6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Hüküm sonucunu elde eder nitelikte ihtiyati tedbir talebinin reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/488 E. 2022/385 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

bayilik (acente-kıyas)

Gerekçe özeti

Bir davanın talep sonucu ile aynı içerikte, yani davanın esasını çözer ve hüküm sonucunu elde eder nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemez; ihtiyati tedbir talebi ancak HMK 389/2 şartlarının (hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması/imkânsızlaşması veya ciddi zarar/sakınca endişesi) somut olayda gösterilmesi ve yaklaşık ispat ölçüsüne ulaşılması halinde ve uyuşmazlığın esasını çözmeyecek şekilde kabul edilebilir.

Ele alınan sorunlar

Davanın esasını (talep sonucunu) elde eder nitelikte ihtiyati tedbir talep edilip edilemeyeceği → ret

İddia: Davacı vekili, sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğinin ve ariyetlerin iade edilmediğinin belgelerle sabit olduğunu, yaklaşık ispatın gerçekleştiğini, tedbir talebinin reddinin hukuki gerekçelendirilmediğini, ariyete konu menkullerin davalıdan alınarak davacıya veya göstereceği üçüncü kişiye teslimi yönünde teminatsız veya teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 389/2 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya imkânsız hale geleceği yahut gecikme sebebiyle bir sakınca ya da ciddi zarar doğacağından endişe edilmesi gerekir; hakim bu şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini somut olayda dikkatlice incelemeli ve yaklaşık ispat ölçüsüne yaklaşmalıdır. Ayrıca verilecek ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerekir. Somut olayda davanın talep sonucu ariyetlerin iade ve tesliminden ibarettir ve istenen tedbir de aynı içeriktedir; bu haliyle ihtiyati tedbir istemi hüküm sonucuna yönelik olup işin esasını çözecek ve hüküm sonucunu elde edecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceğinden, tedbir talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Davanın talep sonucuyla örtüşen, işin esasını çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği yönündeki değerlendirme, benzer ariyet/iade taleplerine ilişkin tedbir istemlerinde bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat ariyet hüküm sonucunu elde etmeye yönelik tedbir yasağı bayilik sözleşmesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389/(2)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/488

KARAR NO 2022/385

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 31/12/2021 (Ara Karar)

NUMARASI 2021/871 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/03/2022

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve protokoller kapsamında müvekkil şirketin malzeme ve ekipmanlarını davalıya ariyet olarak teslim ettiğini, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle müvekkili şirket tarafından haklı sebeplerle sözleşmenin feshedildiğini, ancak ariyetlerin iade edilmediğini, malzeme ve ekipmanların yıpranarak hızla değer kaybına uğradığını ve müvekkili şirketin gün geçtikçe zararının arttığını, menkullerin maliyetinin oldukça yüksek olduğunu, ihtiyati tedbir için yasada aranan tüm şartların mevcut olduğunu, yaklaşık ispatın gerçekleştiğini, ariyete konu menkullerin davalıdan alınarak müvekkil şirkete ya da müvekkil şirketin muhafazası için göstereceği 3.

kişiye teslim edilmesi konusunda öncelikle teminatsız, bunun kabul görmemesi halinde ise makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava dilekçesindeki talep sonucu ariyetlerin iade ve teslimi, ariyetlerin teslim edilmemesi halinde ise güncel piyasa bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, ihtiyati tedbir talebinin konusunun dava dilekçesinin talep sonucunu teşkil ettiği, dolayısıyla ihtiyati tedbir isteminin, hüküm sonucuna yönelik olup, işin esasını çözecek ve hüküm sonucunu elde edecek mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, ayrıca davada ariyeten verildiği öne sürülen malzemenin davacıya iade koşullarının oluşup oluşmadığı yargılamayı gerektirmekte olup, davalıya ariyeten teslim edildiği öne sürülen malzemenin derhal davacıya teslim edilmemesi halinde hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı yahut imkansızlaşacağı yönünde endişe edilmesini gerektirir bir delil bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin haklı sebeplerle sözleşmeyi feshettiğini, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği ve davaya konu ariyetleri teslim etmediğinin aşikar olduğunu, menkullerin maliyetinin oldukça yüksek olup, müvekkili şirketin gün geçtikçe zararının arttığını, sözleşme ve protokoller ile Bayilik Sözleşmesi, Otogaz LPG Bayilik Sözleşmesi ve eklerinin sona erdiğine dair belgelerden ihtiyati tedbir haklılığının açıkça ortada olduğunu, yaklaşık ispatın gerçekleştiğini, tedbir talebinin reddinin hukuki gerekçelendirmesinin yapılmadığını, bayilik sözleşmesi sonunda da bayilerin ariyetlerinin iade yükümlülüğü bulunmadığını, ihtiyati tedbirin reddine dair kararın kaldırılarak ariyete konu menkullerin davalıdan alınarak müvekkil şirkete ya da müvekkil şirketin muhafazası için göstereceği 3.

kişiye teslim edilmesi konusunda öncelikle teminatsız, bunun kabul görmemesi halinde ise makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda uyuşmazlık; bayilik sözleşmesi uyarınca ariyet olarak verilen malzemelerin bayilik ilişkisinin sona ermesi sebebiyle iadesine ilişkin davada, davalının elinde bulunan ariyet malzeme ve ekipmanların kullanılmasının önlenmesi yönünden tedbiren davacı ya da davacının göstereceği 3. kişiye teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir. HMK.'nın 389/(2) maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

" İhtiyati tedbir kararı verebilmek için hâkimin somut sebep göstermesi ve ihtiyati tedbir kararının haklılığını ortaya koyacak delil değerlendirmesi yapması ve yaklaşık ispat ölçüsüne yaklaşması gereklidir. Somut uyuşmazlığa benzer bir konuda Yargıtay 19. HD'nin 2019/2981 esas-2019/4812 karar sayılı ve 17.10.2019 tarihli ilamı ile: Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararda belirtmelidir. Ayrıca verilecek ihtiyati tedbir kararının da uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerekir.

İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Yasa’nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir.Açıklanan hukuki değerlendirme çerçevesinde bir davada hükümle elde edilebilecek hususta ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğine, "uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine" karar verilmiştir. Davanın talep sonucu ariyetlerin iade ve teslimine ilişkin olup,dava dilekçesindeki talep sonucu teşkil etmektedir.İhtiyati tedbir istemi hüküm sonucuna yönelik olup, işin esasını çözecek ve hüküm sonucunu elde edecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceğinden mahkemece sonuç itibariyle tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davacı-ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı/ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/03/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/105796 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.