Para alacağında ihtiyati tedbir talep edilemez; tüzel kişilik perdesi istisnaidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/662 E. 2022/570 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Konusu para alacağı olan davalarda HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilemez; tedbir ancak uyuşmazlık konusu belirli malvarlığı değerleri bakımından istenebilir. İhtiyati haciz için ise İİK 257 gereği muaccel bir para alacağının varlığı ön koşuldur; alacağın varlığı ihtilaflı ve tahkikata muhtaçsa muaccel/müeccel alacağın bulunduğu söylenemez. Dava dışı borçlu ile davalı şirket arasında organik bağ/tüzel kişilik perdesinin kaldırılması iddiası ancak yaklaşık ispat düzeyinde somut ve yeterli delille desteklenmişse ihtiyati haciz talebine dayanak oluşturabilir; aksi halde bu teori istisnai ve sakınılarak uygulanması gereken bir yol olduğundan talep reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Para alacağı talepli davada ihtiyati tedbir talep edilebilirliği → ret
İddia: Davacı vekili, davalı şirketin dava dışı borçlu şirketle organik bağ içinde olduğunu, malvarlığının kaçırılması riski bulunduğunu ileri sürerek ihtiyati tedbir talep etmiştir.
Gerekçe: HMK 389 hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalının uyuşmazlık konusu olan malvarlığı değerleri bakımından karar verilebilir; davalının taşınır ve taşınmaz malları davanın konusunu oluşturmadığından, konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkânı bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Organik bağ/tüzel kişilik perdesinin kaldırılması iddiasına dayalı ihtiyati haciz talebi → ret
İddia: Davacı vekili, davalı şirketin gerçek yöneticisinin dava dışı borçlu şirketin yetkilisinin babası olduğunu, şirketin muacceliyet ihtarnamesinden kısa süre önce kurulduğunu, sermaye kaynağının belirsiz olduğunu ve yüksek miktarlı paraların yatırıldığını ileri sürerek iki şirket arasında organik bağ/muvazaa bulunduğunu ve tüzel kişilik perdesinin kaldırılması gerektiğini iddia ederek yaklaşık ispatın gerçekleştiğini belirtmiştir.
Gerekçe: Alacak haklarının nisbiliği ilkesi gereği alacak hakkı ancak hukuki ilişkinin tarafları arasında ileri sürülebilir; ticaret şirketlerinde sınırlı sorumluluk ilkesi ayrı ve bağımsız malvarlığı oluşturur. Aynı şirketler topluluğu içinde yer alan kardeş şirketler arasında koşulların varlığı halinde ve çok istisnai hallerde tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisinin uygulanması mümkün olabilir; bu teori ana kuralın istisnası olarak ancak belirli ve sınırlı durumlarda sakınılarak uygulanması gereken bir yoldur. İİK 257 hükmü uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Talep olunan alacak davalının kabulünde değildir; varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. Davacının sunduğu belgeler, talebin değerlendirildiği aşama itibariyle tüzel kişilik perdesinin arkasına gizlenildiği iddiasını yaklaşık ispata yeterli değildir. Dava dışı borçlu şirket ile davalı arasındaki ilişkinin ve davalının borçtan sorumlu olup olmadığı ancak yargılama sonucunda yapılacak tahkikat neticesinde belirlenecektir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın, para alacağı talepli davalarda ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği ve tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisinin ancak yaklaşık ispat düzeyinde somut delille desteklendiğinde istisnai olarak uygulanabileceği yönündeki tespitleri, benzer organik bağ/muvazaa iddialarına dayalı ihtiyati haciz taleplerinde bölgesel ikna edici emsal niteliği taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati tedbir↗ tüzel kişilik perdesinin kaldırılması↗ organik bağ↗ alacak haklarının nisbiliği ilkesi↗ muacceliyet↗ yaklaşık ispat↗ sınırlı sorumluluk ilkesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/662
KARAR NO 2022/570
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 05/01/2022 (Ara Karar)
NUMARASI 2022/1 Esas
TALEP İhtiyati Haciz/Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/04/2022
İhtiyati haciz/tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Davacı vekili, müvekkili banka ile dava dışı borçlu ... AŞ. Arasında imzalanan genel kredi sözleşmeleri ile kredi kullandırıldığını, ...'nun sözleşmeleri müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığını, ihtarnameye rağmen borcun ödenmediğini, 12/02/2019 tarihinde dava dışı şirket tarafından konkordato başvurusunda bulunulduğunu, 1 yıl süre ile verilen kesin mühletin 05/03/2020 tarihinde kaldırılarak feragat sebebiyle konkordato talebinin reddine karar verildiğini,davalı şirketin tek hissedarı ve yetkilisi ... olarak gözükmekte ise de; dava dışı borçlu şirketin tek hissedarı ...'nun, ...'nun babası ve davalı şirketin gizli yöneticisi olduğunu, muacceliyet ihtarnamesi gönderilmeden kısa süre önce davalı şirketin kurulduğunu, ...'nun şirketin kurulduğu tarihte 20 yaşında olması ve şirketin kuruluş sermayesi 2.000.000-TL'nin kaynağının tespit edilememesi hususlarının iki şirket arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu gösterdiğini, ihtarnameden kısa süre önce davalı firma hesabına ...
tarafından "sermaye için" "açıklaması ile yüksek miktarlı paralar yatırıldığını ileri sürerek davalı adına kayıtlı menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine ve şirket mallarının devir ve temliklerinin önlenmesi için tedbir konulmasına,dava tarihi itibarıyla 944.975,65-TL alacağın şimdilik 30.000.-TL'sinin işleyecek faizi ve %5 gider vergisi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, ihtarname alacak kalemleri davacı tarafı iddiasının para alacağın istemine ilişkin olması, para alacağı talepleri de ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden; ihtiyati haczin ise alacak talebinin dayandığı iddiaların yargılamayı gerektirmesi nedeniyle yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; davalı firmanın sırf alacaklıları ızrar kasdıyla organik ve fiili bağlantı içerisinde bulunduğu şirket üzerinden, hep aynı isimler etrafında, farklı tüzel kişilik görüntüsü altında faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin tek hissedarı ve yetkilisi kağıt üzerinde her ne kadar ... olarak gözükmekte ise de; dava dışı borçlu şirketin tek hissedarı ve yetkilisinin ...'nun, ...'nun babası ve davalı şirketin gizli yöneticisi olduğunu, muacceliyet ihtarnamesi gönderilmeden kısa süre önce davalı şirketin kurulduğunu, ...'nun şirketin kurulduğu tarihte 20 yaşında olduğu,şirketin sermayesi 2.000.000-TL'nin kaynağının tespit edilememesi hususlarının iki şirket arasındaki ilişkiyi kanıtladığını, ihtarnameden kısa süre önce davalı firma hesabına ...
tarafından "sermaye için" "açıklaması ile yüksek miktarlı paralar yatırıldığını,yaklaşık ispatın gerçekleştiğini, kararın kaldırılarak ihtiyati haciz ve tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep,borçlu şirket ile organik bağ içinde olduğu ileri sürülen davalı şirket aleyhinde ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. Somut olayda, davalının taşınır ve taşınmaz mallarının iş bu davanın konusunu teşkil etmediği açıktır. HMK.nun 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalının uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa ihtiyati haciz kararı verilebileceği,konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir. Temel hukuk kurallarının en önemlilerinden bir tanesi alacak haklarının nisbiliği ilkesidir.
Alacak hakkı ancak hukuki ilişkinin tarafları arasında ileri sürülebilir.Ticaret şirketlerinde ise sınırlı sorumluluk ilkesi ayrı ve bağımsız malvarlığı oluşumunu yaratmaktadır. ...aynı şirketler topluluğu içinde yer alan kardeş şirketler arasında koşulların varlığı halinde ve çok istisnai hallerde Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması Teorisinin uygulanmasının mümkün olabileceği de kabul edilmektedir.“Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması Teorisi” ana kuralın istisnası olarak ancak belirli ve sınırlı durumlarda “sakınılarak” uygulanması gereken bir yoldur.(Yargıtay 11.HD nin 2017/2384 esas 2019/2653 karar sayılı emsal ilamı ) İİK 257.maddesi hükmü uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur.Eldeki davada , talep olunan alacak davalının kabulünde değildir.
Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.Davacı tarafın iddia ettiği davalı ve dava dışı şirket arasında organik bağ, iktisadi bütünlük, yönetsel özdeşlik olduğu yönünde davacının sunduğu belgeler talebin değerlendirildiği aşama itibariyle tüzel kişilik perdesinin arkasına gizlenildiği iddiasını yaklaşık ispata yeterli değildir. Dava dışı borçlu şirket ile davalı arasındaki ilişkinin ve aleyhine ihtiyati haciz istenen davalının borçtan sorumlu olup olmadığı ancak yargılama sonucunda yapılacak tahkikat neticesinde belirlenecektir.Davalı şirketin borçtan sorumlu olup olmadığı yargılamayı gerektirmekte olduğundan ara kararına yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmemiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, ihtiyati haciz/tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz/tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/04/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/103110 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi