YİDK kararının iptali

11. Hukuk Dairesi         2022/6320 E.  ,  2024/2504 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/1353 Esas, 2022/815 Karar

DAVALILAR 1.Toyota Jıdosha Kabushıkı Kaısha (Toyota Motor Corporatıon) vekili Avukat ...

2.... (TÜRKPATENT) vekili Avukat ...

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2017/488 E., 2020/82 K.

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Şirketin 2015/15240, 2015/15223 ve 2015/09865 sayılı “elexus” markalarının sahibi olduğunu, davalı Şirketin “lexus” şeklindeki 2015/102754 sayılı başvurusuna yaptıkları itirazlarının nihai olartak dava konusu YİDK kararı ile reddedildiğini, oysa dava konusu başvuru ile müvekkilinin söz konusu markalarının benzer olduğunu, dava konusu lexus ibaresinin, müvekkili markalarında aynen yer aldığını, markaların benzer emtia sınıflarını kapsadıklarını, müvekkili tarafından yıllardır kullanılan ve tanınmış “elexus hotel”, “elexus cyprus” ve “elexus” markaları ile dava konusu başvuru arasında iltibas bulunduğunu, tüketicinin “lexus” markasını gördüğünde müvekkilinin seri markalarından biri zannedeceğini, müvekkili markalarının kullanım neticesinde tanınmış hale geldiğini, turizm sektöründe refleks olarak bilindiklerini, başvurunun 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca da tescil edilemeyeceğini ileri sürerek YİDK’in 2017/M-9011 sayılı kararın iptaline, 2015/102754 sayılı markanın tescil işlemlerinin tüm sınıflar yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; taraf markalarının bütünsel açıdan benzer olmadıklarını ve aralarında iltibas ihtimali bulunmadığını, tüketicilerin markaların farklı olduklarını anlayabileceklerini ve üreticileri arasında idari–iktisadi bir bağ kurmayacaklarını, davacının 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarına dayalı iddialarının da yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; taraf markaları arasında iltibasa yol açacak düzeyde bir benzerlik bulunmadığını, markaların görsel ve işitsel olarak farklı olduklarını, ayrıca müvekkilinin “lexus” ibaresi üzerinde kazanılmış hakkı bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu 2015/102754 sayılı marka ile davacının "ELEXUS" esas unsuruna haiz önceki tarihli markaları arasında başvuru kapsamında yer alan;

03. sınıf: "Anti-static preparations for household purposes; de-greasing preparations for household purposes; rust removing preparations; stain removing benzine; fabric softeners for laundry use; laundry bleach; shoe and boot cream; shoe black (shoe polish); polishing preparations; soaps; detergents other than for use in manufacturing operations and for medical purposes; shampoos; windshield cleaning liquids; natural essential oils; synthetic perfumery; essential oils for use as food flavorings; aromatic oils; incense; fragrances; scented room sprays; abrasive paper; abrasive cloth; artificial pumice stone; polishing paper."(Sınıf 3: Evsel amaçlı anti-statik preparatlar; ev işleri için hazırlıkların azaltılması;

pas sökücü müstahzarlar; leke çıkarma benzini; çamaşır kullanımına yönelik yumuşatıcılar; çamaşır suyu; ayakkabı ve çizme kremi, ayakkabı siyahı (ayakkabı cilası); parlatma preparatları; sabunlar; imalat operasyonlarında ve tıbbi amaçlarla kullanılanlar dışındaki deterjanlar; şampuanlar; ön cam temizleme sıvıları; doğal uçucu yağlar; sentetik parfümeri; gıda aromaları olarak kullanım için uçucu yağlar; aromatik yağlar, tütsü; kokular; kokulu oda spreyleri; zımpara kağıdı; aşındırıcı bez; yapay ponza taşı; parlatma kağıdı.) 39.sınıf: Car transport; provision of road and traffic information; chauffeur services; ship transport; electricity distribution; car parking; rental of bicycles; rental of mechanical parking systems;

rental of wheelchairs; conducting of travel tours; travel tour guide services; travel arrangement and reservation services excluding those for lodging.(Sınıf 39: Araba taşımacılığı; yol ve trafik bilgilerinin sağlanması; şoför hizmetleri; gemi taşımacılığı; elektrik dağıtımı; otopark; bisiklet kiralama; mekanik park sistemlerinin kiralanması; tekerlekli sandalye kiralama, seyahat turlarının düzenlenmesi; seyahat tur rehberi hizmetleri; konaklama hariç seyahat düzenlemeleri ve rezervasyon hizmetleri.) 41.sınıf: cinema presentations; motion picture film production; distribution of motion picture films; providing on-line videos, not downloadable; provision of entertainment; recording, production and distribution of films, video and audio recordings, radio and television programs;

providing on-line images, videos, music and games, not downloadable, from a computer network. (Sınıf 41: sinema sunumları; sinema filmi yapımı; sinema filmlerinin dağıtımı; indirilebilir olmayan çevrimiçi videolar sağlamak; eğlence sağlanması; filmlerin kaydı, üretimi ve dağıtımı; video ve ses kayıtları, radyo ve televizyon programları; bir bilgisayar ağından indirilemeyen çevrimiçi görüntüler, videolar, müzik ve oyunlar sağlar.) 43.sınıf: Providing temporary accommodation; agency services for the reservation of temporary accommodation; providing food and drink; bar services; cafe, cafeteria and restaurant services; boarding for animals; preschooler and infant care at daycare centers; retirement homes;

providing day care services for adults and children; providing conference rooms; providing facilities for exhibitions; rental of futon and quilts; rental of coffee extractor for industrial purposes; rental of cooking equipment for industrial purposes; rental of coffee services (tableware); rental of non-electric cooking heaters; rental of kitchen worktops; rental of kitchen sinks; rental of curtains for hotels; rental of beds; rental of furniture; rental of wall hangings for hotels; rental of floor coverings for hotels; rental of towels for hotels.(Sınıf 43: geçici konaklama sağlanması; geçici konaklama rezervasyonu için aponcy hizmetleri; yiyecek ve içecek sağlanması; bar hizmetleri; kafe, kafeterya ve restoran hizmetleri;

hayvanlar için uçak hizmeti; kreşlerde çocuk bakımı ve bebek bakımı; emekli evleri; yetişkinler ve çocuklar için gündüz bakım hizmetleri sunmak; konferans odalarının sağlanması; sergiler için tesis sağlanması; futon ve yorgan kiralama; endüstriyel kahve çekme ekipmanının kiralanması; endüstriyel amaçlı pişirme ekipmanı kiralanması; kafe hizmetlerinin kiralanması (sofra takımı); elektrikli olmayan pişirme ısıtıcılarının kiralanması; mutfak tezgahlarının kiralanması, mutfak lavabolarının kiralanması; otel için perde kiralama; yatak kiralama; mobilyaların kiralanması; oteller için duvar askıları kiralama; oteller için yer kaplamaları kiralama; oteller için havlu kiralama.) 44.sınıf: Beauty salons;

barber shop services; provision of bath houses; garden or flower bed care; garden tree planting; fertilizer spreading; weed killing; vermin exterminating for agriculture, horticulture or forestry; aromatherapy services; massage and therapeutic shiatsu massage; chiropractics; moxibustion; treatment of dislocated joints, sprains or bone fractures; acupuncture; medical services; provision of medical information; physical examination; dental clinic services; preparation and dispensing of medication; physical rehabilitation; providing physical rehabilitation facilities; dietary and nutritional guidance; animal breeding; veterinary services; animal grooming; nursing care; rental of potted plants; farming equipment rental;

rental of machines and apparatus for use in beauty salons or barbers' shops; rental of lawnmowers.(Sınıf 44: Güzellik Salonları; berber dükkanı hizmetleri; hamamların temini; bahçe veya çiçek tarhı bakımı; bahçe ağacı dikimi; gübre serpme; yabani ot toplama; tarım, bahçecilik veya ormancılık için haşaratları yok etme; aromaterapi hizmetleri; masaj ve terapötik Shiatsu masajı; kayropraktikler; yakı; çıkık eklem, burkulma veya kemik kırıklarının tedavisi; akupunktur, tıbbi hizmetler; tıbbi bilgi sağlanması; fizik muayene; diş kliniği hizmetleri; ilacın hazırlanması ve dağıtılması; fiziksel rehabilitasyon, fiziksel rehabilitasyon tesisleri, diyet ve beslenme rehberliği; hayvan yetiştiriciliği; veterinerlik hizmetleri;

hayvan bakımı; hemşirelik bakımı; saksı bitkilerinin kiralanması; tarım ekipmanı kiralama; güzellik salonlarında veya berber dükkanlarında kullanılan makine ve cihazların kiralanması; çim biçme makinelerinin kiralanması.) emtiaları açısından 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibasa neden olabilecek düzeyde bir benzerliğin mevcut olduğu, başvuru kapsamında söz konusu emtialar haricinde kalan emtialar açısından iltibas ihtimalinin bulunmadığı, bununla birlikte davalı adına kayıtlı önceki tarihli 2007/55635 sayılı markası nedeniyle 39. sınıfta yer alan ve 8 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzer görülen “car rental; rental of vessels;

rental of aircraft” emtiaları açısından müktesep hakkının var olduğu, dolayısıyla bu emtialar bakımından iltibas ihtimalinden bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile sayılan mal ve hizmetler yönünden dava konusu YİDK kararının iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında iltibasa neden olacak düzeyde benzerlik bulunmadığını, zira davalı markasının kelime unsurundan müteşekkil ve düz standart harfler kullanılmak suretiyle oluşturulduğunu, buna karşın davacının markalarının ise ek kelime ve şekil unsurundan oluştuğunu, kelime renk ve şekil unsuruyla bir bütün olarak algılandığını ve özellikle taç logosunun markada baskın şekil unsuru olarak göze çarptığını, markaların birbirinden son derece farklılaştığını, kabul edilen mal ve hizmetlerin tüketicisi konumunda olan nispeten daha bilinçli tüketici kesiminin markaların aynı ticari kaynaktan geldiği yönünde bir yanılgıya düşmeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, “lexus” ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "elexus" asıl unsurlu markalar arasında, başvuru kapsamında yer alan 03.sınıf "Anti-static preparations for household purposes; de-greasing preparations for household purposes; rust removing preparations; stain removing benzine; fabric softeners for laundry use; laundry bleach; shoe and boot cream; shoe black (shoe polish); polishing preparations; soaps; detergents other than for use in manufacturing operations and for medical purposes; shampoos; windshield cleaning liquids;

natural essential oils; synthetic perfumery; essential oils for use as food flavorings; aromatic oils; incense; fragrances; scented room sprays; abrasive paper; abrasive cloth; artificial pumice stone; polishing paper."(Evsel amaçlı anti-statik preparatlar; ev işleri için hazırlıkların azaltılması; pas sökücü müstahzarlar; leke çıkarma benzini; çamaşır kullanımına yönelik yumuşatıcılar; çamaşır suyu; ayakkabı ve çizme kremi, ayakkabı siyahı (ayakkabı cilası); parlatma preparatları; sabunlar; imalat operasyonlarında ve tıbbi amaçlarla kullanılanlar dışındaki deterjanlar; şampuanlar; ön cam temizleme sıvıları; doğal uçucu yağlar; sentetik parfümeri; gıda aromaları olarak kullanım için uçucu yağlar;

aromatik yağlar, tütsü; kokular; kokulu oda spreyleri; zımpara kağıdı; aşındırıcı bez; yapay ponza taşı; parlatma kağıdı.), 39.sınıf "Car transport; provision of road and traffic information; chauffeur services; ship transport; electricity distribution; car parking; rental of bicycles; rental of mechanical parking systems; rental of wheelchairs; conducting of travel tours; travel tour guide services; travel arrangement and reservation services excluding those for lodging."( Araba taşımacılığı; yol ve trafik bilgilerinin sağlanması; şoför hizmetleri; gemi taşımacılığı; elektrik dağıtımı; otopark; bisiklet kiralama; mekanik park sistemlerinin kiralanması; tekerlekli sandalye kiralama, seyahat turlarının düzenlenmesi;

seyahat tur rehberi hizmetleri; konaklama hariç seyahat düzenlemeleri ve rezervasyon hizmetleri.), 41.sınıf " cinema presentations; motion picture film production; distribution of motion picture films; providing on-line videos, not downloadable; provision of entertainment; recording, production and distribution of films, video and audio recordings, radio and television programs; providing on-line images, videos, music and games, not downloadable, from a computer network."( sinema sunumları; sinema filmi yapımı; sinema filmlerinin dağıtımı; indirilebilir olmayan çevrimiçi videolar sağlamak; eğlence sağlanması; filmlerin kaydı, üretimi ve dağıtımı; video ve ses kayıtları, radyo ve televizyon programları;

bir bilgisayar ağından indirilemeyen çevrimiçi görüntüler, videolar, müzik ve oyunlar sağlar.), 43.sınıf "Providing temporary accommodation; agency services for the reservation of temporary accommodation; providing food and drink; bar services; cafe, cafeteria and restaurant services; boarding for animals; preschooler and infant care at daycare centers; retirement homes; providing day care services for adults and children; providing conference rooms; providing facilities for exhibitions; rental of futon and quilts; rental of coffee extractor for industrial purposes; rental of cooking equipment for industrial purposes; rental of coffee services (tableware); rental of non-electric cooking heaters;

rental of kitchen worktops; rental of kitchen sinks; rental of curtains for hotels; rental of beds; rental of furniture; rental of wall hangings for hotels; rental of floor coverings for hotels; rental of towels for hotels."(geçici konaklama sağlanması; geçici konaklama rezervasyonu için aponcy hizmetleri; yiyecek ve içecek sağlanması; bar hizmetleri; kafe, kafeterya ve restoran hizmetleri; hayvanlar için uçak hizmeti; kreşlerde çocuk bakımı ve bebek bakımı; emekli evleri; yetişkinler ve çocuklar için gündüz bakım hizmetleri sunmak; konferans odalarının sağlanması; sergiler için tesis sağlanması; futon ve yorgan kiralama; endüstriyel kahve çekme ekipmanının kiralanması; endüstriyel amaçlı pişirme ekipmanı kiralanması;

kafe hizmetlerinin kiralanması (sofra takımı); elektrikli olmayan pişirme ısıtıcılarının kiralanması; mutfak tezgahlarının kiralanması, mutfak lavabolarının kiralanması; otel için perde kiralama; yatak kiralama; mobilyaların kiralanması; oteller için duvar askıları kiralama; oteller için yer kaplamaları kiralama; oteller için havlu kiralama.), ve 44.sınıf "Beauty salons; barber shop services; provision of bath houses; garden or flower bed care; garden tree planting; fertilizer spreading; weed killing; vermin exterminating for agriculture, horticulture or forestry; aromatherapy services; massage and therapeutic shiatsu massage; chiropractics; moxibustion; treatment of dislocated joints, sprains or bone fractures;

acupuncture; medical services; provision of medical information; physical examination; dental clinic services; preparation and dispensing of medication; physical rehabilitation; providing physical rehabilitation facilities; dietary and nutritional guidance; animal breeding; veterinary services; animal grooming; nursing care; rental of potted plants; farming equipment rental; rental of machines and apparatus for use in beauty salons or barbers' shops; rental of lawnmowers."(Güzellik Salonları; berber dükkanı hizmetleri; hamamların temini; bahçe veya çiçek tarhı bakımı; bahçe ağacı dikimi; gübre serpme; yabani ot toplama; tarım, bahçecilik veya ormancılık için haşaratları yok etme; aromaterapi hizmetleri;

masaj ve terapötik Shiatsu masajı; kayropraktikler; yakı; çıkık eklem, burkulma veya kemik kırıklarının tedavisi; akupunktur, tıbbi hizmetler; tıbbi bilgi sağlanması; fizik muayene; diş kliniği hizmetleri; ilacın hazırlanması ve dağıtılması; fiziksel rehabilitasyon, fiziksel rehabilitasyon tesisleri, diyet ve beslenme rehberliği; hayvan yetiştiriciliği; veterinerlik hizmetleri; hayvan bakımı; hemşirelik bakımı; saksı bitkilerinin kiralanması; tarım ekipmanı kiralama; güzellik salonlarında veya berber dükkanlarında kullanılan makine ve cihazların kiralanması; çim biçme makinelerinin kiralanması.) mal ve hizmetleri yönünden 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunduğu, zira dava konusu "lexus" ibarenin davacı markalarının esas unsurunu oluşturan "elexus" ibaresi içerisinde aynen yer aldığı, taraf markalarının asıl unsurları arasında tek harften kaynaklanan farklılığın iltibas tehlikesini ortadan kaldırmadığı gibi sayılan mal ve hizmetlerin davacının itirazına mesnet markaları kapsamında yer alan mal ve hizmetlerle benzer olduğu gerekçesiyle davalı ...

vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.