6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sahte fatura/irsaliye iddiasına dayalı alacakta yaklaşık ispat ile ihtiyati haciz koşulları

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/477 E. 2022/632 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Sahte fatura/irsaliye düzenlenmesi iddiasına dayalı alacak talepli davalarda, aynı iddialara ilişkin devam eden bir ceza soruşturması dosyasının içeriği ve ifadeler, ihtiyati haciz için gerekli yaklaşık ispat şartını (İİK 257/1, 258/1) kısmen de olsa sağlayabilir; bu durumda talebin tamamen reddi yerine, soruşturma kapsamıyla örtüşen miktar yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz talebinin yaklaşık ispat şartı yönünden değerlendirilmesi → kısmi kabul

İddia: Davacı vekili, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir/haciz talebini hiç değerlendirmediğini, davalının malvarlığını üçüncü kişilere devretmeye çalıştığını, dava konusu çeklerin hizmet karşılığı olmadığını, davalının eşi tarafından gönderilen videoda iddiaların ikrar edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve ihtiyati haciz/tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: İİK 258/1'in 2. cümlesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklının, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermesi gerekir; talep eden, bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin geldiğini yaklaşık olarak ispat etmelidir. İİK 257 uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur; haksız fiil sorumlusu belirlenebiliyorsa kural olarak sorumlusu hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkündür. Somut olayda davacı, ürünlerin nakliyesinin davalı adına eşi tarafından yapıldığını, davalının sahte irsaliyelere dayalı faturalar düzenlediğini ve kısa mesafeyi uzun mesafe göstererek yüksek meblağlı faturalar kestiğini, verilen çeklerin ve yapılan ödemelerin hizmet karşılığı olmadığını ileri sürmüştür. Aynı iddialara dayalı olarak savcılık tarafından başlatılan ve devam eden soruşturma dosyası içeriği ve ifadelerin, şimdilik 200.000-TL kadar ihtiyati haciz kararı verilmesini haklı kılacak derecede yaklaşık ispatı sağladığı anlaşılmaktadır. Tüm dosya kapsamına göre yaklaşık ispat şartının sağlandığı ve İİK 257/1'deki şartların davacı yararına mevcut olduğu sonucuna varılmış, ilk derece mahkemesinin talebin reddine dair kararının doğru olmadığı, bu yanılgının yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği kanaatiyle ihtiyati haciz talebinin 200.000-TL yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Devam eden bir ceza soruşturması dosyasının içerik ve ifadelerinin, ihtiyati haciz talebinde İİK 257/1 kapsamındaki yaklaşık ispat şartını kısmen sağlayabileceği yönündeki değerlendirme, benzer nitelikte (sahte belge/dolandırıcılık iddiasına dayalı) ihtiyati haciz taleplerinde emsal niteliği taşımaktadır; BAM kararı olarak bölgesel ve ikna edici etkiye sahiptir.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
İİK 261 uyarınca, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde infazının talep edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkmış sayılır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz yaklaşık ispat muaccel alacak haciz sebepleri teminat

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 258/1İİK 257/1İİK 257İİK 261 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/477

KARAR NO 2022/632

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/12/2021 (Ara Karar)

NUMARASI 2021/896 Esas

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/04/2022

İlk derece mahkemesince verilen 02/12/2021 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili, davalının müvekkili şirket ürünlerinin 3 yıldır taşımasını yaptığını, davalının eşi ...'un ise araç şoförlüğünün yanı sıra eşi olan davalı adına işlemleri takip ettiğini, davalının sözleşme döneminde sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgeler düzenleyerek faturalar kestiğini, bu şekilde müvekkilini 1.700.000-TL dolandırdığını, müvekkilinin sahte fatura ve irsaliyelere karşılık müvekkili şirket tarafından davalı lehine keşide edilen ... Bankası, ... nolu, keşide tarihi 20.11.2021 olan 80.000-TL, ... ... nolu, keşide tarihi 20.11.2021 olan 70.000-TL, ... ... nolu, 18.12 2021 tarihli, 130.000-TL, ... ... nolu, 11.12.2021 tarihli 50.000-TL bedelli, ... ... nolu, 16.01.2022 tarihli 150.000-TL bedelli çeklerin verildiğini belirterek çeklerden ve sahte irsaliyelere dayalı olarak kesilen faturalar nedeniyle müvekkilinin ticari defterlerinde kayıtlı 414.643,02-TL yönünden borçlu olmadığının tespiti, sahte irsaliyelere dayalı faturalar nedeniyle davalıya ödenen 805.356,98-TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesi istemi ile açtığı davada 30/11/2021 tarihli dilekçe ile davalının malvarlığına ihtiyati haciz , olmadığı takdirde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, talep sahibi tarafından sunulan belgeler göz önüne alındığında mahkemece yaklaşık ispat ölçüsüne varan delil değerlendirmesi yapılamadığı,davalının mal kaçırdığı ya da kaçırmaya teşebbüs ettiği yönünde delil sunulmadığı,ihtiyati haciz talepli dilekçede talep edilen hususların davanın konusunu oluşturmadığı, dosyanın ön inceleme aşamasında olduğu, İİK'nun 257/1 maddesindeki yasal şartların gerçekleşmediği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; Mahkemece ihtiyati tedbir talebi ile ilgili hiç bir değerlendirme yapılmadığını, davalının eşi hakkında adli kontrol kararı verildiğini, yurt dışına çıkış yasağı konulduğunu, malvarlığını üçüncü kişilere devretmeye çalıştığını, dava konusu çeklerin hizmetin karşılığı olarak düzenlenmediğini, mükerrer faturalara istinaden davalıya vadesi gelmemiş çeklerin haricinde ödemeler yapıldığını,günü gelen çeklerin bankadan tahsil edildiğini, davalının eşi tarafındangönderilen videoda iddia ettikleri olayların ikrar edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını, ihtiyati haciz,tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, herhangi bir mal ya da hizmetin karşılığı olarak düzenlenmeyen faturalar ve sahte irsaliyeler nedeniyle yapılan ödemeler nedeniyle davalı hakkında ihtiyati haciz, olmadığı takdirde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."Talep eden,bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye ispat etmek durumundadır. İİK 257.maddesi hükmü uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur.Haksız fiil sorumlusu belirlenebiliyorsa kural olarak sorumlusu hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkündür.

Somut olayda, davacı tarafça, ürünlerin müşterilere nakliyesi işinin davalı adına eşi tarafından gerçekleştirildiğini, fakat davalının sahte irsaliyelere dayalı düzenlediği faturaların yanında, ayrıca kısa mesafeyi uzun mesafeli göstererek yüksek meblağlı faturalar düzenlediğini, bu şekilde dolandırıldığını uğratıldığını, davalıya verilen çeklerin ve yapılan ödemelerin bir hizmet karşılığı olmadığını belirterek ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Aynı iddialara dayalı olarak savcılık tarafından başlatılan ve devam eden soruşturma dosyası içeriği ve ifadelerin şimdilik 200.000-TL kadar ihtiyati haciz kararı verilmesini haklı kılacak derecede yaklaşık ispatı sağladığı anlaşılmaktadır. Tüm dosya kapsamına göre yaklaşık ispat şartının sağlandığı, kanaat uyandırıcı nitelikte olduğu ve bu haliyle de İİK'nın 257/1.

maddesindeki şartların davacı yararına mevcut olduğu sonucuna varılmakla, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, bahse konu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin 200.000-TL yönünden kabulüne dair karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/896 Esas sayılı 02/12/2021 Tarihli ara kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati haciz isteminin kabulü ile "200.000-TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 30.000-TL teminat (nakit veya kesin-süresiz banka teminat mektubu) karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince davalının menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, İİK'nın 261. maddesi uyarınca on gün içinde infazının talep edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına,” İhtiyati haciz isteyen/davacı tarafça yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Teminatın tamamlanması ve ihtiyati hacze dair işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

25/04/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/103565 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.