Asıl taşıyıcı

11. Hukuk Dairesi         2011/4166 E.  ,  2011/7929 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 14/10/2008 tarih ve 2002/367-2008/319 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 28/06/2011 gününde davetiye tebliğine rağmen duruşmaya gelmediklerinden tehkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin konteyner nakliyesi ile ilgili faaliyette bulunduğunu, davalılardan ...'un araç şoförü, ...'nın ruhsat sahibi ve diğer davalı ... Nak. İnş. Otomotiv Orman Ürünleri San ve Tic. Ltd.Şti'nin işleteni bulunduğu 35 LS 972 plaka sayılı araç ile yurt dışına ihraç edilmek üzere İzmir Limanına teslim edilmek için konteyner nakliyesi yaptırıldığını, konteynerler içerisinde 13.08.2001 yükleme tarihinde 1440 adet havlu seti (120 koli), 18.08.2001 yükleme tarihinde 1080 adet havlu seti (90 koli) ve 03.09.2001 yükleme tarihinde 3300 adet erkek bornozu (827 koli) araç sürücüsüne teslim edildiğini, fakat araç sürücüsü davalı ...'in, konteynerleri limana teslim etmeden önce kilidi açmak suretiyle malların büyük bir çoğunluğunu çaldığını, bilahare araç sürücüsünün olay nedeniyle Karşıyaka 1.

Asliye Ceza Mahkemesince 2001/945 E 2002/162 K sayılı kararı ile 4 yıl, 10 ay, 15 gün hapis cezasına mahkum edildiğini, konteynere yüklenen mallardan sadece 154 koli erkek bornozu ve 68 koli havlu setin hazırlık aşamasında bulunabildiğini, müvekkili şirketin olay nedeniyle ortaya çıkan zararın tamamını Expeditors Turnak İnternational Taşımacılık Tic. A.Ş. ve Eke Tekstil San ve Tic.A.Ş'ye ödediğini ileri sürürek, 14.832,50 USD+16.146,00 USD= 30.978,50 USD karşılığı 50.928.654.000 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Nak. İnş. Otomotiv Orman Ürünleri San ve Tic. Ltd.Şti ve ... vekili, zararın neye göre belirlendiğinin bilinmediğini, hırsızlık konusu malların bir kısmının sahiplerine iade edildiğini, müvekkili şirketin olayda bir kusuru bulunmadığını, sorumluların asıl taşıyıcılar olduğunu, ayrıca müvekkili şirketin davacı şirketten 4.404.500.000 TL taşıma ücret alacağı bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...'a dava dilekçesi tebliğ edilmemiş, davacı vekilince adı geçen davalı hakkındaki dava takip edilmemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava dışı taşıttan Eke Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'ye ait taşınan 827 koli (3304 adet) bornozun davalı taşıyıcıların araç sürücüsü Bülent Sabri'ye teslim edildiği, adı geçen kişinin ürünleri İzmir Gümrüğüne teslim etmeyip konteynerlerin kilidini açarak çaldığı, bu ürünlerin bedelinin 16.146 USD (24.247.950.000 TL) olduğu, bu bedelin 06.09.2002 tarihli fatura karşılığında davacı tarafında dava dışı Eke Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'ne ödendiği, böylece davacının adı geçen taşıtan şirkete halep olduğu, ortaya çıkan zarardan davalı ... Nak. İnş. Otomotiv Orman Ürünleri San ve Tic. Ltd.Şti ve ...'nın taşıyıcı sıfatıyla sorumlu oldukları, anck, yapılan ceza soruşturması sırasında dava dışı Eke Tekstil San.

ve Tic. A.Ş.'ne ait 154 koli bornoz takımı ve 2 adet bornozun davacı şirket yetkili temsilcisi Fatih Yılan'a teslim edildiğinden, bu ürünlerin bedelinin 618 x 18,50 = 11.433USD (17.169.999.369 TL) toplam tutardan düşülmesi gerektiği, öte yandan davalı ... Nak. İnş. Otomotiv Orman Ürünleri San ve Tic. Ltd.Şti'nin davacı şirkette başka bir nakliye işinden dolayı 4.404.500.000 TL alacağı bulunduğundan bu tutarın da sorumluluk miktarından mahsup edilmesi gerektiği, her ne kadar 4.404.500.000 TL taşıma ücretinin davalı şirkete ödendiği davacı tarafından iddia edilmiş ve davacı şirket defterinde böyle bir kyıt mevcut ise de, bu ödemeyi tevsik eden bir belge ve delil sunulmadığından ödeme vakasının gerçek kabul edilmeyeceği, buna göre davacının ikinci taşıyıcı şirketin zararını tazmin ettiği taşıtan Eke Tekstil San.

ve Tic. A.Ş.'ne halef olarak, üçüncü taşıyıcılar Katırcı Nak. İnş. Otomotiv Orman Ürünleri San ve Tic. Ltd.Şti ve ...'daki toplam alacak miktarının 24.247.950.000 TL - 17.169.999.369 TL - 4.404.500.000 TL = 2.673.450.631 TL (2.673,45 YTL) olduğu, belirlenen bedele ödeme (fatura) tarihi 06.09.2002 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği; ayrıca dava dışı Ak-Ova Tekstil ve Tarım Ürünleri Tic. ve San.Ltd.Şti.'nin dava konusu haksız fiil nedeniyle uğradığı zarar karşılığı 14.832.50 USD'nın adı geçen taşıtan şirkete ödendiği iddia edilmiş ise de, davacı taraf bu tutarı dava dışı ilk taşıyıcı Expeditors Turnak İnternational Taşımacılık Tic. A.Ş. ve Ak-Ova Tekstil ve Tarım Ürünleri San ve Tic.Ltd.Şti.

'ne ödediğini kesin delille ispatlayamadığı, bu nedenle davacı taşıyıcının sonraki taşıyıcılar olan davalı şirket ve ...'dan rücuan talepte bulunmasının mümkün olmadığı sonucuna varılarak, davalı ... Nak. İnş. Otomotiv Orman Ürünleri San ve Tic. Ltd.Şti ve ... hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 2.673.450.631 TL'nin (2.673,45 YTL) 06.09.2002 tarihinden itibaren artan ve eksilen oranlarda reeskont faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... hakkında açılan davanın HUMK'nun 409/5 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı tarafından asıl taşıyıcıya yapılan ödemenin TTK’nun 787/2..maddesi uyarınca son taşıyıcıya rücu davası açma hakkı vermemesine göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava ara taşıyıcı tarafından son taşıyıcı ve taşımayı fiilen gerçekleştiren araç işleteni ve sürücüsü hakkında açılmış rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Davalı tarafın sorumluluğunda olan bir kısım emtianın taşınması esnasında kısmen ziya uğratıldığı bilahare çalınan emtiadan bir kısmının bulunarak davacıya iade edildiği tartışma konusu değildir.Mahkemece davacı tarafından iade alınan mal bedeli tutarının 11.433 USD (=17.169.999.369 TL) olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de taşıma senedine geçirilmiş bir bedel olmadığından iade olunan mal bedelinin TTK’nun 785/1.maddesi gözetilerek belirlenmesi gerekirken anılan yasa hükmü hiç tartışılmaksızın fatura değeri olduğu gibi alınarak davacı alacağından mahsup edilmesi doğru olmamış ve kararın açıklanan nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ…:Yukarıda (1)nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,(2)numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30/06/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.