Haksız Rekabetin Tespiti ve Meni
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2011/12577 E. 2013/13823 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rayiç bedel↗ münhasırlık↗ iş bölümü↗ feragat↗ taşıyan↗ cy/cy kaydı↗ dahili dava↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait program formatının eser koşullarını taşıdığı, FSEK’nın 8'inci maddesi kapsamında korunmasının gerektiği, davalı kurumca davacı tarafından üretilen formattan izinsiz olarak serbest yararlanma ölçülerinin ötesinde benzerlikler taşıyan Ademler ve Havvalar adlı programın üretilmesi ve yayınlanması suretiyle davacının haklarının ihlal edildiği, davacı eser sahibinin ürettiği televizyon program formatı üzerinde FSEK’nın 20'inci maddesinde düzenlenen mali haklara sahip olduğu, 21'inci madde uyarınca işleme suretiyle faydalanma hakkının da davacıya ait olduğu, bununla birlikte dava konusu olayda davalı eyleminin işleme hakkının ihlali olarak değerlendirilemeyeceği, nitekim davalı kurum tarafından yayınlanan programın tam da davacının formatı ile ayrı türde olduğu ve tipik bir işlemeden söz edilemeyeceği ancak davalı kurum tarafından bilirkişi raporları ile intihal olarak teşhis ve tespit edilen eylemin davacının mali haklarını televizyon program formatının davacı ismi belirtilmek suretiyle televizyondan yayınlanması hakkını ihlal ettiği, davacının ihlal edilen münhasır hakları için davalıdan mali ve manevi taleplerde bulunabileceği, ihlal edilen manevi haklar için de 70'ıncı madde uyarınca manevi tazminat talep edebileceği, nitekim davalı kurumun yayınladığı programda eser sahibi olarak davacın adının geçmediği, davacının 68'inci maddeye dayalı talebinin Sesam meslek birliğinin bildirdiği minimum rayiç bedelle oluşturulan son bilirkişi kurulun öngördüğü rayiç bedeli olan bölüm başına 2.000 TL esas alınarak hesaplandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalının yayınladığı Ademler ve Havvalar adlı televizyon programının davacının eser sahibi olduğu Ah Şu Kadınlar Ah Şu Erkekler / Ateşle Barut adlı televizyon programından doğan mali ve manevi haklarına tecavüz oluşturduğunun, intihal suretiyle hazırlanıp yayınlandığı tespitine, ileriye dönük muhtemel yayınlarının önlenmesiyle tecavüzün giderilmesine, FSEK’nın 68'inci maddesi uyarınca üç kat tazminat kapsamında fazla hakları saklı kalmak kaydı ile 800.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın 18/09/2006 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalının elde ettiği kar ile ilgili talebinden feragati sebebiyle bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Mahkemece, davaya konu program formatının bilirkişi raporu doğrultusunda FSEK’nın 2'inci maddesi kapsamındaki ilim ve edebiyat eseri olduğu kabul edilmiştir.
Yine, mahkemece, davacının dayandığı TV formatı ile davalı kurum kanalında yayınlanan programın, bir çok bakımından büyük ölçüde benzer oldukları, böylece FSEK 8. maddesi uyarınca eser üzerinde hak sahibi olan davacının mali haklarının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.
Ancak, bir fikri ürünün 5846 sayılı FSEK'de sayılan eser türlerinden birisine dahil edilen eserlerden olduğunun kabul edilebilmesi için aynı Kanunun 1/B-(a) bendi uyarınca sahibinin hususiyetini taşıması gereklidir. Davacının dayandığı TV program formatının da ilim ve edebiyat eseri olarak nitelendirilebilmesi ve korunması için hiç şüphesiz ki hususiyet unsurunu haiz olması gerekli ve zorunludur. Bir fikri ürünün sahibinin hususiyetini taşıyan eser olup olmadığının tespiti ise, hakimin hukuki bilgisi dışında kalan özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden bu hususta konunun uzmanı ya da uzmanlarından oluşan bilirkişi görüşü alınmalıdır. Nitekim Dairemizin 21.12.2004 tarih, 2772/12672 sayılı ve 05.03.2007 tarih, 927/3892 sayılı kararları ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 11.05.2011 tarih ve 205/305 sayılı kararları da bu yöndedir.
Mahkemece de bu konuda bilirkişi görüşüne başvurulmuş ise de, üç ayrı bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemenin de dava konusu program formatına ilişkin detaylı değerlendirmeler içermediği ve kapsamları itibari ile genel ve soyut ifadelerle eser sayılmanın temel koşullarının tekrarından ibaret açıklamalara yer verildiği anlaşılmaktadır.
5846 sayılı FSEK hükümleriyle eser sahibine sağlanan fikri hak koruması fikrin bizatihi kendisine dair olmayıp onun ifade ediliş biçimine ilişkindir. (Dairemizin 03.12.2007 tarih ve 12890/14256 sayılı ve 23.06.2008 tarih ve 6510/8309 sayılı kararları) Öte yandan, sözü edilen fikri hak koruması hangi biçimde açıklandığına bakılmaksızın fikir, usul, yöntem, işletme metodu, kavram, prensip, buluş ve keşifleri de kapsamaz. Mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davacının dayandığı TV program formatının, sahibinin hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat eseri olduğu kanaatine varılmışsa da, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere karara dayanak bilirkişi raporları davacıya ait program formatının eser niteliğinde olup olmadığına ilişkin yeterli açıklamaları içermekten uzaktır. Bu durumda, davacının dayandığı TV formatında yer alan ve program yayını ve akışına ilişkin olduğu ifade edilen detaylı açıklamaların esasen bir yöntem, iş yapma metodu veya benzeri bir usule ilişkin açıklama mahiyetinde olup olmadığı ya da bu açıklamalar da dahil olmak üzere anılan TV program formatı metninin bir bütün halinde FSEK 1/B-(a) ve 2/2 maddeleri anlamında sahibinin hususiyetini taşıyan bir ilim ve edebiyat eseri olup olmadığı hususlarında, içlerinde TV program yapımcılığı alanında uzman bir bilirkişinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden görüş alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12280 E. 2013/12047 K.
Ortak:taşıyan · dahili dava
İncelediğiniz kararda… duğu ifade edilen detaylı açıklamaların esasen bir yöntem, iş yapma metodu veya benzeri bir usule ilişkin açıklama mahiyetinde olup olmadığı ya da bu açıklamalar da «dahil» olmak üzere anılan TV program formatı metninin bir bütün halinde FSEK 1/B-(a) ve 2/2 maddeleri anlamında sahibinin hususiyetini «taşıyan» bir ilim ve edebiyat eseri olup olmadığı hususlarında, içlerinde TV program yapımcılığı alanında uzman bir bilirkişinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden …
… i maddesi kapsamında korunmasının gerektiği, davalı kurumca davacı tarafından üretilen formattan izinsiz olarak serbest yararlanma ölçülerinin ötesinde benzerlikler «taşıyan» Ademler ve Havvalar adlı programın üretilmesi ve yayınlanması suretiyle davacının haklarının ihlal edildiği, davacı eser sahibinin ürettiği televizyon program formatı üzerinde FSEK’nın 20'inci maddesinde düzenlenen mali haklara sahip olduğu, 21'inci madde uyarınca işleme suretiyle faydalanma hakkının da davacıya ait olduğu, bununla birlikte dava konusu olayda davalı eyleminin işleme hakkının ihlali olarak değerlendirilemeyeceği, nitekim davalı kurum tarafından yayınlanan programın tam da davacının formatı ile ayrı türde olduğu ve tipik bir işlemeden söz edilemeyeceği ancak davalı kurum tarafından bilirkişi raporları ile intihal olarak teşhis ve tespit edilen eylemin davacının mali haklarını televizyon program formatının davacı ismi belirtilmek suretiyle televizyondan yayınlanması hakkını ihlal ettiği, davacının ihlal edilen «münhasır» hakları için davalıdan mali ve manevi taleplerde bulunabileceği, ihlal edilen manevi haklar için de 70'ıncı madde uyarınca manevi tazminat talep edebileceği, nitekim davalı kurumun yayınladığı programda eser sahibi olarak davacın adının geçmediği, davacının 68'inci maddeye dayalı talebinin Sesam meslek birliğinin bildirdiği minimum rayiç bedelle oluşturulan «son» bilirkişi kurulun öngördüğü «rayiç bedeli» olan «bölüm» başına 2.000 TL esas alınarak hesaplandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalının yayınladığı Ademler ve Havvalar adlı televizyon programının davacının eser sahibi olduğu Ah Şu Kadınlar Ah Şu Erkekler / Ateşle Barut adlı televizyon programından doğan mali ve manevi haklarına tecavüz oluşturduğunun, intihal suretiyle hazırlanıp yayınlandığı tespitine, ileriye dönük muhtemel yayınlarının önlenmesiyle tecavüzün giderilmesine, FSEK’nın 68'inci maddesi uyarınca üç kat tazminat kapsamında fazla hakları saklı kalmak «kaydı» ile 800.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın 18/09/2006 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalının elde ettiği kar ile ilgili talebinden «feragati» sebebiyle bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.
Ancak, bir fikri ürünün 5846 sayılı FSEK'de sayılan eser türlerinden birisine «dahil» edilen eserlerden olduğunun kabul edilebilmesi için aynı Kanunun 1/B-(a) bendi uyarınca sahibinin hususiyetini taşıması gereklidir.
Benzer bu karardaMahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davacının dayandığı TV yarışma programı formatının, sahibinin hususiyetini «taşıyan» ilim ve edebiyat eseri olduğu kanaatine varılmışsa da, görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda aynı hususlar bakımından anılan TV format metninin TV programının nasıl yapılacağını ifade eden bir metin niteliğinde olduğu mütalaa edildiğine göre, bu durumda davacının dayandığı TV formatında yer alan ve program yayını ve akışına ilişkin olduğu ifade edilen detaylı açıklamaların esasen bir yöntem, iş yapma metodu veya benzeri bir usule ilişkin açıklama mahiyetinde olup olmadığı ya da bu açıklamalar da «dahil» olmak üzere anılan TV program formatı metninin bir bütün halinde FSEK 1/B-(a) ve 2/2 maddeleri anlamında sahibinin hususiyetini taşıyan bir ilim ve edebiyat eseri …
Ancak, bir fikri ürünün 5846 sayılı FSEK'de sayılan eser türlerinden birisine «dahil» edilen eserlerden olduğunun kabul edilebilmesi için aynı Kanunun 1/B-(a) bendi uyarınca sahibinin hususiyetini taşıması gereklidir.
Bir fikri ürünün sahibinin hususiyetini «taşıyan» eser olup olmadığının tespiti ise, hakimin hukuki bilgisi dışında kalan özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden bu hususta konunun uzmanı ya da uzmanlarından oluşan bilirkişi görüşü alınmalıdır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:mevduat hesabı · iyiniyet · ihtiyati tedbir · tüzel kişilik · haksız fiil · yasal faiz · ilan · haksız rekabet
Benzer bu kararda… uğu, FSEK 11. madde karinesinin de davacı lehine olduğu, FSEK 54. madde gereği mali bir hakkı ya da kullanma ruhsatını devre yetkili olmayan kimseden iktisap edenin «iyiniyetli» olsa bile himaye görmeyeceği, davalılarca ... ... şirketinden alınan iznin sonuca etkili olmadığı, davacının formatında anlatılan bir takım unsurların davalı tarafından milyoner/milyoner veto adıyla yayınlanan yarışma programlarında aynı ya da çok benzer şekillerde kullanıldığı, bu sebeple dava konusu programın işleme, umuma iletim mali hakların davalılarca ihlal edildiği, FSEK'in hem 68/1, hem de 70/3. maddesine göre ayrı ayrı tazminat istenemeyeceği, «ihtiyati tedbir» kararından sonra tedbir de uygulandığından 68/1. maddenin uygulanması imkanının kalktığı, zira davacının hem ihtiyati tedbir hem de 68/1. maddesi uyarınca üç kat bedel istemesinin çeliştiği, bu nedenle ancak 70. madde uyarınca talepte bulunulabileceği, FSEK 70/2. madde uyarınca «haksız fiile» ilişken hükümler doğrultusunda 70/3. madde uyarınca yapılan incelemede sms, reklam gelirleri gibi gelir kalemleri de dikkate alındığında davalıların dava konusu programdan elde ettikleri gelirin 248.001,90 TL olduğu, davalıların eyleminin özünde bir haksız fiil oluşundan Borçlar Kanununun 41 ve 49. maddelerine göre manevi tazminat talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, dava konusu program nedeniyle davacının mali haklarına tecavüz edildiğinin tespitine, tecavüzün men'ine, refi'ine, manevi haklara tecavüzün tespiti talebinin reddine, davalıların programdan elde ettikleri karın 248.001,90 TL olduğunun tespitine, FSEK 70/2. maddesi uyarınca taleple bağlı kalınarak 10.000,00 USD'nin 30.09.2006 tarihinden itibaren USD'ye uygulanan en yüksek «mevduat hesabı» ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL cinsinden karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, BK 49. madde uyarınca takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın aynı tarihten itibaren «yasal faizi» ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, kararın «ilanına» karar verilmiştir.
1- Mahkemece, görüşüne başvurulan bilirkişi heyetince düzenlenen raporda özetle; davacı tarafın dayandığı "..." adlı 249 sayfalık TV yarışma programı formatının TV programının nasıl yapılacağını ifade eden metin olması nedeniyle 5846 sayılı FSEK 1/B-(a) bendi anlamında hususiyet unsuruna sahip bir eser vasfında olmadığı, ancak uyuşmazlık bakımından TTK 56 vd. maddelerinde düzenlenen «haksız rekabet» koşullarının gerçekleştiği mütalaa edilmiştir.
Produksiyon A.Ş. tarafından ... logolu TV kanalında yayınlanan "..." ve ".../VETO" programlarının stüdyonun şekli, dekor, ışıklandırma, yerleşme düzeni, yarışmacıların ve sunucuların bulundukları platform vb. unsurlar bakımından büyük ölçüde benzer oldukları, böylece FSEK 18/2 maddesi uyarınca eser üzerinde mali hak sahibi olan davacı «tüzel kişiliğin» işleme ve umuma iletim haklarının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.
Ne var ki, 5846 sayılı FSEK hükümleriyle eser sahibine sağlanan fikri hak koruması fikrin bizatihi kendisine ilişkin olmayıp onun ifade ediliş biçimidir. (Dairemizin 03.12.2007 tarih ve 12890/14256 sayılı ve 23.06.2008 tarih ve 6510/8309 sayılı kararları) Koşulları mevcut olduğu takdirde fikirlerin patent, faydalı model, «haksız rekabet» vb. yollarla korunması mümkündür.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/15279 E. 2016/178 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:ihtisas mahkemesi · dava şartı yokluğu · usulden reddi · görevsizlik kararı · haksız rekabet · görevli mahkeme
Benzer bu kararda… 'nın 76. maddesinde de "Bu kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan davalarda, dava konusunun miktarına ve kanunda gösterilen cezanın derecesine bakılmaksızın, «görevli» mahkemenin Adalet Bakanlığı tarafından kurulacak «ihtisas» mahkemeleri olduğu" düzenlenmiştir. ....'da müstakil Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi kurularak faaliyete geçirilmiş olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre davaya Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nde bakılmak üzere HMK 114/c maddesi gereğince dava «şartı yokluğundan» davanın «usulden reddine» karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde uyuşmazlığın Haksız Rekabet davası olarak nitelendirilmesi suretiyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna karar v …
Mahkemece, davalının eylemlerinin «haksız rekabet» hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, «görevli» mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile «görevsizlik» kararı verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2011/12577 E. , 2013/13823 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İZMİR FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26.05.2011 tarih ve 2008/67-2011/108 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 28.06.2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av.... ile davalı vekili Av. TRT Kurumu Başkanlığı vekilleri Av. ... ve Av. Aydın Yurtseven dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin uzun yıllardan bu yana tiyatro televizyon ve sinema alanlarında faaliyette bulunduğunu, kadın erkek ilişkileri üzerine bilimsel anlayış ve gülmeceyi birleştirerek, çözüm önerilerinin de sunulduğu bir televizyon programı hazırladığını, program formatını “Ah Şu Kadınlar Ah Şu Erkekler / Ateşle Barut adıyla kayıt ettirdiğini ve bu şekilde eser sahibi olduğunu, söz konusu program formatının davalı bünyesinde yayınlanması için davalıya teklifte bulunduğunu, yapılan görüşme olumlu sonuçlanmasına karşın müvekkiline yanıt verilmediğini, daha sonra müvekkiline ait program formatının çok benzer bir şeklinin TRT 1 kanalında Ademler ve Havvalar adı ile yayınlandığını, müvekkili tarafından çekilen ihtarnameye rağmen olumlu bir sonuç alınamadığını ileri sürerek, davalının tecavüzünün önlenmesine, davalı yayınının durdurulmasına, FSEK’nın 68'inci maddesi uyarınca şimdilik üç kat tazminattan 5.000 TL’lik kısmın, 20.000 TL manevi tazminat ve davalı kurumun yayın sebebiyle elde ettiği gelirlerden 5.000 TL’lik kısmının yayın tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında davalı kurumun elde ettiği karın hesap edilip verilmesine ilişkin talebinden vazgeçtiğini bildirmiş, verdiği ıslah dilekçesi ile 68'inci madde gereğince talep ettiği tazminat bedelini 800.000 TL’ye yükseltmiştir.
Davalı vekili, davacıya ait program formatının eser mahiyetinde olmadığını, müvekkilinin yayınladığı programın Piyale Madra isimli sanatçının eserinden alındığını ve kendisine telif ücreti ödendiğini, program yapımcısının uzun yıllardan bu yana davalı bünyesinde görev yapan Demet Şahin olduğunu, davacıya ait program formatı ile müvekkili kurum tarafından yayınlanan programın gerek içerik gerekse dekor ve tasarım itibariyle birbirinden farklı olduğunu, program formatlarının eser olarak değerlendirilip, korunmasının mümkün olmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait program formatının eser koşullarını taşıdığı, FSEK’nın 8'inci maddesi kapsamında korunmasının gerektiği, davalı kurumca davacı tarafından üretilen formattan izinsiz olarak serbest yararlanma ölçülerinin ötesinde benzerlikler taşıyan Ademler ve Havvalar adlı programın üretilmesi ve yayınlanması suretiyle davacının haklarının ihlal edildiği, davacı eser sahibinin ürettiği televizyon program formatı üzerinde FSEK’nın 20'inci maddesinde düzenlenen mali haklara sahip olduğu, 21'inci madde uyarınca işleme suretiyle faydalanma hakkının da davacıya ait olduğu, bununla birlikte dava konusu olayda davalı eyleminin işleme hakkının ihlali olarak değerlendirilemeyeceği, nitekim davalı kurum tarafından yayınlanan programın tam da davacının formatı ile ayrı türde olduğu ve tipik bir işlemeden söz edilemeyeceği ancak davalı kurum tarafından bilirkişi raporları ile intihal olarak teşhis ve tespit edilen eylemin davacının mali haklarını televizyon program formatının davacı ismi belirtilmek suretiyle televizyondan yayınlanması hakkını ihlal ettiği, davacının ihlal edilen münhasır hakları için davalıdan mali ve manevi taleplerde bulunabileceği, ihlal edilen manevi haklar için de 70'ıncı madde uyarınca manevi tazminat talep edebileceği, nitekim davalı kurumun yayınladığı programda eser sahibi olarak davacın adının geçmediği, davacının 68'inci maddeye dayalı talebinin Sesam meslek birliğinin bildirdiği minimum rayiç bedelle oluşturulan son bilirkişi kurulun öngördüğü rayiç bedeli olan bölüm başına 2.000 TL esas alınarak hesaplandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalının yayınladığı Ademler ve Havvalar adlı televizyon programının davacının eser sahibi olduğu Ah Şu Kadınlar Ah Şu Erkekler / Ateşle Barut adlı televizyon programından doğan mali ve manevi haklarına tecavüz oluşturduğunun, intihal suretiyle hazırlanıp yayınlandığı tespitine, ileriye dönük muhtemel yayınlarının önlenmesiyle tecavüzün giderilmesine, FSEK’nın 68'inci maddesi uyarınca üç kat tazminat kapsamında fazla hakları saklı kalmak kaydı ile 800.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın 18/09/2006 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalının elde ettiği kar ile ilgili talebinden feragati sebebiyle bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Mahkemece, davaya konu program formatının bilirkişi raporu doğrultusunda FSEK’nın 2'inci maddesi kapsamındaki ilim ve edebiyat eseri olduğu kabul edilmiştir.
Yine, mahkemece, davacının dayandığı TV formatı ile davalı kurum kanalında yayınlanan programın, bir çok bakımından büyük ölçüde benzer oldukları, böylece FSEK 8. maddesi uyarınca eser üzerinde hak sahibi olan davacının mali haklarının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.
Ancak, bir fikri ürünün 5846 sayılı FSEK'de sayılan eser türlerinden birisine dahil edilen eserlerden olduğunun kabul edilebilmesi için aynı Kanunun 1/B-(a) bendi uyarınca sahibinin hususiyetini taşıması gereklidir. Davacının dayandığı TV program formatının da ilim ve edebiyat eseri olarak nitelendirilebilmesi ve korunması için hiç şüphesiz ki hususiyet unsurunu haiz olması gerekli ve zorunludur. Bir fikri ürünün sahibinin hususiyetini taşıyan eser olup olmadığının tespiti ise, hakimin hukuki bilgisi dışında kalan özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden bu hususta konunun uzmanı ya da uzmanlarından oluşan bilirkişi görüşü alınmalıdır. Nitekim Dairemizin 21.12.2004 tarih, 2772/12672 sayılı ve 05.03.2007 tarih, 927/3892 sayılı kararları ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 11.05.2011 tarih ve 205/305 sayılı kararları da bu yöndedir.
Mahkemece de bu konuda bilirkişi görüşüne başvurulmuş ise de, üç ayrı bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemenin de dava konusu program formatına ilişkin detaylı değerlendirmeler içermediği ve kapsamları itibari ile genel ve soyut ifadelerle eser sayılmanın temel koşullarının tekrarından ibaret açıklamalara yer verildiği anlaşılmaktadır.
5846 sayılı FSEK hükümleriyle eser sahibine sağlanan fikri hak koruması fikrin bizatihi kendisine dair olmayıp onun ifade ediliş biçimine ilişkindir. (Dairemizin 03.12.2007 tarih ve 12890/14256 sayılı ve 23.06.2008 tarih ve 6510/8309 sayılı kararları) Öte yandan, sözü edilen fikri hak koruması hangi biçimde açıklandığına bakılmaksızın fikir, usul, yöntem, işletme metodu, kavram, prensip, buluş ve keşifleri de kapsamaz. Mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davacının dayandığı TV program formatının, sahibinin hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat eseri olduğu kanaatine varılmışsa da, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere karara dayanak bilirkişi raporları davacıya ait program formatının eser niteliğinde olup olmadığına ilişkin yeterli açıklamaları içermekten uzaktır.
Bu durumda, davacının dayandığı TV formatında yer alan ve program yayını ve akışına ilişkin olduğu ifade edilen detaylı açıklamaların esasen bir yöntem, iş yapma metodu veya benzeri bir usule ilişkin açıklama mahiyetinde olup olmadığı ya da bu açıklamalar da dahil olmak üzere anılan TV program formatı metninin bir bütün halinde FSEK 1/B-(a) ve 2/2 maddeleri anlamında sahibinin hususiyetini taşıyan bir ilim ve edebiyat eseri olup olmadığı hususlarında, içlerinde TV program yapımcılığı alanında uzman bir bilirkişinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden görüş alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 28.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1043763600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz