6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Deniz taşımasından kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkeme denizcilik ihtisas mahkemesidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/119 E. 2022/529 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Deniz ticareti

Davacının nitelemesi: Görev itirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir taşıma ilişkisinde teslimat acentesi sıfatıyla görev alan tarafın, konşimento ibrazı olmaksızın emtiayı teslim etmesinden kaynaklanan sorumluluğa ilişkin alacak talebi -talep avukatlık ücreti rücusu şeklinde ileri sürülse de- kökeni itibariyle deniz taşıması ile ilgili bir uyuşmazlık olup, bu tür davalarda görevli mahkeme denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye ticaret mahkemesidir; genel görevli asliye ticaret mahkemesi ya da asliye hukuk mahkemesi değildir.

Ele alınan sorunlar

Görevli mahkemenin denizcilik ihtisas mahkemesi mi yoksa genel asliye ticaret mahkemesi mi olduğu → kabul

İddia: Davacı vekili, uyuşmazlığın deniz ticareti hukukundan kaynaklandığını, deniz taşımasından kaynaklı davada denizcilik ihtisas mahkemesinin görevli olduğunu; vekalet ilişkisinden kaynaklı dava kabul edilse dahi asliye hukuk mahkemesinin görevli olması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Göndericisi ve alıcısı belirli bir emtianın deniz yolu ile Çin'den Türkiye'ye taşınmasının üstlenildiği, konşimentonun üst taşıyan sıfatındaki temlik eden şirket tarafından düzenlendiği, davalının ise bu taşımada teslimat acentesi olarak görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Dava, davalının orijinal konşimento teslim alınmadan emtiayı alıcıya teslim etmesi sonucunda satıcının mal bedelini tahsil edememesi nedeniyle temlik eden şirket aleyhine Çin'de açılan davada yapılan avukatlık masraflarının rücuen tahsiline ilişkindir. Bu haliyle uyuşmazlık, avukatlık ücretinden ibaret görünse de köken itibariyle deniz taşıması ile ilgilidir; zira alacağın kaynağı, teslimat acentesi sıfatıyla davalının konşimentosuz teslim yapması ve bunun doğurduğu sorumluluktur. Bu nedenle uyuşmazlıkta görevli mahkeme, denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'dir; ilk derece mahkemesinin davayı görev yönünden reddetmesi doğru değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Tahkim itirazının incelenmesi → tartışılmadı

İddia: Davalı vekili cevap dilekçesinde sözleşmede tahkim şartı bulunduğunu ileri sürmüş; davacı vekili istinaf dilekçesinde görevli denizcilik ihtisas mahkemesince bu hususta da karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Gerekçe: Tahkim itirazı ile ilgili incelemenin mahkemesince yapılmasına karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Taşıma sürecinde teslimat acentesi olarak görev alan tarafa yöneltilen ve görünüşte vekalet ücreti/masraf rücusu niteliğinde olan alacak taleplerinin, uyuşmazlığın kökenine bakılarak deniz taşıması ile ilişkilendirilmesi ve bu nedenle denizcilik ihtisas mahkemesinin görevli kabul edilmesi yönünden emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Deniz taşıması ile ilgili uyuşmazlıklarda, taşıma sürecinde teslimat acentesi olarak görev alan tarafa yöneltilen rücu alacak taleplerinde görevli mahkeme, denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye ticaret mahkemesidir.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev denizcilik ihtisas mahkemesi teslimat acentesi konşimento temlik tahkim itirazı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-3HMK 353(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/119

KARAR NO 2022/529

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/11/2021

NUMARASI 2021/262 Esas - 2021/445 Karar

DAVA

Alacak

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/04/2022

İlk derece mahkemesince verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili;müvekkili şirketin lojistik sektöründe faaliyet gösteren merkezi Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan , davalının da uluslararası taşımacılık işleriyle iştigal eden forwarder sıfatına sahip bir firma olduğunu,davalı ile alacağı temlik eden ... Limited7in 2015 yılında bir takım emtianın Zhangjiagang Limanı'ndan Türkiye Ambarlı Limanı'na deniz yolu ile taşınması işini organize ettiğini, Çin'de mukim davadışı ... Ltd. firmasının emtianın satıcısı ve göndericisi olduğunu, emtianın Türkiye'de ki alıcısının ise ... olduğunu, temlik edenin davalıya söz konusu yüklerin ithalatçı ödeme belgesini sunmadan teslim edilmemesi yönünde ... isimli çalışan 10.7.2015 tarihinde e-posta yoluyla davalı genel müdür yardımcısı ...

talimat verdiğini, davalının da aynı gün içinde 10.7.2015 tarihli e-posta ile emtiayı orjinal konşimento teslim edilmeden alıcıya teslim edilmeyeceğini teyit ettiğini, ancak emtianın davalı tarafından orjinal konşimentolar teslim alınmadan yüklerin konşimentosuz olarak alıcısına teslim edildiğini,emtianın satıcısı ve göndericisinin mal bedelini tahsil edememesi nedeniyle maddi zarara uğradığını iddia ederek temlik eden şirkete karşı dava açtığını, Çin'de gerçekleşen yargılama sürecinde temlik eden şirketin temsili için davalı tarafından kabul edilen avukat için temlik eden tarafından ödenmek durumunda kalınan vekalet ücretinin davalıdan tahsili talep edilmesine rağmen davalı tarafından vekalet ücretinin ödenmediğini, vekalet ücretinden kaynaklanan bu alacağın müvekkili tarafından temlik alındığını, avukatlık ücretinin rücuen tahsili amacıyla işbu davanın açıldığını belirterek 22.988,51-USD'nin fiili ödeme günündeki karşılığı ve alacağa fatura tarihi olan 30.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yıllık ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, sözleşmede tahkim şartının bulunduğunu, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, iddia edilen borcun hiç doğmadığını, temlik sözleşmesinin geçersiz olduğunu, Çin'de açılan dava kazanılmış olup bir kayıp oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davaya konu uyuşmazlığın, davacı ... A.Ş'nin temlik aldığı 22.988,51-USD tutarındaki vekalet ücreti faturasının davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, dolayısı ile taraflar arasındaki ihtilafın avukat görevlendirilmesine ilişkin vekalet ilişkisinden kaynaklandığı, uyuşmazlık bakımından TTK 5. Kitabı hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı, tarafların her ikisinin de tacir olup, uyuşmazlığın ticari işletmeleri ile ilgili hususlardan doğduğu, davaya bakma görevinin genel mahkeme niteliğindeki Asliye Ticaret Mahkemesi’ne ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine, dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; uyuşmazlığın deniz ticareti hukukundan kaynaklandığını, deniz taşımasından kaynaklı davada denizcilik ihtisas mahkemesinin görevli olduğunu, vekalet ilişkisinden kaynaklı davada asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunun kabul edilmesi halinde dahi davaya asliye hukuk mahkemeleri tarafından bakılmasının gerektiğini, ayrıca sözleşmede tahkim şartı bulunduğunu, görevli denizcilik ihtisas mahkemesince bu hususta da karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda; göndericisi .... Ltd. alıcısı ... A.Ş. olan emtianın ... Limited tarafından Çin'den Türkiye Ambarlı Limanı'na taşınmasının üstlenildiği, konşimentonun ... Limited tarafından düzenlendiği, konşimentoda davalı firmanın ise teslimat acentesi olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. Davacı vekili; Davalı tarafından orjinal konşimentolar teslim alınmadan emtianın alıcısına teslim edilmesi sonucunda satıcı gönderen firmanın mal bedelini tahsil edememesi nedeniyle temlik eden ...Limited'e Çin'de dava açtığını, temlik eden şirketin davada temsili için avukat masrafı yapıldığını belirterek davalıya yansıtılan avukat masraflarını temlik aldığını belirterek avukatlık masraflarının davalıdan tahsilini talep etmektedir.

Temlik eden ... Limited firmasının talimatlarına rağmen alıcı tarafından konşimento ibrazı olmaksızın yük teslimi yapılması nedeniyle davalının emtianın satıcısı konumunda bulunan Çin'de mukim şirket tarafından dava açılmasına sebebiyet verdiği iddia edilmektedir. Dava dışı temlik eden ... Limited üst taşıyan sıfatına sahip olup davalı ise temlik eden şirketin teslimat yeri acentesi olarak görevlendirilmiştir. Bu durumda uyuşmazlık deniz taşıması ile ilgili olup işbu uyuşmazlıkta görevli mahkeme, denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan mahkemece davanın görev yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu yönüyle davalı vekilinin istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.Açıklanan nedenlerle;

istinaf nedeni yerinde görülen davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, tahkim itirazı ile ilgili incelemenin ise mahkemesince yapılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/262 Esas - 2021/445 Karar sayılı 18/11/2021 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA;"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"Davalı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/04/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/103834 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.