Talimatın haksızlığı tespiti | Kaldırılması

11. Hukuk Dairesi         2009/880 E.  ,  2010/12884 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 14.12.2007 tarih ve 2007/798-2007/730 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09.11.2010 gününde davacı avukatı ... mürafaadan vazgeçme dilekçesini mahkeme kanalı ile göndermiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, tarafların aralarındaki ticari ilişkiden dolayı emtea karşılığını çek olarak ödeme konusunda anlaştıklarını, davalının keşide ettiği 12.09.2007 keşide tarihli (12.523)TL bedelli çekin bu nedenle müvekkiline verildiğini, çek bedelinin tahsili amacıyla muhatap bankaya gidildiğinde ise davalı tarafından TTK’nun 711/3. maddesi uyarınca çekin rızası dışında elinden çıktığından ve ödemeden men talimatı verildiğinden bahisle başkaca hiçbir işlem yapılmadan çekin müvekkiline iade edildiğini, davalının bu kötüniyetli davranışı sonucunda müvekkilinin çeki tahsil edemeyip zarara uğradığını, oysa davalının HUMK’nun 109. maddesine dayanarak ödemeden men talimatından itibaren on gün içinde istirdat veya çek iptali davası açmasının veya mahkemeden ödeme yasağı kararı temin etmesinin gerektiğini ileri sürerek, davalı talimatının haksızlığının tespiti ile kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan incelemeye dayanılarak, davalının keşidecisi olduğu çekin rızası dışında elinden çıktığından bahisle 28.05.2007 tarihinde ödemeden men talimatı verdiği, bu durumun davacı hamilin alacak hakkını ortadan kaldırmadığı ve ihtiyati haciz kararı verilmesini dahi isteyebileceği, davacının ödeme yasağının kaldırılmasını talep etmekte hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, davalı keşideci tarafından davacı hamilin elinde bulunan çek için TTK.’nun 711/3. maddesi uyarınca verilen ödemeden men talimatının haksızlığının tespiti ile kaldırılması istemine ilişkindir.

Kural olarak her davada duruşma yapılmalıdır ve hakim, kanundaki istisnalar dışında duruşma yapmadan ve tarafları duruşmaya çağırmadan hüküm veremez. Gerçekten de bu konuyu düzenleyen HUMK.’nun 73. maddesine göre, kanunun gösterdiği istisnalar haricinde (ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti, görevsizlik kararları gibi) taraflara iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için usulüne uygun şekilde tebligat ve duruşma yapılmadan bir dava ile ilgili karar verilemez.

Somut olayda ise mahkemece, davalının yapacağı hiçbir savunmanın sonucu değiştirmeyeceği gerekçesiyle duruşma yapılmaksızın karar verilmiştir. Oysa taraflar arasındaki uyuşmazlık, anılan istisnalardan değildir ve mahkemece dayanılan gerekçe, duruşma yapılmaksızın karar verilmesini haklı göstermez.

Bu durum karşısında mahkemece, taraflara duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye tebliğ edilerek duruşma yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; yukarıda açıklanan bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.