I · Yargıtay 11. HD kararı II · İncelenen istinaf kararı (12. HD)

Konsinye malın iadesinde sevk irsaliyesini iade eden taraf düzenler

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/5978 E. 2024/3268 K. ·

OnandıKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)

Gerekçe özeti

Konsinye ilişkisinin karşı tarafça inkâr edildiği alacak davasında, konsinye teslimin ve karşı taraf yedinde mal kaldığının ispatı davacıya düşer. Konsinye malların iadesinde sevk irsaliyesini iade eden taraf düzenleyeceğinden, davacının kendi işletmesine ait (ve iptal edilmiş) irsaliyeleri karşı taraftan sadır olan belge sayılamaz; konsinye teslimi kabule yarar bilgi içermeyen depo sayım listeleri de ispat için yeterli değildir ve dava reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Konsinye teslimin ve davalı yedinde mal bulunduğunun ispatı → ret

İddia: Davacı, davalı çalışanlarınca konsinye ürünlerin kendisince iade alınmış gibi gösterilmesi amacıyla fiktif irsaliyeler düzenlendiğini, bunların iptal edildiğini, davalı çalışanlarının el yazısıyla düzenlediği stok sayım listeleri, bandrol sayıları ve üretim faturaları ile davalı yedindeki ürün miktarının sabit olduğunu, ticari defterlerinin çalınmış ve zayi kararlarının bulunduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Konsinye teslim edilen malların alıcı tarafından iade edilmek istenmesi hâlinde sevk irsaliyesinin iade eden tarafça düzenlenmesi gerekir. Davacının dayandığı ve iptal edildiğini ileri sürdüğü sevk irsaliyeleri kendi işletmesine ait olup, davalıdan sadır olan belge olarak kabulü mümkün değildir; bu irsaliyelerde iptal kaydı bulunmakla birlikte içerikleri de çeşitli depolardaki ürünlerin iadesine ilişkindir. Depo sayım listelerinde ise konsinye teslimin varlığını kabule yarar bir bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle ispatlanamayan davanın reddi isabetlidir. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Konsinye ilişkisinin ispatında sevk irsaliyesini kimin düzenlemesi gerektiği ve tarafın kendi düzenlediği belgenin karşı taraf aleyhine delil olamayacağı yönündeki tespit emsal değeri taşır; Yargıtay onaması nedeniyle bağlayıcı içtihat ağırlığı doğurur.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
konsinye satış↗ sevk irsaliyesi↗ ispat yükü↗ delil değeri↗ ticari defterlerin zayii↗ depo sayım listesi↗

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2022/5978 E. , 2024/3268 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/2084 Esas, 2022/990 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 206/1174 E., 2019/696 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin müvekkili ve kardeşine ait aile şirketi olduğunu, 2010 yılında müvekkilinin hisselerini oğluna, diğer ortağın hisselerini oğlu ve üçüncü kişilere devrettiğini, müvekkili tarafından üretilen şarapların konsinye irsaliyeler ile davalıya teslim edildiğini ve satış yapıldıkça satış faturalarının dönemsel olarak düzenlendiğini, ancak şirket merkezinde ortak tutulan muhasebedeki irsaliye koçanları ele geçirilerek davalı şirkete teslim edilen konsinye ürünlerin müvekkili tarafından iade alınmış gibi eski tarihli irsaliyeler düzenlenmesi için talimat verildiğini, davalı çalışanı tarafından ürünlerin iadesine dair irsaliye düzenlendiğinin müvekkili tarafından fark edilmesi üzerine söz konusu irsaliyelerin iptal edilmesinin sağlandığını, bu durum üzerine davalı yedinde bulunan yaklaşık 214.000 şişe konsinye şarabın iadesi için müvekkili tarafından davalıya ihtarname gönderildiğini, ancak davalı tarafından konsinye ilişkisinin inkar edildiğini, sonrasında ortak tutulan muhasebedeki konsinye malların teslimine dair irsaliyeler ve konsiyeden satışa dönmüş bir kısım fatura ve irsaliyenin çalındığını, çalınan envanter kayıtları ile ilgili olarak davalı şirket yetkilisinin yargılanmakta olduğunu, çalınan irsaliyelerle ilgili zayi davasının da devam ettiğini, çalınan irsaliyelerle ilgili davalı tarafından açılan bir kısım fatura ve irsaliyelerle ilgili zayi davasının devam ettiğini, davalı yedinde olup 214.000 adet şişe şarabın Tütün Alkol Piyasası Denetleme Kurulu (TAPDK) tarafından verilen bandrol ve davalı şirket çalışanlarının el yazısı listeler ve fiktif irsaliye içerikleriyle de sabit olduğunu, davalının iade edilmemiş ürünler nedeniyle oluşan zarar ile birlikte müvekkilinin stoklarında görülen bandrollü ürünler nedeniyle ödemesi gereken güncel KDV ve ÖTV bedellerinden de sorumlu olduğunu ileri sürerek 90.000,00 TL davalı yedindeki 214.000 şişe şarap bedeli ile 10.000,00 TL KDV ve ÖTV bedeli olmak üzere toplam 100.000,00 TL’nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 11.10.2017 tarihinde dava değerini 100.000,TL artırarak dava değerini 200.000,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının talepleri sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanmakta olup davanın zamanaşımına uğradığını, davacının dava dilekçesindeki 214.000 şişe şarabın müvekkiline konsinye olarak verildiği iddiasını ispata yarar hiçbir somut delil ortaya koyamadığını, müvekkili şirkete davacı tarafindan herhangi bir konsinye mal teslim edilmediği gibi taraflar arasında konsinye ilişkisinin de bulunmadığını, davacının sunduğu belgelerin hiç birinde imza bulunmadığını, böyle bir teslim kaydının davacının defterlerinde de yer almadığını, müvekkili şirketin 2014 yılı defterlerinin davacının oğlu olan davalı şirket müdürü ..... tarafından alıkonulduğunu, davacının, kendi defterlerinde böyle bir kayıt bulunmadığından kayıtlarını ibrazdan kaçınarak zayi davaları açtığını, zayi belgesi verilmesinin ise davacıya hiçbir hak bahşetmeyeceğini, davacının kendi mülkiyetindeki ve yedindeki mallar için müvekkili yedindeymiş gibi bir hukuki görünüm yaratmak istediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından iddia edilen konsinye ilişkisinin davalı tarafından inkar edildiği, çalınan irsaliyelerle ilgili olarak davalı şirket yetkilisinin yargılanmasına devam edildiği, bu irsaliyelerle ilgili zayi davasının da devam ettiği, çalınan irsaliyelerle ilgili olarak davalı şirket tarafından açılan bir kısım fatura ve irsaliyelerle ilgili zayi davasının devam ettiği, davalı yedinde olduğundan bahisle dava konusu edilen 214.000 adet şişe şarabın TAPDK tarafından verilen bandrol ve davalı şirket çalışanlarının el yazısı listeler ve fiktif irsaliye içerikleriyle de sabit olduğu beyan edilerek bu davanın açıldığı, davacının davasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu döneme ait ticari defter ve kayıtları çalınmış olup, bu konudaki şikayetleri üzerine takipsizlik kararı verildiğini, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtları ile ilgili olarak İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/153 E. ve İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/974 E. sayılı dosyalarından verilmiş zayi kararları olduğu gibi, bilahare yangın sebebiyle İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/823 E. sayılı dosyası ile verilmiş zayi kararı bulunduğunu, geçmiş dönemde taraflar arasında uygulanmış konsinye ilişkisi neticesinde düzenlenmiş pek çok satış faturasının davalı kayıtlarında yer aldığını, davalı şirket yedindeki yaklaşık 214.000 şişe konsinye ürünün müvekkilince TAPDK'dan almış olduğu üretici izin ve belgeleri doğrultusunda bandrol temin edilerek üretildiğini, dava konusu edilen 214.000 şişe şarabın, TAPDK tarafından verilen toplam bandrol sayısı ve müvekkili tarafından yapılan üretim faturası ile de tespit edildiği gibi bizzat davalı şirket çalışanlarının stok sayımları sırasında el yazılarıyla düzenlenmiş listeler ile de sabit olduğunu, tarafların aynı çatı altında faaliyette bulunmalarından istifade ile bizzat davalı şirket çalışanlarının el yazılarıyla uhdesindeki konsinye ürünlerin müvekkili şirket tarafından iade alındığı anlamında fiktif irsaliyeler tanzim edilmiş ise de bu irsaliyelerin iptal edildiğini, bizzat davalı şirket çalışanlarının isim ve imzaları ile müvekkili şirkete ait konsinye ürün olduğundan bahisle dökümü yapılan listeler ve iş bu listelere konu konsinye ürünlerin yine müvekkili tarafından iade alındığına yönelik olarak davalı şirket çalışanları tarafından fiktif olarak oluşturulmuş irsaliyelerin hiçbir şekilde göz önüne alınmadığını, bu listelerde isim ve imzaları bulunan şahısların davalı çalışanları olup olmadığının araştırılmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konsinye teslim ettiği malların davalı şirket tarafından iade edilmek istenilmesi halinde sevk irsaliyesinin davalı şirket tarafından düzenlenmesi gerekeceği, davacı ise davalı taraf personeli tarafından düzenlenen ve kendisi tarafından fark edilmesi üzerine iptal edildiğini ileri sürdüğü sevk irsaliyesinin ise davacı işletmesine ait olduğu, davacı bu sevk irsaliyelerine dayalı olarak konsinye malların kendisine iade edilmiş gibi gösterilmeye çalışıldığını ileri sürdüğü, sevk irsaliyelerinde iptal kaydı bulunmakla birlikte bakıldığında çeşitli ürünlerin (örneğin Bodrum,Muğla gibi depolarda bulunan konsinye ürünlerin iadesi) yazılı olduğu, davacıya ait iptal edilen irsaliyelerin ise davalıdan sadır olan bir belge olarak kabulünün mümkün görülmediği, depo sayım listelerinde ise konsinye teslimin varlığını kabule yarar bir bilgi bulunmadığından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının konsinye satış nedeniyle uğradığını iddia ettiği zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1053228700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2084 E. 2022/990 K.

Konsinye satışta sözleşmesel ilişkinin inkarı ve ispat yükü

Gerekçe özeti

Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmayan ve karşı tarafın sözleşmesel ilişkiyi ve mal teslimini inkar ettiği alacak davalarında, malın teslim edildiğini ispat yükü davacıya aittir; fatura ve davacının kendi defter kayıtları tek başına bu ispatı sağlamaz. Delil başlangıcı olarak ileri sürülen belgenin (örneğin sevk irsaliyesinin), kendisine karşı ileri sürülen tarafça (davalı tarafça) düzenlenmiş/gönderilmiş olması gerekir; davacı işletmesine ait ve davacı tarafından düzenlenmiş bir belge, davalıdan sadır olan bir delil başlangıcı olarak kabul edilemez.

Emsal değeri

Sözleşmesel ilişkinin ve mal teslim iddiasının karşı tarafça inkâr edildiği konsinye satış ilişkilerinde ispat yükünün davacıda olduğu ve delil başlangıcı sayılacak belgenin (sevk irsaliyesi gibi) karşı taraftan sadır olması gerektiği yönündeki değerlendirme, benzer konsinye/ticari alacak uyuşmazlıklarında ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: konsinye satış ispat yükü delil başlangıcı sevk irsaliyesi senetle ispat zorunluluğu ticari defter

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA N 2019/2084

KARAR NO 2022/990

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/07/2019

NUMARASI 2016/1174 Esas 2019/696 Karar

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/06/2022

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı şirketin müvekkili ve kardeşi ...’a ait aile şirketinin2010 yılında müvekkilinin hisselerini oğluna, diğer ortağın hisselerini oğlu ve üçüncü kişilere devrettiğini, müvekkili tarafından üretilen şarapların konsinye irsaliyeler ile davalıya teslim edildiğini ve satış yapıldıkça satış faturalarının dönemsel olarak düzenlendiğini, ancak şirket merkezinde ortak tutulan muhasebedeki irsaliye koçanları ele geçirilerek davalı şirkete teslim edilen konsinye ürünlerin müvekkili tarafından iade alınmış gibi eski tarihli irsaliyeler düzenlenmesi için talimat verildiğini, çalışan ... tarafından ürünlerin iadesine dair irsaliye düzenlendiğinin müvekkili tarafından fark edilmesi üzerine söz konusu irsaliyelerin iptal edilmesinin sağlandığını, bu durum üzerine davalı yedinde bulunan yaklaşık 214.000 şişe konsinye şarabın iadesi için müvekkili tarafından Gaziosmanpaşa Noterliğinin 27.10.2014 tarihi ile davalıya ihtarname çekildiğini, ancak davalı tarafından konsinye ilişkisinin inkar edildiğini, çalınan envanter kayıtları ile ilgili olarak davalı şirket yetkilisi ...ın Gaziosmanpaşa 11.

Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/1525 esas sayılı dosyasında yargılanmakta olduğunu, çalınan irsaliyelerle ilgili zayi davasının da İstanbul 9. ATMnin 2015/153 esas sayılı dosyasında devam ettiğini, çalınan irsaliyelerle ilgili olarak İstanbul 14. ATM nin 2015/455 Esas sayılı dosyası ile davalı şirket tarafından açılan bir kısım fatura ve irsaliyelerle ilgili zayi davasının devam ettiğini, davalı yedinde olup 214.000 adet şişe şarabın TAPDK tarafından verilen bandrol ve davalı şirket çalışanlarının el yazısı listeler ve fiktif irsaliye içerikleriyle de sabit olduğunu, davalının iade edilmemiş ürünler nedeniyle oluşan zarar ile birlikte müvekkilinin stoklarında görülen bandrollü ürünler nedeniyle ödemesi gereken güncel KDV ve ÖTV bedellerinden de sorumlu olduğunu belirterek, 90.000-TL davalı yedindeki 214.000 şişe şarap bedeli ile 10.000-TL KDV ve ÖTV bedeli olmak üzere toplam 100.000-TL’nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 11.10.2017 tarihinde dava değerini 90.000-TL şarap bedeli ile 10.000-TL KDV ve ÖTV bedeli olmak üzere 100.000-TL artırarak dava değerini 200.000-TL ye çıkartmıştır.

CEVAP

Davalı vekili; davacının talepleri sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanmakta olup davanın zamanaşımına uğradığını, davacının dava dilekçesindeki 214.000 şişe şarabın müvekkiline konsinye olarak verildiği iddiasını ispata yarar hiçbir somut delil ortaya koyamadığını, müvekkili şirkete davacı tarafindan herhangi bir konsinye mal teslim edilmediği gibi taraflar arasında konsinye ilişkisinin de bulunmadığını, davacının sunduğu belgelerin hiç birinde imza bulunmadığını, böyle bir teslim kaydının davacının defterlerinde de yer almadığını, müvekkili şirketin 2014 yılı defterlerinin davacının oğlu olan davalı şirket müdürü...tarafından alıkonulduğunu, davacının, kendi defterlerinde böyle bir kayıt bulunmadığından kayıtlarını ibrazdan kaçınarak zayi davaları açtığını, zayi belgesi verilmesinin ise davacıya hiçbir hak bahşetmeyeceğini, davacının kendi mülkiyetindeki ve yedindeki mallar için müvekkili yedindeymiş gibi bir hukuki görünüm yaratmak istediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafından iddia edilen konsinye ilişkisinin davalı tarafından inkar edildiği, çalınan irsaliyelerle ilgili olarak davalı şirket yetkilisi ...’ın Gaziosmanpaşa 11. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/1525 esas sayılı dosyası ile yargılanmaya devam edildiği, bu irsaliyelerle ilgili zayi davasının da İstanbul 9. ATM nin 2015/153 esas sayılı dosyasında devam ettiği, çalınan irsaliyelerle ilgili olarak İstanbul 14. ATM nin 2015/455 esas sayılı dosyası ile davalı şirket tarafından açılan bir kısım fatura ve irsaliyelerle ilgili zayi davasının devam ettiği, davalı yedinde olduğu bahisle dava konusu edilen 214.000 adet şişe şarabın TAPDK tarafından verilen bandrol ve davalı şirket çalışanlarının el yazısı listeler ve fiktif irsaliye içerikleriyle de sabit olduğu beyan edilerek bu davanın açıldığı, taraflarca ihtara rağmen ticari defter kayıtlarının ibraz edilmediği, taraflarca davalı kayıtlarına yansıtılmayan bir işlem sebebiyle talep ve beyanlarda bulunulma ihtimali dikkate alınarak, her iki tarafça dosyaya sunularak veya bilirkişiye ibraz edilerek belgelendirilmeyen kayıt dışı muhtemel bir işlemin varlığı halinde ise bu konuda bilirkişice bir tespit veya değerlendirme yapma imkânı bulunmadığı, bu durumda davacının davasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin dava konusu döneme ait ticari defter ve kayıtları çalınmış olup, bu konudaki şikayetleri üzerine Gaziosmanpaşa C. Başsavcılığınca takipsizlik kararı verildiğini, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtları ile ilgili olarak İstanbul 9 ATM nin 2015/153 esas ve İstanbul 3. ATM nin 2015/974 esas sayılı dosyalarından verilmiş zayi kararları olduğu gibi, bilahare yangın sebebiyle İstanbul 7. ATMnin 2017/823 esas sayılı dosyası ile verilmiş zayi kararı bulunduğunu, geçmiş dönemde taraflar arasında uygulanmış konsinye ilişkisi neticesinde düzenlenmiş pek çok satış faturasının davalı kayıtlarında yer aldığını, davalı şirket yedindeki yaklaşık 214.000 şişe konsinye ürünün müvekkilince TAPDK'dan almış olduğu üretici izin ve belgeleri doğrultusunda bandrol temin edilerek üretildiğini, dava konusu edilen 214.000 şişe şarabın, TAPDK tarafından verilen toplam bandrol sayısı ve müvekkili tarafından yapılan üretim faturası ile de tespit edildiği gibi, bizzat davalı şirket çalışanlarının stok sayımları sırasında el yazılarıyla düzenlenmiş listeler ile de sabit olduğunu, tarafların aynı çatı altında faaliyette bulunmalarından istifade ile bizzat davalı şirket çalışanlarının el yazılarıyla uhdesindeki konsinye ürünlerin müvekkili şirket tarafından iade alındığı anlamında fiktif irsaliyeler tanzim edilmiş ise de, bu irsaliyelerin iptal edildiğini, bizzat davalı şirket çalışanlarının isim ve imzaları ile müvekkili şirkete ait konsinye ürün olduğundan bahisle dökümü yapılan listeler ve iş bu listelere konu konsinye ürünlerin yine müvekkili tarafından iade alındığına yönelik olarak davalı şirket çalışanları tarafından fiktif olarak oluşturulmuş irsaliyelerin hiçbir şekilde göz önüne alınmadığını, bu listelerde isim ve imzaları bulunan şahısların davalı çalışanları olup olmadığının araştırılmadığını belirterek, kararın kaldırılarak yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, konsinye satışa konu ürünlerin bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davalı, ticari ilişkiyi ve konsinye mal satışını, dolayısıyla borcun varlığını inkar etmektedir.

Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekir.Eldeki davada davalı sözleşmesel ilişkiyi, konsinye mal teslimini ve dolayısıyla borcu inkar etmektedir. Bu durumda sözleşmesel ilişkiyi; konsinye satışa konu malların davalıya teslim edildiğini ispat yükü davacıya aittir. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır.

Somut olayda; davacı tarafından konsinye satış kapsamında davalıya teslim edilen 214.000 şişe şarabın davalı yedinde olup iade edilmediği, ürünler iade edilmiş gibi fiktif kayıt ve irsaliyeler düzenlendiği iddia edilmiştir. Her iki taraf ticari defter ve kayıtlarının zayi edildiği iddiasıyla taraflarca davalar açıldığı, davacının envanter kayıtlarının davalı şirket ortağı ... tarafından çalındığı iddiasıyla Gaziosmanpaşa 11. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/1525 esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde ise davacı defterlerinin ibraz edilmediği, sunulan davalı defter kayıtlarında ise konsinye satış ve mal teslimine dair bir kayda rastlanmadığı tespit edilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak davacı tarafça; delil olarak sevk irsaliyeleri ile davalı çalışanlarınca düzenlendiği iddia edilen depo sayım kayıtları ile şarapların listelendiği el yazılı belge ve tanık beyanlarına dayanılmıştır. HMK'nın 202. maddesine göre; senetle ispat zorunluluğu bulunan hallerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir. Delil başlangıcı; iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir. Sevk irsaliyesi ise; satılmış veya satılacak bir mal nakledilirken, nakil konusu malın konusu, birimi ve kime ait olduğunun kayıt altına alındığı belgedir.

Konsinye teslim ettiği malların davalı şirket tarafından iade edilmek istenilmesi halinde sevk irsaliyesinin davalı şirket tarafından düzenlenmesi gerekir.Davacı ise ; davalı taraf personeli ... tarafından düzenlenen ve kendisi tarafından fark edilmesi üzerine iptal edildiğini ileri sürdüğü sevk irsaliyesi ise davacı işletmesine aittir.Davacı bu sevk irsaliyelerine dayalı olarak konsinye malların kendisine iade edilmiş gibi gösterilmeye çalışıldığını ileri sürmektedir.Sevk irsaliyelerinde iptal kaydı bulunmakla birlikte bakıldığında çeşitli (örneğin Bodrum,Muğla gibi depolarda bulunan konsinye ürünlerin iadesi) yazılı olduğu ,davacıya ait iptal edilen irsaliyelerin ise davalıdan sadır olan bir belge olarak kabulü de mümkün görülmemiştir.

Depo sayım listelerinde ise konsinye teslimin varlığını kabule yarar bir bilgi bulunmadığından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ,davacı tarafça davalıya konsinye mal satışı yapıldığı ve malların halen davalı uhdesinde bulunduğu kanıtlanamamıştır.İstinaf nedeni yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 25-TL posta masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.30/06/2022