Sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat

11. Hukuk Dairesi         2022/5623 E.  ,  2024/128 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI 2022/822 Esas, 2022/726 Karar

DAVALILAR 1.Hapag -Lloyd Aktiengengeselleschaft Hamburg'a izafeten Hapag Lloyd Denizaşırı Nakliyat A.Ş.

2.Hapag-Lloyd Denizaşırı Nakliyat A.Ş. vekilleri Avukat ...

3.Unıted Arab Shıppıng Company Ltd. ye izafeten Hapag Lloyd Denizaşırı Nak. A.Ş.

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2021/470 E., 2021/474 K.

Taraflar arasındaki sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın husumet yokluğundan reddine, yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 09.01.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından Nakliyat Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan sigortalı Summa Turizm Yatırımcılık A.Ş.‘ye ait emtiaların, M/V MAYSSAN gemisi ile Fas aktarmalı olarak denizyoluyla konteyner içerisinde Suudi Arabistan'dan Senegal'e nakliyesi esnasında hasara uğradığını, nakliye işleminin davalılar tarafından gerçekleştirildiğini, sigortalı tarafından emtiaların hasara uğradığının tespiti ile eksper raporu düzenlendiğini, emtianın tümüyle zayi olduğunu, sigortalısının zararını giderip haklarına halef olan müvekkili tarafından davalılara rücu etmek amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalıların haksız itirazlarının iptali gerektiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin üzerinden devamına, dava dışı sigortalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kamu banka euro faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; yetki ve husumet itirazında bulunmuş ve müvekkilinin bahsi geçen taşımada taşıyan olarak hareket etmediği gibi taşımanın hiçbir bölümünde görev almadığını, borçlu olarak gösterilen Hapag Lloyd AG’nin acentesi olarak da hareket etmediğini, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davalı ... AG fiili taşıyan, davalı Unıted Arab Shıppıng Company Ltd. ise fiili taşıyanın acentesi sıfatını haiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Aktiengesellschaft’a izafeten acentesi Hapag-Lloyd Denizaşırı Nakliyat A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulunmuş ve yetkili mahkemenin Hamburg Mahkemesi olduğunu, davaya konu taşımanın Türkiye ile hiçbir ilgisi olmadığını, uyuşmazlık yönünden Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, Türk mahkemelerinin münhasır yetkine giren bir konuya ilişkin olmadığı, konşimentonun taşıyıcı firma Hapag-Llyod AG'nin Suudi Arabistan acentesi tarafından düzenlendiği, konşimentoda davacının sigortalısı olan Summa Turizm Yatırımcılık A.Ş.'nin yükleten olarak gösterildiği, dosyaya tercümesi sunulan konşimentonun 25 inci maddesinde uyuşmazlıkların çözüm yeri olarak Hamburg Mahkemelerinin münhasıran yetkili kılındığı, taşıma sözleşmesine Hapag-Llyod AG'nin Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin bir iddia ve delil bulunmadığı, konşimentoda yer alan yetki şartının halefiyet hükümlerine göre davacı ...

şirketini de bağlayacağı gerekçesiyle Hapag-Llyod AG hakkındaki davanın mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine, davalı ...Ş. ile davalı Unıted Arab Shipping Company Ltd. hakkında açılan davanın ise pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Hapag-[…]G.'nin fiili taşıyan olduğunu, yurtdışındaki yabancı şirkete izafeten yurtiçinde işlem yapılana karşı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 105 inci maddesi gereğince dava açılmış olduğunu, dolayısıyla Hapag-[…]G. 'ye izafeten Hapag-Lloyd Denizaşırı Nakliyat A.Ş.'ye karşı dava açılabileceğini, konişmentoda yer alan yetki şartının tek taraflı olduğunu ve denetime tabi bulunmadığını, geçersiz olduğunu, bir an için yetki şartının varlığı kabul edilse dahi ortak yetkili mahkeme olarak Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi bulunduğunu, United Arab Shıppıng Company Ltd. ve Hapag-[…]G'nin 2017 senesinde birleştiğini, dolayısıyla Hapag-Lloyd Denizaşırı Nakliyat A.Ş.'nin United Arab Shipping Company Ltd.'i de temsil yetkisi bulunduğunu, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşımaya ilişkin konşimentonun Unıted Arab Shipping Company Ltd. tarafından imzalandığı, konşimentoyu asıl düzenleyenin ise Hapag-Lloyd AG olduğu, dolayısıyla Unıted Arab Shipping'in acente olduğu, diğer davalı ...Ş'nin ise Hapag-[…]G'nin Türkiye sınırların içerisindeki acentesi olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 105 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, acente aleyhine ancak müvekkiline izafeten dava açılabileceği, doğrudan hasım gösterilerek acente aleyhine dava açılamayacağı, somut olayda doğrudan acentelere yönelik bir kişisel kusur da ileri sürülmediği gerekçesiyle Unıted Arab Shipping Company Ltd. ve Hapag-Lloyd Denizaşırı Nakliyat A.Ş.'ye karşı açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddedilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı;

konşimentonun 25 inci maddesinde uyuşmazlık halinde Federal Almanya Cumhuriyeti yasalarının uygulanacağı ve Hamburg mahkemelerinin yetkili olacağına dair açık bir düzenleme bulunduğu, taşıyan ile konşimento hamili arasındaki hukuki ilişkide konşimentonun esas alınacağı, yetki şartının geçerli olduğu, davacının halefiyet yoluyla davayı açması nedeniyle sigortalısı olan gönderilenin sahip olduğu hak ve yükümlülüklere sahip olması nedeniyle üçüncü kişi olarak değerlendirilmeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, nakliye emtia sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin taşıyan sıfatını haiz olduğu öne sürülen davalılardan tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, husumet ve konşimentodaki yetki şartına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 105 inci maddesi, 1237 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.