Çek İstirdatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2011/3332 E. 2011/16242 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tahsil cirosu↗ delillerin toplanmaması↗ ispat külfeti↗ ciro↗ hamil↗ husumet yokluğu↗ çek↗ cy/cy kaydı↗ eksik inceleme↗ teminat↗ husumet↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından çekin davalı şirketin ortağı olan ... isimli kişiye verildiği bu kişinin çeki tahsil cirosu ile davalı şirkete verdiği ve çek bedelinin davalı şirket tarafından tahsil edildiği, taraflar arasında çek verilmesini gerektirir bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı gerekçesiyle, davalı .... yönünden husumet yokluğundan davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, davacının hamili olduğu çekin, davalı şirketin ortağı olan diğer davalıya hatır için verildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacı taraf ciro yolu ile hamili bulunduğu çekin davalı şirketin ortağı olan davalı ...’in bankadan kullanacağı kredinin teminatı olarak hatır amaçlı verildiğini, çek bedelinin davalı şirket tarafından tahsil edildiği halde kendisine ödeme yapılmadığını ileri sürmüş, davalı şirket ise davacı ile aralarında bir ilişkinin bulunmadığını, çekin şirkete ciro yolu ile geldiğini savunmuştur. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, davalı şirkete ait defter kayıtlarına göre, davacı tarafından çekin davalı şirketin ortağı olan dava dışı ...’a ciro edildiği, bu kişi tarafından da davalı şirkete ciro edilerek çekin tahsil edildiği, davacının dava dışı ...’a veya davalı şirkete borçlu olduğuna ilişkin bir kaydın mevcut olmadığı, bu itibarla çekin hatır için davalı şirkete verildiği kabul edilerek, yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, taraflar arasında hiçbir borç ilişkisinin mevcut olmadığı, dolayısı ile çekin hatır için verildiğine yönelik davacı iddiasının öne sürülüş biçimine göre bu iddianın davacı tarafından ispat edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda çekin bir ödeme aracı olduğu göz önüne alınarak ispat külfetinin davacı üzerinde olduğunun kabulü ile buna ilişkin delillerin toplanması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2-Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2011/3332 E. , 2011/16242 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Bergama 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15.01.2010 tarih ve 2006/319 - 2010/17 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin hamili bulunduğu çeki davalılardan Şerif’e hatır için verdiğini, ancak bu çekin davalının ortağı olduğu diğer davalı şirket tarafından tahsil edildiğini, çek bedelinin davalılar tarafından müvekkiline kısmen ödendiğini ileri sürerek, bakiye 21.600,00 TL’nın temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili; çekin müvekkillerine verilmediğini, dava dışı ... isimli kişiye verildiğini, hatır için verildiği iddiasının bu kişiye karşı ileri sürülebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından çekin davalı şirketin ortağı olan ... isimli kişiye verildiği bu kişinin çeki tahsil cirosu ile davalı şirkete verdiği ve çek bedelinin davalı şirket tarafından tahsil edildiği, taraflar arasında çek verilmesini gerektirir bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı gerekçesiyle, davalı .... yönünden husumet yokluğundan davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, davacının hamili olduğu çekin, davalı şirketin ortağı olan diğer davalıya hatır için verildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacı taraf ciro yolu ile hamili bulunduğu çekin davalı şirketin ortağı olan davalı ...’in bankadan kullanacağı kredinin teminatı olarak hatır amaçlı verildiğini, çek bedelinin davalı şirket tarafından tahsil edildiği halde kendisine ödeme yapılmadığını ileri sürmüş, davalı şirket ise davacı ile aralarında bir ilişkinin bulunmadığını, çekin şirkete ciro yolu ile geldiğini savunmuştur. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, davalı şirkete ait defter kayıtlarına göre, davacı tarafından çekin davalı şirketin ortağı olan dava dışı ...’a ciro edildiği, bu kişi tarafından da davalı şirkete ciro edilerek çekin tahsil edildiği, davacının dava dışı ...’a veya davalı şirkete borçlu olduğuna ilişkin bir kaydın mevcut olmadığı, bu itibarla çekin hatır için davalı şirkete verildiği kabul edilerek, yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, taraflar arasında hiçbir borç ilişkisinin mevcut olmadığı, dolayısı ile çekin hatır için verildiğine yönelik davacı iddiasının öne sürülüş biçimine göre bu iddianın davacı tarafından ispat edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda çekin bir ödeme aracı olduğu göz önüne alınarak ispat külfetinin davacı üzerinde olduğunun kabulü ile buna ilişkin delillerin toplanması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2-Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı şirket yararına BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı şirkete iadesine, 01.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1039454600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz