Satıcının teslimde temerrüdü halinde alıcının sözleşmeden dönüp avansı geri isteyebilmesi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/681

KARAR NO 2022/624

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/12/2021

NUMARASI 2021/398 Esas - 2021/1147 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/04/2022

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirket ile otomatik kabinli jeneratör seti satımı hususunda anlaştıklarını, anlaşma gereği davalı şirkete 10.000-TL bedelli avans ödemesi yapıldığını, söz konusu ürünün çeşitli bahanelerle müvekkiline gönderilmediğini, avansın da iade edilmediğini, bunun üzerine davalı aleyhine Küçükçekmece ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibinin itiraz nedeniyle durduğunu beyanla davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; taraflar arasında jeneratör alım satımı konusunda anlaşıldığını, müvekkili şirketin jeneratör üretimini tamamladığını, davacı şirkete ürünü teslim alması hususunda bilgi verildiğini, davacı şirketin ürünü teslim almadığını, sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, dava konusu ürünün yapım aşamasında müvekkili şirketin yaptığı masrafların yok sayıldığını, ayrıca davaya bakmaya yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğunu beyanla öncelikle davanın yetkisizlik nedeniyle reddine, aksi halde davanın esastan reddi ile davacının dava değeri üzerinden %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,HMK nun 10/1 ,TBK nun 89/1 maddesi uyarınca davalının yetki itirazının yerinde olmadığı, davalı tarafından 18.6.2010 tarihinde avans olarak 10.000-TL gönderildiği ,ürünün teslim tarihinin 1.7.2020 tarihi olduğu ,bu tarihde teslim gerçekleşmediğinden davalının temerrüde düştüğü davalının temerrüdü nedeniyle davacının davalıya ödediği avans tutarının davacıya geri verilmesi gerektiği sonucuna varılarak itirazın iptaline ve likit alacağa davalı tarafından yapılan haksız itiraz nedeniyle davacı lehine kabul edilen alacak tutarının %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; müvekkili şirketin merkezinin Ankara olduğunu ve uyuşmazlık halinde Ankara Mahkemeleri ve İcra Daireleri'nin yetkili olduğunun ssözleşmede kararlaştırıldığı,davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, mahkemece gerekli hususlar araştırılmadan ve hiçbir delil değerlendirilmeden müvekkilinin ürünü teslim etmediğini, temerrüde düştüğü ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğine ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının sözleşmeyi haksız şekilde tek taraflı fesih ettiğini, jeneratörün yapılmış olmasına rağmen bedelini tamamen ödemediğini, TMK 950. maddesi 2. fıkrasının, ‘ticari hapis hakkı’nı düzenlediğini ve ticari hapis hakkının oluşabilmesi için, her iki tarafın tacir olmasını ve alacağın ve zilyetliğin tarafların arasındaki ticari ilişkilerden doğmasını yeterli saydığını,müvekkilinin sözleşmede belirtilen jeneratör bedeli tamamen ödenmediğinden ötürü kanundan kaynaklı bu hakkını kullandığını ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava,ticari satım nedeniyle avans olarak verilen paranın geri verilmesine yönelik başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflarca benimsenen 16 haziran 2020 tarihli satış sözleşmesi ile davacı nakliye hizmetini de üstlenerek 1 adet jeneratörün peşinat ödemesi 11.6.2020 tarihinde satıcıya ulaştığında başlayan sürecin jeneratör seti alıcı adresine ulaştığında kalan bakiyenin ödeneceği,jeneratörün 1.7.2020 tarihinde alıcıya teslim edileceği yazılıdır. Davalı savunması doğrultusunda davacının teslimden kaçındığına dair bir delil sunulmamıştır.Emtianın belirlenen vade de teslimi yapılmamış,davalı satıcının temerrüdü gerçekleşmiştir. Davacı tarafından banka havalesi yolu ile " Otomatik Kabinli Jenaratör Seti Avansı" açıklaması yapılarak davalı tarafa 10.000-TL gönderildiği anlaşılmaktadır.Davalı vekili davalının kalan bedeli ödemediğini ileri sürmekte ise de ,davalı tarafça sunulan ancak davacının imzasını içermeyen belgede kalan ödemenin teslimden sonra yapılacağı yazılıdır.Davalı vekili tarafından ileri sürülen davacının teslim alması talep edilmesine rağmen teslim almaktan kaçındığı ,sözleşmeden haksız olarak tek başına döndüğü ,satıcı davalının hapis hakkını kullandığı,davacının kalan bedeli ödemeyerek temerrüde düştüğü yönündeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan satış sözleşmesi davacının imzasını taşımadığından,TBK nun 14/1 maddesi uyarınca geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmadığı gibi mal tesliminin alıcının adresi olarak kararlaştırıldığından HMK 10/1 gereği alıcı davacının yerleşim yeri de yetkili bulunduğundan yetki itirazının reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.TBK 125/2 gereği davacının sözleşmeden dönme hakkını kullandığı anlaşıldığından aynı maddenin 3.fıkrasına dayalı olarak ödediği avansın iadesini istemeye hakkı vardır. Açıklanan nedenlerle ,ilk derece mahkemesince, davalının ürünü teslim tarihi belirli olmakla bu günün geçmesiyle ürün teslim edilmediğinden temerrüde düştüğü ve davacının davalıya yaptığı avans ödemesinin tarafına geri verilmesi amacıyla başlattığı icra takibinin sözleşmeden dönme iradesini ortaya koyduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ve iadesi istenen peşinat likit olduğundan davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Davalı vekilinin hükme istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 683,1‬0-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 171,7‬0-TL harcın mahsubu ile bakiye 511,40-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından sarf edilen istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 77,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/04/2022