Açık çek

11. Hukuk Dairesi         2010/15819 E.  ,  2012/6169 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/03/2010 tarih ve 2002/727-2010/122 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi T.Vakıflar Bankası vekili ve ... tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin T.Vakıflar Bankası Gölcük Şubesi'nden çek karnesi aldığını, çek koçanından üç adet çek yaprağının ödeme bürosu şefi olan davalı ...'ın masasının çekmesinden çalındığını, diğer davalılar ... ve ... tarafından, yazı, imza ve mühürler taklit edilerek beherinin bedeli 650.00 TL olmak üzere toplam 1.950.00 TL olarak davalı bankanın değişik şubelerine ibraz edilerek tahsil edildiğini, davalılar ... ve ...hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, davalı bankanın TTK'nın 724'üncü maddesi gereğince sahte ve tahrif edilmiş çeklerin ödenmesinden sorumlu olduğunu, davalı ...'ın kendisine teslim edilen çek yapraklarına gerekli özen ve dikkati göstermediğini, diğer davalıların ise çek yapraklarını çalan kişiler olduğunu ileri sürerek 1.950.00 TL'nin tahsil tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka vekili, dava konusu çeklerin sahte ve tahrif edilmiş olmadığını, davacının müvekkili bankaya men talimatı vermediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., bankanın kurumdan kimlerin para çekmeye, çek düzenlemeye yetkili olduğunu bildiğini ve personelin imzalarının da bankada bulunduğunu, bankanın yeterli özeni göstermediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Diğer davalı hakkındaki dava takipsiz bırakılmıştır.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre davalı ...'ın yetki itirazının HUMK.9/2 maddesi gereğince reddi gerektiği, davalı ... hakkındaki davanın atiye bırakıldığı, davalı ... hakkındaki ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırıldığı, dava konusu çalıntı çekler nedeni ile davacı kurumun zararının açık olduğu, çek hesabı olan davalı banka şubesinin keşideci-hesap sahibinin imzalarını karşılaştırmaması, ibraz edenlerin kimliğinin tespiti konusunda yeterli özeni göstermemesi

nedeniyle sorumlu olduğu, davalı ...'ın kendisine teslim edilen çek koçanını saklamakta yeterli özeni göstermediği ve çeklerin çalınmasına neden olduğu, davalı ...'in ise çekleri kullandığı gerekçesiyle 1.950.00 TL'nin 12.02.2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar T.Vakıflar Bankası, ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

[…]Vakıflar Bankası vekili ve ... temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ...'ın aşağıdaki 2 nolu bent, davalı Türkiye Vakıflar Bankası'nın 3 nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, TTK.'nın 724'üncü maddesi uyarınca sahte çekin ödenmesinden kaynaklandığı iddia olunan zararın tahsiline ilişkindir.Anılan madde metninde de belirtildiği üzere sahte çekin ödenmesinden kaynaklanan zarar muhatap bankaya ait olup, ancak çek defterinin iyi saklanmaması nedeniyle davacının müterafik kusuru söz konusu olabilir. Bu itibarla, mahkemece mümeyyiz davalı ... açısından davaya bu kapsamda bakılarak biran için mahkemenin kabulünde olduğu üzere, davalı ...'ın boş çek yapraklarını iyi saklamadığı kabul edilse bile, madde metninden anlaşılacağı üzere; kanun, sorumluluğu bankaya yüklemiş bulunduğundan, zarar ile davalı ...'ın eylemi arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı ve bu aşamada ...'a yönelinmesinin mümkün olup olmadığının irdelenmesi gerekir.

Ayrıca, biran için illiyet bağının varlığı kabul edilse dahi asıl sorumluluğun kanun gereği bankada olduğunun gözönünde tutulması ve ...'ın kusur oranının bankanın müterafik kusur oranı nispetinde olduğunun kabulü gerekir. Bu itibarla, mahkemece bu davalının sorumluluğunun bu kapsamda değerlendirilmesi gerekirken zararın tamamından sorumlu tutulması doğru olmamış, kararın bu nedenle de davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.

3-Her ne kadar yukarıda açıklandığı üzere TTK. 724'üncü maddesi uyarınca sahte çekin ödenmesinden doğan zarar muhataba ait ise de, çek yapraklarının iyi saklanmamasında kusuru bulunan davacının da, “kusur çalışanlarına ait olsa dahi”, müterafik kusuru bulunduğu nazara alınarak bankanın buna göre sorumluluğuna hükmedilmek gerekirken zarardan tamamen sorumlu tutulması doğru olmamış, kararın bu nedenle de davalı banka yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... ve davalı Türkiye Vakıflar Bankası vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ...'ın temyiz itirazlarının kabulüyle kararının davalı ... yararına; (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararının davalı Türkiye Vakıflar Bankası yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 16/04/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.