın gerçekleştirildiğine dair bir …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:e-defter
Benzer bu kararda… ulüne ilişkin verilen kararı, temyizi üzerine, Dairemizce, taşımanın gerçekleştirildiğini ve ücrete hak kazanıldığını kanıtlama yükünün davacıya ait olduğu, sunulan «konişmentoların» dava konusu taşımanın gerçekleştirildiğini kanıtlamak için yeterli olmadığı, taşımaya ilişkin olduğu iddia edilen faturaların davalıya tebliğinin ispatlanamadığı, bunların davacı «defterlerinde» kayıtlı olmasının da, davacı lehine tek başına yeterli bir kanıt olamayacağı, davalı defterlerinin incelenerek dava konusu taşımanın gerçekleştirildiğine dair bir …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8794 E. 2017/6687 K.
Ortak:konişmento · tahkim · taşıyan · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında «mutabakatla» kararlaştırılan «tahkime» ilişkin açık bir irade birliğinin bulunmadığı, tarafları bağlayıcı olan «konişmentoda», «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanacak ihtilafların çözümünde tahkime gidileceğinin ve tahkim mercinin açıkça belirtilmediği, konişmentonun arka yüzünde belirtilen ve ön yüzdeki çarter partiye atıf yapan ifadeyi destekler mahiyette tarihi belirli ve dosyaya sunulmuş bir taşıma sözleşmesinin de bulunmadığı, dosyaya sunulan recap başlıklı iletinin tek taraflı irade beyanını göstermesinin ötesinde, tahkim hususundaki irade birliğini göstermediği, tek başına bağlayıcılığının bulunmadığı, yük alıcısı olan Türk Şirketi'ne, Türk Limanı'nda «teslim» edilen mallara ilişkin sözleşmenin «ifa» edileceği tahliye limanının bulunduğu yer mahkemesinin «görevli» ve yetkili bulunduğu, konişmentoda yer alan ibarelerin somut olayda taşınan emtianın vasıflarıyla ilgili olmayıp genel nitelikte matbu ifadeler olduğu, «taşıyanın» teslim aldığı yükün vasıf ve miktarını kontrol yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, yükte eksiklik bulunduğu kanaati varsa sörvey yaptırarak durumu tespit etmesinin gerektiği, yükün alıcısına eksik teslim edildiğinin usulünce saptandığı, TTK'nun 1114. maddesi uyarınca yükletenin, yükün cins ve kıymetini yüklemeye başlamadan önce taşıyana bildirdiği ve bu hususların konişmentoya yazıldığı takdirde «taşıyıcının», aynı yasanın 1112. ve 1113. maddelerinde belirtilen şekilde saptanacak zarardan yükletene veya gönderilene karşı sorumlu bulunduğu, bu bildirimde bulunulmaması halinde «taşıyıcının sorumluluğunun sınırlandırıldığı», somut olayda da yükün cinsinin ve miktarının konişmentoya yazıldığı, yük manifestosunda da bu bilgilerin yer aldığı, bu durumda «gerçek zararın» hesap edilerek hüküm altına alınacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, 21.215,32 USD'nin davalıdan tahsiline, TTK'nun 1235/7 ve 1236 maddeleri gereğince M/V GS PARTNER Gemisi üzerinde davacı lehine «kanuni rehin hakkı» tanınmasına, hüküm altına alınan tazminata 3095 sayılı yasa gereğince işleyecek ve %10 u geçmeyecek şekilde dava tarihinden itibaren ABD Doları ile açılmış 1 yıl vadeli «mevduat hesabına» devlet bankalarının ödediği en yüksek faiz oranı tutarında faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller, ve tüm dosya kapsamına göre; TTK’nın 1237/1'inci maddesi uyarınca, «taşıyan» ile gönderilen arasındaki hukuki münasebetlerde «konişmentonun» esas alındığı, 28/10/2014 tarihli konişmentoda “... ile birlikte kullanılacağı”nın belirtildiği, 16/10/2014 tarihli çarterpartide taraflar arasındaki uyuşmazlığın «tahkimde» görülmesi gerektiğine yönelik düzenleme bulunduğu, malın alıcısı konumunda olan davacının bu düzenleme ile bağlı olduğu gerekçesiyle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Maddesi uyarınca, «taşıyan» ile «konişmento» «hamili» arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento hükümleri esas alınır.
Somut olayda, davalı taraf her ne kadar ... ... sözleşmesindeki «tahkim şartına» dayanmış ise de, davacı taraf kendisine sadece «konişmentonun» bir suretinin verildiğini, ... ... sözleşmesinin bir suretinin verilmediğini savunmuş, buna karşın davalı taraf ise ikinci cevap dilekçesinde, konişmentoda ... ... atıf bulunması nedeniyle davacı tarafın ... ... sözleşmesi hükümlerinden sorumlu olduğunu ileri sürmüş, buna karşılık, ... ... konişmentoyla birlikte taşınan malların gönderileni olan davacıya çartep parti sözleşmesinin de verildiğini iddia ve ispat edememiştir. ... parti hükümlerinin konişmento «hamili» davacı gönderilene uygulanması için, konişmentoda çarter partiye atıf (gönderme) yapılmasının yeterli görülmediğine ilişkin 6102 s.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çarter parti · görev itirazı · tahkim şartı · hamil · usulden reddi · ibraz
Benzer bu karardaBununla birlikte, şayet «konişmentoda» yolculuk çarter sözleşmesine atıf bulunuyorsa, «çarter parti» sözleşmesi hükümlerinin yeni «hamile» ileri sürülebilmesi için, tek başına söz konusu atıf yeterli olmayıp, aynı zamanda konişmento devredilirken çarter parti suretinin de yeni hamile «ibraz» edilmiş olması gerekir.
TTK'nın 1237/3 maddesindeki açık düzenlemeye rağmen, «çarter parti» hükümleri içerisinde yer alan «tahkim şartına» ilişkin hüküm davacıyı bağlamayacağı halde, «görev itirazının» reddi ile işin esasına girilerek inceleme yapılması gerekirken, mahkemece, tek başına «konişmentodaki» atıf yeterli görülerek, çarter parti sözleşmesindeki tahkim şartının davacıyı bağlayacağı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış …
Ancak bu takdirde «çarter parti» sözleşmesinde yer alan hükümlerin, nitelikleri elverdiği ölçüde «konişmento» «hamiline» karşı ileri sürülebilmesi mümkündür.
Somut olayda, davalı taraf her ne kadar ... ... sözleşmesindeki «tahkim şartına» dayanmış ise de, davacı taraf kendisine sadece «konişmentonun» bir suretinin verildiğini, ... ... sözleşmesinin bir suretinin verilmediğini savunmuş, buna karşın davalı taraf ise ikinci cevap dilekçesinde, konişmentoda ... ... atıf bulunması nedeniyle davacı tarafın ... ... sözleşmesi hükümlerinden sorumlu olduğunu ileri sürmüş, buna karşılık, ... ... konişmentoyla birlikte taşınan malların gönderileni olan davacıya çartep parti sözleşmesinin de verildiğini iddia ve ispat edememiştir. ... parti hükümlerinin konişmento «hamili» davacı gönderilene uygulanması için, konişmentoda çarter partiye atıf (gönderme) yapılmasının yeterli görülmediğine ilişkin 6102 s.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2010/14204 E. , 2012/9740 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Marmaraereğlisi Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/01/2009 tarih ve 2006/222-2009/3 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili tarafından ithal olunan hurda çelik yükünün davalı tarafça Cezayir'den Marmara Ereğlisi'ne deniz yolu ile taşındığını, yükün, alıcı müvekkiline eksik teslim edildiğini ileri sürerek, 21.215,32 USD'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, taraflar arasındaki konişmento ve atıf yaptığı taşıma sözleşmesi uyarınca uyuşmazlığa bakma görevinin Londra'daki hakem heyetine ait olduğunu, uyuşmazlığın çözümünde uygulanması gereken İngiliz hukukuna göre mevcut konişmentolar tahtında donatanın sorumluluğunun bulunmadığını, davacının eksik yük teslim edildiği gerekçesi ile tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında mutabakatla kararlaştırılan tahkime ilişkin açık bir irade birliğinin bulunmadığı, tarafları bağlayıcı olan konişmentoda, taşıma sözleşmesinden kaynaklanacak ihtilafların çözümünde tahkime gidileceğinin ve tahkim mercinin açıkça belirtilmediği, konişmentonun arka yüzünde belirtilen ve ön yüzdeki çarter partiye atıf yapan ifadeyi destekler mahiyette tarihi belirli ve dosyaya sunulmuş bir taşıma sözleşmesinin de bulunmadığı, dosyaya sunulan recap başlıklı iletinin tek taraflı irade beyanını göstermesinin ötesinde, tahkim hususundaki irade birliğini göstermediği, tek başına bağlayıcılığının bulunmadığı, yük alıcısı olan Türk Şirketi'ne, Türk Limanı'nda teslim edilen mallara ilişkin sözleşmenin ifa edileceği tahliye limanının bulunduğu yer mahkemesinin görevli ve yetkili bulunduğu, konişmentoda yer alan ibarelerin somut olayda taşınan emtianın vasıflarıyla ilgili olmayıp genel nitelikte matbu ifadeler olduğu, taşıyanın teslim aldığı yükün vasıf ve miktarını kontrol yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, yükte eksiklik bulunduğu kanaati varsa sörvey yaptırarak durumu tespit etmesinin gerektiği, yükün alıcısına eksik teslim edildiğinin usulünce saptandığı, TTK'nun 1114.
maddesi uyarınca yükletenin, yükün cins ve kıymetini yüklemeye başlamadan önce taşıyana bildirdiği ve bu hususların konişmentoya yazıldığı takdirde taşıyıcının, aynı yasanın 1112. ve 1113. maddelerinde belirtilen şekilde saptanacak zarardan yükletene veya gönderilene karşı sorumlu bulunduğu, bu bildirimde bulunulmaması halinde taşıyıcının sorumluluğunun sınırlandırıldığı, somut olayda da yükün cinsinin ve miktarının
konişmentoya yazıldığı, yük manifestosunda da bu bilgilerin yer aldığı, bu durumda gerçek zararın hesap edilerek hüküm altına alınacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, 21.215,32 USD'nin davalıdan tahsiline, TTK'nun 1235/7 ve 1236 maddeleri gereğince M/V GS PARTNER Gemisi üzerinde davacı lehine kanuni rehin hakkı tanınmasına, hüküm altına alınan tazminata 3095 sayılı yasa gereğince işleyecek ve %10 u geçmeyecek şekilde dava tarihinden itibaren ABD Doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına devlet bankalarının ödediği en yüksek faiz oranı tutarında faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, deniz yolu ile taşınan emtianın eksik tesliminden kaynaklanan tazminat ve kanuni rehin hakkı tanınması istemlerine ilişkin olup, davalı tarafça dökme halde taşınan dava konusu emtiadaki fire oranının altında kalan eksik teslimden dolayı sorumluluklarının bulunmadığının savunulmuş ve buna ilişkin olarak Deniz Ticaret Odası'ndan alınan fire oranlarına ilişkin yazı dosyaya sunulmuş olmasına rağmen mahkemece bu savunmanın değerlendirilmemesi doğru olmamıştır. O halde mahkemece, gerekirse bilirkişi raporu alınmak suretiyle bu savunmanın değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 05/06/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1060650800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz