Para alacağında ihtiyati tedbir talep edilemez; yaklaşık ispat yetersiz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/371 E. 2022/377 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir talep edilemez; bu tür alacaklar için ancak İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz talep edilebilir. İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı, İİK 257 ve 258 uyarınca rehinle temin edilmemiş, vadesi gelmiş bir para borcunun varlığını ve haciz sebeplerini yaklaşık ispat seviyesinde mahkemeye kanaat getirecek şekilde delillendirmek zorundadır. Cari hesap ilişkisine dayalı alacaklarda, alacağın davalı tarafça kabul edilmemesi ve salt fatura ibrazının borçluluğu ispata yetmemesi halinde, edimlerin ifa edilip edilmediği ve muaccel alacağın varlığı yargılamayı gerektiren bir husus olduğundan yaklaşık ispat şartı gerçekleşmemiş sayılır.
Ele alınan sorunlar
Para alacağı davasında ihtiyati tedbir talep edilebilirliği → ret
İddia: Davacı vekili, davalının borca yeter menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
Gerekçe: HMK 389 ve 390/3 maddeleri uyarınca ihtiyati tedbire ancak davanın konusunu oluşturan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebilir. Davalının taşınır ve taşınmaz malları bu davanın konusunu oluşturmadığından, konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmamaktadır; para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebilir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati haciz talebinde yaklaşık ispatın yerine getirilip getirilmediği → ret
İddia: Davacı vekili, yeminli tercümana tercüme ettirilmiş ve noter onaylı konşimento, çek listeleri ve faturaların dosyaya sunulduğunu, bu belgelerin teknik uzmanlık gerektirmeden borç ilişkisini ortaya koyduğunu, yaklaşık ispat şartının yerine getirildiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir; İİK 258/1 uyarınca alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur. Davacı cari hesap alacağı talep etmekte olup, talep olunan alacak davalının kabulünde değildir; salt fatura düzenlenmesi davalının borçlu sayılması için yeterli belge sayılmaz. Taraflar arasındaki sözleşme konusu edim ve yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği, faturada yazılı bedelin ödenmediği iddiası ve muaccel alacağın varlığının tespiti yargılama neticesinde belirlenecek niteliktedir. İhtilaflı alacağın varlığı nedeniyle yaklaşık ispatın mevcut olmadığı kanaatine varılmıştır. İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz isteyen tarafça sunulan delillerin bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispat/kanaat verici delil seviyesinde bulunmadığından istemin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın taşıdığı iki ilke bölgesel emsal değeri taşır: (i) konusu para alacağı olan davalarda HMK 389 kapsamında ihtiyati tedbir talep edilemeyeceği, bu tür alacaklarda ancak İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz istenebileceği; (ii) cari hesap ilişkisinden kaynaklı ve davalı tarafça kabul edilmeyen alacaklarda salt fatura ibrazının İİK 257-258 kapsamında yaklaşık ispatı sağlamayacağı.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ cari hesap alacağı↗ muaccel alacak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/371
KARAR NO 2022/377
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/12/2021 (Ara Karar)
NUMARASI 2021/1048 Esas
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/03/2022
İhtiyati haciz/tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Davacı vekili, borçlu şirketle aralarında ambalaj malzemeleri satışından kaynaklı ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili şirketin borçlu şirkete 29/07/2020 ve 31/07/2020 tarihli faturalar ile konşimentoya konu kendiliğinden yapışkan rulo satışı gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin konşimento ve faturalardan kaynaklı 27.940-euro alacağının bulunduğunu, her iki borcun vadesinin de geçtiğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibin davalının itirazı üzerine durduğunu, ekonomik belirsizlikler nedeniyle müvekkilinin alacağını tahsil kabiliyetinin gün geçtikçe tehlikeye düştüğünü, yaklaşık ispat şartının yerine getirildiğini, davalının borca yeter miktarda menkul ve gayrimenkul malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarına ivedilikle ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı tarafça ibraz edilen belgelerin yaklaşık ispat ölçü kriterine göre incelemesinin teknik bilirkişi tarafından yapılabilecek olup, bu aşamada ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; belgelerin asılları ile yeminli tercümana tercüme ettirilmiş ve noter onaylı suretlerinin dosyaya ibraz edildiğini, söz konusu belgelerin herhangi bir teknik uzmanlık gerektirmeden borç ilişkisini ortaya koyduğunu, mahkemece teknik bilirkişiden hangi konu hakkında ve kendisinin çözümleyemediği hangi hususlarda bilirkişi görüşü alacağının taraflarınca anlaşılamadığını, yeminli tercümana tercüme ettirilmiş ve noter onaylı suretleri bulunan konşimento, çek listeleri ve faturalar dikkate alındığından ihtiyati haciz ve tedbir için gerekli olan yaklaşık ispatın yerine getirilmiş olduğunun açık olduğunu, her iki borcun vadesininde geçtiğini, borcun muaccel olduğunu, ekonomik koşullardaki belirsizlikten kaynaklı müvekkilinin alacağını tahsil kabiliyetinin gün geçtikçe tehlikeye düştüğünü, kararın kaldırılarak davalının borca yeter miktarda menkul ve gayrimenkul malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarına ivedilikle ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir. Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Somut olayda, davalının taşınır ve taşınmaz mallarının iş bu davanın konusunu teşkil etmediği açıktır.
HMK.nun 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalının uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebileceği,somut uyuşmazlıktaki gibi konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1.
Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Somut olayda; davacı cari hesap alacağını talep etmektedir. Buna karşılık talep olunan alacağın davalının kabulünde olmadığı,salt fatura düzenlenmesi davalının borçlu sayılması için yeterli belge sayılmaz. Taraflar arasındaki sözleşme konusu edim ve yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği, faturada yazılı bedelin ödenmediği iddiası ve muaccel alacağın varlığının tesbiti yargılama neticesinde belirlenecek niteliktedir. İhtilaflı alacağın varlığı nedeniyle yaklaşık ispatın mevcut olmadığı kanaatına varılmaktadır.
İlk Derece Mahkemesi'nce, ihtiyati haciz isteyen tarafça sunulan delillerin bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispat/kanaat verici delil seviyesinde bulunmadığından istemin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, ihtiyati haciz/tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/03/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/105795 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi