Fona devredilen banka hisse senedi bedelinin tahsili talebi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1220 E. 2022/1004 K. · · İlk derece: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz
★ Emsal
Gerekçe özeti
4389 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 14. maddesi çerçevesinde, bankanın zararının ödenmiş sermaye ve özkaynaklar toplamını aşması nedeniyle hisselerin TMSF'ye devri gerçekleştiğinde ve devralınan zarar toplamı hisselerin değerini sıfırlayacak ya da negatife düşürecek büyüklükte ise, hissedarlara Kanunun 14/5-a-ac bendi uyarınca ödenmesi gereken bir hisse bedeli doğmaz; ayrıca hisselerin Fon'a intikali ile ortaklık ve temettü hakları da Fon'a geçtiğinden, eski hissedarların (veya mirasçılarının) sonradan bedel veya temettü talep etme hakkı bulunmaz.
Ele alınan sorunlar
Fona devredilen banka hisselerinin bedelinin talep edilip edilemeyeceği → ret
İddia: Davacı vekili, hisselerin devrinden önce murise ilan yapılmadığını, bu nedenle devredilmiş alacakların iadesi gerektiğini, ayrıca murisinin başka bir bankada da hak sahibi olduğu hisse senetleri bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: BDDK'nın 09.07.2001 tarih ve 381 sayılı kararı ile Fon Yönetim Kurulu'nun 10.07.2001 tarihli kararı incelendiğinde, bankanın özkaynaklarını aşan zararının yükümlülüklerinin toplam değerini varlıklarının toplam değerini aşacak şekilde büyüttüğü anlaşılmıştır. Bankanın Fona devir tarihindeki devir bilançosu raporuna göre ödenmiş sermayesi 55.000 milyar TL, özkaynakları 64.687 milyar TL iken zararı 98.479 milyar TL olarak hesaplanmıştır. 4389 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 14. maddesi çerçevesinde, banka zararının ödenmiş sermaye ve özkaynaklar toplamının üstünde olduğu ve Fona devir koşullarının gerçekleştiği tespit edilmiştir. Fon tarafından devralınan zarar toplamının banka ödenmiş sermayesinden ve özkaynaklar toplamından fazla olması, yani hisselerin değerinin kalmaması hatta negatif değerde olması nedeniyle hisselerin tamamı TMSF'ye intikal etmiştir. İdari yargıda açılan iptal davasında verilen yürütmeyi durdurma kararı üzerine hisseler eski ortaklara devredilmiş ise de, BDDK'nın 23.05.2002 tarihli kararıyla yeniden Fon'a devir kararı verilmiş ve idari davanın reddiyle hisselerin Fon'a devri kesinleşmiştir; TMSF tarafından hisselerin tamamı davalı bankaya devredilmiştir. Hisselerin TMSF'ye intikalinde mali bir değer bulunmadığından, Kanunun 14/5-a-ac alt bendi gereği banka hissedarlarına ödenmesi gereken bir hisse bedeli mevcut değildir. Murisin sağlığında hisselerin Fon'a intikali ile temettü hariç ortaklık sıfatı ve hakları da Fon'a geçmiş olup, davacıların hisselerin murislerine ait olduğu iddiaları yerinde değildir. El koyma kararı bankanın özkaynaklarını tamamen kaybetmesi nedeniyle alınmış, kaybedilen sermaye zararı TMSF tarafından karşılanmış olduğundan talep edilebilecek bir temettü de bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bankanın Fona devrine esas teşkil eden zarar tutarının ödenmiş sermaye ve özkaynaklar toplamını aşması durumunda hisselerin değerinin kalmayacağı ve hissedarlara bedel ödenmesi gerekmeyeceği yönündeki değerlendirme, benzer TMSF devir süreçlerinden kaynaklanan hisse bedeli taleplerinde bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
TMSF'ye devir↗ Bankacılık Kanunu 14. madde↗ hisse senedi bedeli↗ özkaynak zararı↗ temettü hakkının Fon'a intikali↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1220
KARAR NO 2022/1004
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/12/2021
NUMARASI 2020/303 Esas - 2021/743 Karar
DAVA
Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/06/2022
Davanın reddine ilişkin kararın davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacılar, murisleri ...'ın, 2009 yılında vefat ettiğini, murisin ... Bankası T.A.Ş'den 07/12/1978 tarihli 5.000 lira değerinde "B serisi hisse senet bedeli olup tahsil"açıklamalı 2/02/1983 tarihli 1.250 lira değerinde "B serisi hisse senedinin 1/4'nün teslimatı" açıklamalı ve yine 20/02/1983 tarihli 3.750 lira değerinde "B serisi hisse senedi bedelinin 2/4'ü, 3/4'ü ve 4/4'ü olup tahsil" açıklamalı nama yazılı hisse senetleri alarak şirkete ortak olduğunu fakat 10/07/2001 tarihli resmi gazetede yayımlanan BDDKnun 09/07/2001 tarih, 381 sayılı kararıyla ...'ın yönetim ve denetimi anılan kanunun 14. Maddesinin 3 numaralı fıkrasına istinaden TMSF ne devredildiğini, sonrasında BDDK tarafından verilen karar uyarınca ...'a devir edildiğini "Hisse Devir Sözleşmesi"nin 21 ekim 2002 tarihinde imzalandığını, ancak hissedar murislerine tasfiye nedeniyle payların bedellerinin ödenmediğini,bilirkişi raporu ile değerleri belirlenmek üzere muris babası ...'ın 1925 doğumlu olup, 2009 yılında vefat etmesinden dolayı babası ...'ın ...
Bankası T.A.Ş'den 07/12/1978 tarihli 5.000-(beşbin) lira değerinde " B serisi hisse senet bedeli olup, tahsil" açıklamalı, 28/02/1983 tarihli 1.250 (bin iki yüz elli) değerinde "B serisi hisse senedinin 1/4 ünün teslimatı" açıklamalı ve yine 20/02/1983 tarihli 3.750 (üçbinyediyüz elli) lira değerinde "B serisi hisse senedi bedelinin 2/4'ü,3/4'ü ve 4/4'ü olup tahsil" açıklamalı nama yazılı hisse senetlerinin bedel olarak karşılıklarının, kar paylarının tasfiye paylarının taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
CEVAP
Davalı vekili, müvekkili bankanın iş bu davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, dava konusu hisse senetleri de dahil olmak üzere ... Bankası T.A.Ş.'nin hisselerinin tamamının TMSF'ye devrine ilişkin BDDK'nın kararına karşı açılan dava neticesinde söz konusu hisse senetlerinin TMSF'ye devrine ilişkin BDDK kararının hukuka uygun olduğuna karar verildiğini ve bu kararın temyizden geçerek kesinleştiğini,TMSF'nin kendisine intikal eden hisseleri müvekkili bankaya devrettiğini, 21/10/2002 tarihi itibari ile TMSF ve müvekkili banka arasında imzalanan hisse devir sözleşmesine konu hisselerin tamamının TMSF'ye ait olduğunu, davacıların hissedar sıfatlarının bulunmadığını, ... hisselerinin %100'ü TMSF mülkiyetinde iken yine %100'ünün ...
tarafından devir alındığını, davacıların elinde bulunduğunu iddia ettiği üretici hisselerinin diğer hisselere oranla herhangi bir üstünlüğü olmadığını, ... ana sözleşmesinde üretici hisseler yönünden Bankalar Kanunu ve TMSF'ye devir yönünden bir imtiyaz veya ayrıcalık tanınmadığını, huzurdaki dava ile aynı konuda İstanbul 9. ATM'nin 2013/14 Esas - 2016/106 Karar Sayılı aynı mahiyette olan davanın mahkemece reddine karar verildiğini,kararın onandığını,davacı tarafın hiçbir sermaye artırımına katılmadığını ve nominal değeri dahi olmayan hisselere değer izafe edilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece,Banka’nın Fona devrine esas teşkil eden BDDK’nın 09.07.2001 tarih ve 381 sayılı kararı ile, Banka zararının özkaynakları aşarak yabancı kaynaklara sirayet ettiği ve yükümlülüklerinin toplam değerinin varlıklarının toplam değerini aştığı, Banka'nın Fona devir tarihi itibariyle, devire esas bilançosunda, ödenmiş sermayesi 55.000 milyar TL, özkaynakları 64.687- milyar TL olup, Banka zararı ise, 98.479 milyar TL olarak hesaplandığı (Bankalar Yeminli Murakıbı ... tarafından düzenlenen 28.09.2001 tarih ve R-4 sayılı devir bilançosu raporu), 4389 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 14. Madde hükümleri çerçevesinde, devir raporu ve tutarlar dikkate alındığında, banka zararının; banka ödenmiş sermayesinin ve özkaynakları toplamının üstünde olduğu ve Bankanın Fona devri için kanunda öngörülen koşulun gerçekleştiğinin anlaşıldığı, Fon tarafından devralınan zarar toplamının, banka ödenmiş sermayesinden ve öz kaynaklar toplamından fazla olması nedeniyle, hisse senetlerinin tamamı TMSF mülkiyetine geçtiği, bu nedenle Fon tarafından Kanunun 14/5-a-ac alt bendi hükmü gereği banka hissedarlarına ödenmesi gereken bir hisse bedeli bulunmadığı, müteakiben 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 14/5 ve 14/6 madde hükümleri çerçevesinde, banka ...
A.Ş.’ye devredildiği, banka'nın fona ve sonrasında ... A.Ş.’ye devredilmesi karar ve işlemleri 4389 sayılı Bankacılık Kanunu ve hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği, dolayısıyla hisselerin hukuki ve mali bir değeri bulunmadığı, devir işleminin geçersizliği ile ilgili Danıştay 10. Dairesinin 2001/2275 - 2002/1321 sayılı kararı ile bankanın TMSF'ye devri ile ilgili işlemin usulsüz olmadığına karar verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı ... vekili, ilan edilmiş ve zaman aşımına uğramış olan alacaklarının devri halinde sehven devredilenler haricinde iadesi mümkün olmadığını, devirle ilgili murise herhangi bir ilan yapılmadığı için devredilmiş olan alacaklarının iade edilmesi gerektiğini, iade talebi söz konusu olduğunda ilgili bankadan konuyla ilgili daha detaylı ve tevsik edici belge isteyeceklerini, dolayısıyla hisselerin devriyle ilgili olarak herhangi bir ilan yapılmadığı için de taleple ilgili inceleme yapma haklarının kısıtlandığını, ayrıca ... Bankası A.Ş.'de (...) murisinin hak sahibi olduğu hisse senetleri bulunduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; TMSF' ye devrolunan ... Bankası (...)ın, hisselerininin TMSF den davalı banka tarafından satın alınması nedeniyle, davacıların murisi ...'ın sahip olduğu 5.000- lira bedelli ... Bankası B serisi hisse senedi bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Bankanın fona devrine esas teşkil eden BDDK'nın 09.07.2001 tarih ve 381 sayılı kararı ile Fon Yönetim Kurulu'nun 10.7.2001 tarihli kararı incelendiğinde, Banka zararının özkaynakları aşarak yabancı kaynaklara sirayet ettiği ve yükümlülüklerinin toplam değerinin varlıklarının toplam değerini aştığı anlaşılmaktadır. Banka'nın Fona devir tarihi itibariyle, devire esas bilançosunda, ödenmiş sermayesi 55.000 milyar tl, özkaynakları 64.687 milyar tl olup, Banka zararı ise, 98.479-TL olarak hesaplanmıştır ( Bankalar Yeminli Murakıbı ...
tarafından düzenlenen 28.09.2001 tarih ve R-4 sayılı devir bilançosu raporu). 4389 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 14. Madde hükümleri çerçevesinde, devir raporu ve tutarlar dikkate alındığında, banka zararının; banka ödenmiş sermayesinin ve özkaynakları toplamının üstünde olduğu ve Bankanın Fona devri için Kanunda öngörülen koşulların gerçekleştiği belirlenmiştir. Fon tarafından devralınan zarar toplamının, banka ödenmiş sermayesinden ve öz kaynaklar toplamından fazla olduğu bir başka deyişle hisselerin hiç bir değeri kalmadığı gibi negatif değerde olması nedeniyle,bankanın ödenmiş sermayesi tutarındaki zararının Fon tarafından devir alınmış hisselerin tamamı TMSF ne intikal etmiştir.İdari yargıda açılan iptal davası neticesinde yürütmeyi durdurma kararı verilmesi nedeniyle el koyma işleminden evvelki ortaklara hisselerin devri sağlanmış ise de yine BDDK nın 23.5.2002 tarihli kararı ile yeniden Fon'a devir kararı verilmiş,idari yargıda açılan davanın red ile sonuçlanması neticesinde hisselerin Fon'a devir işlemleri yenilenmiş , hukuken hisseleri elinde bulunduran TMSF tarafından hisselerin tamamı davalı ...
AŞ ye devir edilmiştir. Hisselerin TMSF ye intikalinde mali bir değeri bulunmamaktadır.Bu nedenle Fon tarafından Kanunun 14/5-a-ac alt bendi hükmü gereği banka hissedarlarına ödenmesi gereken bir hisse bedeli bulunmamaktadır. Davacıların murisi sağlığında banka hisselerinin Fon'a intikal etmesi neticesinde temettü hariç ortaklık sıfatını kaybetmiş temettü hariç tüm ortaklık hakları Fon'a intikal etmiş olmakla davacıların banka hisselerinin murislerine ait olduğu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmaktadır.El koyma kararının bankanın özkaynaklarını tamamen kaybetmesi nedeniyle alındığı,kaybettiği sermaye zararının TMSF tarafından karşılandığı ,dolayısıyla talep edilebilecek temettü olmadığı ,murisin hisseleri Fon'a intikal ettiğinden davacıların davası yerinde bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 50-TL istinaf yargı giderinin davacı ...'den alınarak davalıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 30/06/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/103456 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi