Tasarım hükümsüzlüğü | Tasarımın hükümsüzlüğü

11. Hukuk Dairesi         2022/7535 E.  ,  2024/3989 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/2173 Esas, 2022/1851 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2019/230 E., 2020/75 K.

Taraflar arasındaki tasarım hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkilinin tasarım tescilini yaptırdığı 2015/02844 ve 2017/02126 numaralı tasarım tescillerindeki tencere modelinin bire bir aynısını taklit ederek 2018/06471 numarası ile tamamen kötü niyetli olarak tasarım tescili aldığını, genel izlenimi değiştirmeyen küçük farklılıkların yenilik kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davalı tescilinin tescil edilebilirlik koşullarından yoksun olduğunu, yenilik ve ayırt edici unsurlardan yoksun olduğunu, davalı tarafından tescil edilen modelin, müvekkil tarafından daha önce tescil ettirilmiş ve yıllarca üretilip bir çok tanınmış markalara da fason olarak yapıldığını ve satıldığını ileri sürerek davalı adına 2018/06471 sayı ile tescilli endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilinden terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkilinin tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığı yönündeki beyanlarının tamamen gerçeklikten uzak olduğunu, müvekkili ile davacıya ait iki görsel karşılaştırıldığında aralarındaki belirgin farkların açıkça görülmekte olduğunu, tasarımların bütünsel olarak değerlendirilmesi gerektiğini, davacı tarafın tasarımlarında sap, kulp, kapak görselleri bulunduğunu, müvekkilinin tasarımında ise bu tarz görsellerin yer almadığını, müvekkili tasarımının en belirgin farklılığının taban kısmının daha geniş olması olduğunu, müvekkili tasarımının gövde kısmının, davacı tarafın tasarımlarına göre daha yayvan olduğunu, davacı tarafın tasarımlarının taban kısımlarında çıkıntı görüldüğünü, müvekkilin tasarımının taban kısmında ise çıkıntı bulunmadığını, tamamen yüzeye yapışık olarak tasarlandığını ve davacı tarafın örnek gösterdiği tasarımların çoğunun ağız kısmında kademe olarak ifade edilen kısımın mevcut olduğunu, müvekkilinin tasarımın da ise bu kısmın bulunmadığını, teknik zorunluluk dışında benzerlik olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan ve bilirkişilerce resen yapılan araştırmalar sonucunda bulunan geçmiş tarihli tasarım tescillerinin hükümsüzlüğü talep edilen 2018/06471 numaralı tasarım tescilinde yer alan tencere gövdelerinin benzer biçim oran ve yapıda olduğu, tasarımlar arasında bulunan farklar küçük ayrıntılarda olup tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı ve kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve bu sebep ile davaya konu tasarımların benzer olarak algılandıkları gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı adına 2018/06471 sayı ile tescilli endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi heyetinde sektör bilirkişisi bulunması gerektiğini, rapora yapılan itiraza rağmen yeni bilirkişi raporu alınmadığını, raporda birbiri ile ilgisi olmayan tencerelerin benzer tasarımlar olarak dosyaya sunulduğunu, bilirkişilerin resen yaptıkları incelemede her biri birbirinden tamamen farklı tencere modellerinin aynı başlık altında değerlendirildiğini, bilirkişilerin emsal gösterdikleri tasarımlar ile müvekkilimizin tasarımı arasında ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı durum dışında bir benzerlik bulunmadığını, tasarımcının seçenek özgürlüğü dikkate alındığında tencere tasarımlarındaki zenginliğin daha iyi anlaşılacağını, dava konusu tasarımının tamamen orjinal, kendine özgü bir tasarım olduğunu, bir tencere tasarımında olması gerekenden daha fazla farklılık ihtiva ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aldırılan bilirkişi heyeti raporunun denetime elverişli ve yeterli olduğunu, hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan ve bilirkişilerce resen yapılan araştırmalar sonucunda bulunan geçmiş tarihli tasarım tescillerinin incelenmesi neticesinde, hükümsüzlüğü talep edilen 2018/06471 numaralı tasarım tescilinde yer alan tencere gövdelerinin benzer biçim oran ve yapıda olduğu, tasarımlar arasında bulunan farklar küçük ayrıntılarda olup tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı ve kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve bu sebep ile davaya konu tasarımların benzer olarak algılandıkları gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi'nin sadece usulden inceleme yaptığını, oval şekle özgülenmiş benzerlik değerlendirmesinin hatalı olduğunu, müvekkili tasarımının tencere gövde tasarımı olduğunu, davacının davaya dayanak yaptığı tescilli tasarımları hakkında hükümsüzlük davası bulunduğunu ve bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini belirtip istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 55, 56, 57, 58, 64,77 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.