Yasal hasma doğrudan tebligat yapılmadan pasif husumet yokluğundan ret hatalıdır
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/34 E. 2022/453 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Şirketin ihyasıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Ticaret Sicilinde Tekrar Tescil ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
Gerekçe özeti
İhyası talep edilen bir şirketin en son kayıtlı bulunduğu Ticaret Sicil Müdürlüğü, o davada yasal ve zorunlu hasımdır ve bu müdürlüğün görev alanı, bağlı olduğu odanın kurulduğu il veya ilçe ile sınırlıdır. Davanın yanlış bir tüzel kişiye (örneğin farklı bir sicil müdürlüğüne) karşı açılmış olması halinde, mahkeme davayı doğrudan pasif husumet yokluğundan reddetmemeli; HMK 124 uyarınca kabul edilebilir bir yanılgıya dayanan taraf yanlışlığı söz konusuysa, karşı tarafın rızası aranmaksızın dava dilekçesinin doğru yasal hasma (ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğüne) re'sen tebliğ edilerek taraf teşkilinin tamamlanması ve yargılamaya bu şekilde devam edilmesi gerekir.
Ele alınan sorunlar
İhyası istenen şirketin yasal hasmının doğru tespiti ve taraf teşkili → kabul
İddia: Davacı vekili, ihyası talep edilen şirketin Edirne'de şubesi bulunduğunu, kazanın Edirne'de meydana geldiğini, bu nedenle davayı yönlendirmekte yetki açısından seçimlik hakkı bulunduğunu, pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 5(3). maddesi uyarınca Ticaret Sicil Müdürlüğünün görev alanı, odaların kuruldukları il veya ilçeler ile sınırlıdır. Somut olayda şirket merkezinin adresi itibariyle İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal ve zorunlu hasımdır. HMK'nun 124. maddesinde düzenlenen tarafta iradi değişiklik hükümleri gereği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa hakim, karşı tarafın rızasını aramadan taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda mahkemenin, davayı pasif husumet yokluğundan reddetmek yerine, dava dilekçesinin yasal hasım olan İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tebliği suretiyle yargılamaya devam etmesi gerekirdi. Yasal hasma doğrudan tebligat yapılarak davaya devam edilmesi gerektiği gözönüne alınmadan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Mahkemece, şirketin bağlı bulunduğu Oda nezdindeki İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne re'sen tebligat yapılmak suretiyle taraf teşkili tamamlanarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Şirketin ihyası davalarında yasal hasmın hangi Ticaret Sicil Müdürlüğü olduğunun (şirketin son kayıtlı olduğu sicil müdürlüğü) tespiti ve yanlış hasma karşı açılan davada HMK 124 kapsamında re'sen tebligat yoluyla taraf teşkilinin tamamlanması gerektiği yönündeki özgün gerekçesi bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- pasif husumet (taraf teşkili/husumet)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
pasif husumet↗ yasal hasım↗ taraf teşkili↗ tarafta iradi değişiklik↗ şirketin ihyası↗ ticaret sicili↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/34
KARAR NO 2022/453
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 11/06/2021
NUMARASI 2021/378 Esas - 2021/469 Karar
DAVA
Şirketin İhyası
İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/03/2022
İlk derece mahkemesince verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; bbb A.Ş. unvanlı iş yerinin sigortalısı ...'ın 01/09/1994 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu taraflarınca sigortalıya sağlanan tahsisler ile yapılan ödemelerin kusuru oranında iş verenden tahsili talebiyle açılan davada Havsa ( kapatılan) Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2003/110 E. 2004/201 K.sayılı 29/12/2004 tarihli kararının taraflarınca ve davalılar tarafından temyiz edildiğini, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2017/5694 E. 2019/5806 K. Sayılı 03/07/2019 tarihli kararıyla davalı şirketin ihya edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verildiğini, dosyanın bozulup döndükten sonra Edirne İş Mahkemesi'nin 2019/454 esas sayılı numarasına kaydedildiğini, Edirne İş Mahkemesi'nin de bu dosyada bozma ilamına uyarak şirketin ihyası için taraflarına süre verildiğini, bu nedenle de kurum alacaklarının tahsili amacıyla ...
sicil numaralı ... A.Ş. unvanlı iş yerinin ihyası ile ticaret siciline tekrar tescili için dava açma zorunluğunun doğduğunu beyan ederek ... A.Ş. Unvanlı iş yerinin kurum alacaklarının tahsili amacıyla ihyası ile ticaret siciline tekrar tesciline, yargılıma giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, 10/09/2020 tarih ve 1128 sayılı yazıda ihyası istenen ... A.Ş.'nin bağlı ve kayıtlı bulunduğu Ticaret Sicil Müdürlüğünün İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü olduğunu, müvekkil ...'nün bu davada taraf olma ve husumeti kabul yetkisinin bulunmadığını belirterek davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE SÜREÇ
Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/423 Esas - 2021/154 Kararı ile; şirketin adresinin ... Mahallesi, ... Sokak, ... Apt. No:... Fatih/İstanbul olduğunun tespit edildiğini, anılan hükmün kesin yetki kuralı olduğundan mahkemece re'sen değerlendirme yapılarak, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili olduğu anlaşılan İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Yetkisizlik kararı üzerine talep üzerine dosya İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiştir. İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesince; davanın yasal hasım olarak ...' ne karşı açıldığını; ancak ihyası istenen şirketin en son İstanbul Ticaret Sicilinde kayıtlı olduğunu, yasal hasım" İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü" olduğundan ...' ne karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; ihyası talep edilen şirketin Edirne'de de şubesi bulunduğunu, Edirne İş Mahkemesi'nin 2019/454 Esas sayılı dosyasında görülen rucu davasında kazanın meydana geldiği yerin Edirne olduğu gözönünde bulundurulduğunda da bu işyerinin Edirne Şubesi'ne bağlı olduğunu, ... davada taraf sıfatına haiz bulunduğunu, pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davayı ...'ne yöneltmekte yetki açısından seçimlik hakkı bulunduğunu, bu husus gözetilmeksizin karar verildiğini, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; davacı ... A.Ş. Unvanlı işyerinin kurum alacakları tahsili amacıyla ihyası ile ticaret siciline tekrar tescili talebinden ibarettir. Mahkemece; davanın yasal hasım olarak ...' ne karşı açıldığını; ancak ihyası istenen şirketin en son İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı olduğunu, yasal hasmın" İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü" olduğu anlaşılmakla; ...' ne karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Ticaret sicil Yönetmeliğinin 5(3) maddesi uyarınca Ticaret Sicil Müdürlüğünün görev alanı odaların kuruldukları il veya ilçeler ile sınırlıdır. Tarafta iradi değişiklik başlığı taşıyan HMK'nun 124 maddesinde maddi hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin hakim tarafından kabul edileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyor ise hakimin karşı tarafın rızasını aramadan taraf değişikliği talebini kabul edebileceği düzenlenmiştir.
Somut olayda şirket merkezinin adresi itibariyle İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal ve zorunlu hasım bulunduğundan dava dilekçesinin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tebliği sureti ile yargılamaya devam olunması gerekir.Yasal hasma doğrudan tebligat yapılarak davaya devam edilmesi gerektiği gözönüne alınmadan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Hal böyle olunca mahkemece şirketin bağlı bulunduğu Oda nezdindeki İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne re'sen tebligat yapılmak suretiyle taraf teşkili tamamlanarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/378 Esas - 2021/469 Karar sayılı 11/06/2021 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/03/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/104799 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi