Derdestlik dava şartı - dava sebeplerinin aynı olmaması nedeniyle kaldırma
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1316 E. 2022/1054 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Ticari şirket (genel)kaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Aynı davalı şirkete karşı önceden açılmış ve halen derdest olan bir başka fesih davası bulunması, kendiliğinden derdestlik dava şartının oluşması sonucunu doğurmaz; iki davanın derdest/aynı dava sayılabilmesi için taraf, dava sebebi (dayanılan vakıalar) ve konu bakımından örtüşmesi gerekir. Dava sebepleri (dayanılan vakıalar) farklıysa, davalı taraf aynı olsa ve talep türü (fesih) benzer olsa bile derdestlik dava şartı gerçekleşmez ve davanın bu nedenle usulden reddi hukuka aykırıdır.
Ele alınan sorunlar
Derdestlik dava şartının oluşup oluşmadığı → kabul
İddia: Davacı vekili, istinafa konu dosya ile Bakırköy 7. ATM'nin dosyası arasında benzerlik olsa da konularının birbirinden bağımsız olduğunu, yeni gelişmeler (taşınmazların yıkımı, kat karşılığı inşaat sözleşmesi, muvafakat alınmaması) nedeniyle davanın açıldığını, dolayısıyla derdestlik bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Derdestlik, HMK 114/I-ı'da olumsuz bir dava şartı olarak düzenlenmiştir ve davanın görülmekte olması anlamına gelir. Derdestlik nedeniyle davanın reddi üç koşula bağlıdır: davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve iki davanın aynı olması. Bir davanın diğeriyle aynı sayılabilmesi için, maddi anlamda kesin hüküm gibi, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve konusunun aynı olması gerekir. Davacının dava dilekçesinde bildirdiği vakıalar davanın temelini oluşturur ve hakim ancak bu vakıalar hakkında inceleme yapabilir; bu nedenle dava sebebi davacının davasını dayandırdığı vakıalardır. İkinci davanın derdest sayılabilmesi için her iki davanın dava sebeplerinin, yani dayanağını oluşturan vakıaların aynı olması gerekir. Derdest kabul edilen Bakırköy 7. ATM dosyasında dava sebebi, şirket adına kredi alınıp faaliyeti dışında kullanılması, kötü yönetim ve kar dağıtılmamasıdır; o davada mahkeme şirketin 2009'dan beri kar payı dağıtmadığı, sürekli zarar ettiği, taşınmazlarını grup şirketlerine kiraladığı ve gayrifaal hale geldiği gerekçesiyle tasfiyeye karar vermiş, karar henüz kesinleşmemiştir. Eldeki davada ise dava sebebi, davalı şirketin tek malvarlığı olan taşınmazdaki kiracıların çıkartılarak yıkım yapılması, yıkım sonrası kat karşılığı inşaat için firma ile anlaşılması ve bu işlemlerden önce/sonra davacıya haber verilmeyip muvafakatinin alınmamasıdır. Bu durumda, derdest olduğu kabul edilen dava ile eldeki davada dayanılan vakıalar, dolayısıyla dava sebebi aynı değildir. Derdestlik dava şartı gerçekleşmediği halde davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, verilen karar dava şartlarına aykırılık teşkil ettiğinden davanın yeniden görülmek üzere kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Aynı davalıya karşı birden fazla haklı sebeple fesih davası açılması halinde derdestlik değerlendirmesinin, davaların dayandığı vakıaların (dava sebebinin) somut olarak karşılaştırılmasıyla yapılması gerektiğini, salt konu benzerliğinin (fesih talebi) derdestlik için yeterli olmadığını gösteren bir karardır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- derdestlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
derdestlik↗ dava şartı↗ dava sebebi↗ haklı nedenlerle fesih↗ limited şirket↗ maddi anlamda kesin hüküm↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1316
KARAR NO 2022/1054
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/01/2022
NUMARASI 2021/950 Esas - 2022/47 Karar
DAVA
Ticari Şirket (Fesih İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/07/2022
Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili davacının davalı şirket’in %13.77 hissesine sahip olduğunu, müvekkilinin azınlık ortağı olduğu davalı şirketin ticari faaliyeti bulunmadığını, tek mal varlığı üzerine kayıtlı olan taşınmazları ve tek geliri de taşınmazlarının kira geliri olduğunu, sadece kira geliri olan davalı şirketin, on iki seneden fazla bir zaman süresinde de hiçbir surette kar dağıtmadığını, davalı şirket yönetiminin, kiracıları çıkartarak bütün taşınmazları yıktığını,kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığını müvekkilinin gerek yıkım gerekse sözleşmeden önce veya sonra haberdar edilmediğini , davalı şirketin öncelikle fesih ve tasfiyesine veya müvekkilline ait davalı şirketteki paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenerek davalı şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilecek diğer çözüme karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, davanın derdestlik nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, söz konusu Bakırköy 7. ATM nin 2016/322 Esas, 2021/129 Karar sayılı ilamıyla şirketin feshine karar verildiğini, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu ve dosyanın halen derdest olduğunu, davacı tarafın şirkete olan esas sermaye borcunu halen ödememiş olmasının şirketin zarar etmesine ve bugünkü mevcut duruma davacının bizzat kendisinin sebep olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının fesih koşullarına kendisinin sebebiyet vermesi nedeniyle dava hakkının olmadığını, davacı tarafından açılan iş bu davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, işbu dava açılmış ise de Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/322 Esas, 2021/129 Karar sayılı dosyasından aynı talepte bulunulduğu ve şirketin fesih ve tasfiyesine karar verildiği, iş bu kararın henüz kesinleşmediği, derdest olduğu gerekçesiyle davanın derdestlik dava şartı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, davalı şirketin tek mal varlığı olan Yenibosna ... parselde kayıtlı olan taşınmazdaki kiracılar çıkartılarak binanın yıkıldığını, ayrıca yıkım sonrası da kat karşılığı inşaat yapılması için ... İş Ortaklığı ile anlaşıldığını, bahsi geçen taşınmazların yıkımı, yapılmış ve yapılacak inşaat ve anlaşmaların öncesinde,sonrasında müvekkiline haber verilerek muvafakatının alınmadığını, yapılan anlaşma şartlarından bilgilendirilmediğini, bilgi için çekilen ihtarnameye de cevap verilmediğini, istinafa konu dosya ile Bakırköy 7. ATM'nin 2016/322 esas sayılı dosyası arasında benzerlik olsa da konularının birbirinden bağımsız olduğunu, davanın yeni gelişmelerin varlığı sebebiyle yukarıda bahsedilen yeni gelişmeler ışığında açıldığını, dolayısıyla da dava dosyalarının derdest olmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, TTK 636(3) maddesi uyarınca haklı nedenlerle limited şirketin feshi isteğine ilişkindir. Derdestlik 6100 sayılı HMK'nın 114/I-ı. maddesinde olumsuz bir dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davanın görülmekte olması anlamına gelmektedir. Derdestlik nedeni ile davanın reddi üç koşula bağlıdır. Bunlar; davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması,birinci davanın görülmekte olması ve daha önce açılmış ve görülmekte olan dava ile ikinci davanın yani bu davanın aynı olması şeklinde sayılabilir. Bir dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için ise, maddi anlamda kesin hüküm gibi her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve konusunun aynı olması gerekir.
Davacının dava dilekçesinde bildirdiği vakıalar,davanın temelidir. Çünkü , davanın sınırını çizmekte hakim ancak bu vakıalar hakkında inceleme yapabilmektedir. Bu nedenle hukukumuzda dava sebebi davacının davasını dayandırdığı vakıalardır. Açılmış ikinci davanın derdest sayılabilmesi için her iki davanın dava sebeplerinin aynı olması gerekmektedir. Dava sebebinin aynı olması demek davanın dayanağını oluşturan vakıaların aynı olmasıdır. Derdest kabul edilen Bakırköy 7. ATM'nin 2016/322 esas sayılı dosyası 31.03.2016 tarihinde açılmış olup, şirket adına kredi alarak faaliyeti dışında kullanıldığı ve kötü yönetildiği, kar dağıtmadığı gerekçesiyle şirketin feshi istenildiği, mahkemece şirketin 2009 yılından bu yana kar payı dağıtmadığı, sürekli zarar ettiği, gayri menkullerini grup şirketlerine kiraladığı gayrifaal hale geldiği, sürekli zarar eden, kar payı dağıtmayan, üretim yapmayan şirketin tasfiyesine karar verildiği, kararın henüz istinaf incelemesinde olup kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Eldeki davada ise, davalı şirketin tek malvarlığı olan Yenibosna 2698 parselde kayıtlı taşınmazdaki kiracıların çıkartılarak taşınmazların yıkıldığı, yıkım sonrası kat karşılığı inşaat yapılması için inşaat firması ile anlaşıldığı, taşınmazların yıkımı ve yapımına ilişkin anlaşma ve yapılacak inşaatın öncesinde, sonrasında müvekkiline haber verilmeyerek muvafakatı da alınmadığını ileri sürülerek şirketin feshi talep edilmiştir.Anlatılanlara göre; derdest olduğu kabul edilen dava ile eldeki davada dayanılan vakıalar, dava sebebi aynı değildir. Derdestlik dava şartı gerçekleşmediği halde davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, verilen karar dava şartlarına aykırılık teşkil ettiğinden ,davanın yeniden görülmek üzere kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/01/2022 Tarih, 2021/950 Esas -2022/47 Karar sayılı kararının HMK.'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile HMK.'nın 353(1)a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 07/07/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102519 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi