6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Menfi tespit davasında avans çeki iddiasının yaklaşık ispatı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/708 E. 2022/596 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebinde, HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Çekin bedelsiz olduğu veya avans olarak verildiği iddia ediliyorsa, bu husus çeki elinde bulunduran/teslim alan tarafın savunmasıyla çelişiyor ve dosyadaki delillerle desteklenmiyorsa yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmemiş sayılır ve ihtiyati tedbirin kaldırılması gerekir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati tedbir koşullarının (yaklaşık ispat) oluşup oluşmadığı → kabul

İddia: Davalı vekili, çekin davacıya avans olarak değil, ... Tekstil Ltd. Şti.'nin borcuna karşılık verildiğini, davacı ile bu şirket arasında ticari sicile yansımayan bir ticari beraberlik bulunduğunu, davacının bu durumu çeki ödememek için kullandığını ileri sürerek itirazın kabulü ile ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72. madde yanında HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir. HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, dayandığı tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendi haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Davacı, çekin kendisi tarafından verilen siparişe karşılık avans olarak teslim edildiğini ileri sürmüş, davalı ise çekin avans olarak değil, üçüncü bir şirketin borcuna karşılık verildiğini savunmuştur. Çek bir ödeme vasıtası olup, çekin teslim edilmeyen malın avansı olarak verildiğini ispat yükü davacı üzerindedir. Dosyadaki deliller kapsamında bu yönde yaklaşık ispat sağlanamadığından, ihtiyati tedbirin kaldırılması gerekirken itirazın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebinde, çekin avans niteliğinde verildiği iddiasının ispat yükünün davacıda olduğu ve bu ispat sağlanamadığında HMK 390/3 kapsamında yaklaşık ispat koşulunun oluşmayacağı yönünde bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit davası ihtiyati tedbir yaklaşık ispat ispat yükü avans çeki İİK 72/3

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72İİK 72/3 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 390/3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/708

KARAR NO 2022/596

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/02/2022 (Ara Karar)

NUMARASI 2021/1091 Esas

TALEP İhtiyati Tedbire İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/04/2022

İhtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin ara kararın itiraz eden davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili; müvekkilinin vermiş olduğu sipariş kapsamında takibe konu keşidecisi ... Dış Tic. Ltd.Şti. olan ... seri no'lu 80.000-TL.bedelli bir adet çeki ciro ederek davacıya avans olarak teslim ettiğini, davalı şirketin ise çeki almasına rağmen malları teslim etmeyerek edimini yerine getirmediğini, davacının davalıya hiç bir borcu olmaması ve çekin bedelsizliği durumu söz konusu olması nedeniyle aleyhine başlatılan icra takibinden ötürü davacının çok ciddi zararları ek yeni mağduriyetleri doğacağını, İİK Md.72/3 uyarınca, icra dosyasına ödenecek paranın karşı tarafa ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 28/12/2021 tarihli ara karar ile; davanın icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğu, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususlar ve deliller itibariyle yaklaşık ispatın mevcut olduğu ve HMK'nun 389.maddesinde yer alan şartların da oluştuğu gerekçesiyle taraflar ile sınırlı olarak %15'i oranında yatırılacak teminat karşılığı İİK 72/3 uyarınca icra veznesine yatırılacak paranın davalıya ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı vekili 27/01/2022 havale tarihli dilekçesi ile; davacının, ... kumaş siparişi verdiği ve bu peluş kumaşların teslim edilmediği yönündeki iddiasında samimi olmadığını, gerçek durumun davacının anlattığından çok farklı olduğunu, davalı şirketin ... Ltd. Şti ile 28.02.2019 tarihinde başlayan 29.11.2021 tarihine kadar devam eden ticari ilişkisi içinde oluşan borçlarının bir kısmına karşılık olmak üzere dava konusu çeki verdiğini, olayın bu şekilde gerçekleştiğine davalı şirketin muhasebe servisinde çalışan ... ve ...'nın tanık olduğunu, davacı ile ..Ltd. Şti arasında ticari sicil kayıtlarına yansımayan bir ticari beraberlik olduğunu, davalı şirketin faturaları doğal olarak ...Ltd. Şti adına kesmiş olduğu için davacı adına fatura kaydı çıkmayacağını, davacının da bu durumu bildiği için bunu çekin ödenmemesi yolu olarak kullandığını belirterek davacının icra dosyasına yatırdığı paranın ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararının haksız olduğunu, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 15/02/2022 tarihli ara karar ile; davacının iddiasının çekin avans çeki olduğuna ilişkin olup davalının savunmasının çekin borç karşılığı verildiğine yönelik olduğu, çekin avans çeki olduğu hususunda ispat yükünün davacı da olduğu, dosya kapsamında icra takibinin bulunduğu, İİK 72/3 madde koşullarının bulunduğu, bu nedenle ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili; müvekkili şirketin ... Teks..Ltd. Şti ile 28.02.2019 tarihinde başlayan 29.11.2021 tarihine kadar devam eden ticari ilişkisi içinde oluşan borçlarının bir kısmına karşılık olmak üzere dava konusu çekin verildiğini,davacı ile ... Tekstil San ve Tic. İt. İhr. Ltd. Şti arasında ticari sicil kayıtlarına yansımayan bir ticari beraberlik olduğunu, davacının bu çeki ... Teks.. Ltd. Şti.'nin borcuna karşılık verdiğinden çekteki cironun şahsı adına olduğunu,09.08.2021 tarihinde ... Tekstil .. Ltd. Şti. hesabından verilen çek miktarı olan 80.000-TL alacağın düşüldüğünün görüldüğünü, itirazın kabulü ile ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir. HMK' nun 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Davacı vekili, müvekkilinin davalıya sipariş verdiği mallara karşılık avans olarak davalı şirkete çeki teslim ettiğini, ancak çekin karşılığı malların teslim edilmediğini, müvekkili şirketin ... Tekstil .. Ltd. Şti. unvanlı şirketin borçlarına karşılık davaya konu çekin borca karşılık verildiğini, doğal olarak davacının şahsı adına teslim edilen ürün olamayacağından borcu ödememek için bu durumu kullandığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Davacı şahsı adına verdiği siparişlerin karşılığı çek verildiği halde teslimatın yapılmadığını ileri sürmüş ise de; davalı çekin avans olarak değil, ... Tekstil'in oluşan borcuna karşılık verildiğini savunmuştur. Çek bir ödeme vasıtasıdır. Çekin kendisi tarafından verilen ancak teslim edilmeyen malın avansı olarak verildiğini ispat yükü davacı üzerindedir. Dosyada mevcut deliller kapsamında yaklaşık ispatın sağlanmadığının kabulü ile ihtiyati tedbirin kaldırılması gerekirken itirazın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılarak ihtiyati tedbire itirazın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1091 Esas sayılı 15/02/2022 tarihli ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati tedbire itirazın KABULÜNE, 2021/1091 esas sayılı, 28/12/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının KALDIRILMASINA"Tedbirin kaldırıldığına ilişkin bildirimlerin yapılması işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, İhtiyati tedbire itiraz eden davalı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi 21/04/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102882 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.