6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Borçlu olmadığının tespiti | Menfi tespit | Senedin iptali | Menfi tespit

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/3960 E. 2024/1516 K. ·

Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Usul tespitleri

Dava şartı
dava şartı

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kabul beyanı hmk 297 keşide tarihi vade tarihi hırsızlık sahtecilik alacağın temliki lehtar yemin kambiyo senedi 818 sayılı borçlar kanunu ikrar eş rızası ciro mirasçılık kötü niyet tazminatı temlik vade kötü niyet havale kötüniyet menfi tespit yükleten (shipper) dahili dava karar verilmesine yer olmadığına kesin hüküm husumet

Atıf yapılan mevzuat: HMK — HMK 297 · BK

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ... ile davalı ...’ın ortak olduklarını, abisi olan diğer davacı ...’ya üzerinde düzenleme ve vade tarihi olmayan boş senet imzalatıldığını, bu senedin rızası hilafına davalı ... tarafından ele geçirilerek alacaklı kısmına kendi ismini yazmak suretiyle davalı ...’a ciro edilip takibe konu edildiğini, takip dosyasının davalı ...’in yanında çalışan davalı ...’a temlik edildiğini ileri sürerek davacıların senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile senedin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... mirasçılar ve ... vekili cevap dilekçesinde;dava konusu senetteki alacaklının ... olduğunu, ciro yoluyla ...'a geçtiğini, takip açıldıktan sonra temlik suretiyle davalı ...'ın alacaklı duruma geçtiğini, diğer davalı ...'in dosyada taraf sıfatı taşımadığını savunarak, davanın reddini istemiş, davalı ...’in dava devam ederken vefatı nedeniyle mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; icra takibinde taraf olmadıklarını, davacının iddiasını kesin delille ispatlaması gerektiğini, davacıların takibe konu borcu ödememek için bu davayı açtıklarını, kötüniyetli olduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... davaya cevap vermemiş, 04.03.2010 havale tarihli dilekçede davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 24.01.2019 tarih, 2018/480 E. ve 2019/44 K. sayılı kararı ile davalı ...’ın icra dosyasını davalı ...'dan olan alacağını tahsil amacı ile temlik ... 3 üncü iyi niyetli kişi olduğu dosyayı kendisine temlik eden ... ve takip konusu senedi ...'a ciro eden ... ... ceza dosyasındaki suçlardan beraat ettiği ve kararın kesinleştiği, davalılara yemin metni ve davetiyesi gönderildiği her üç davalının da yemin metninin içerdiği hususlara ilişkin olarak yeminlerini ettikleri, takibe konu senedin davacıların elinden hırsızlık veya evrakta sahtecilik yoluyla ele geçirildiği iddiasının ispat edilemediği, davalı ... mirasçısı olan davalılara ilişkin olarak davanın husumet yönünden reddine ilişkin kararının onandığı gerekçesiyle; davalılar ..., ... ... ve ... ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından karar temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 01.02.2021 tarih, 2020/3536 E., 2021/677 K. sayılı kararı ile“... 1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.

3- Davalı ... mahkemeye ... olduğu, 04.03.2010 havale tarihli dilekçede davayı kabul ettiğini açıkça belirtmiş olup, bu kabul beyanı ...’ı bağlayacağından davalı ... yönünden kabul nedeni ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği gibi davalı ... mirasçıları yönünden Dairemizin bozma kararında açıkça hükmün onanmasına denilmediğinden davalı mirasçıları yönünden kararın kesinleştiği kabul edilerek karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar verilmesi HMK’nın 297. maddesine aykırılık teşkil etmekte olup bu davalılar hakkında da yeniden hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı ... ” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... yönünden davanın kabulü ile ... 1. İcra Müdürlüğünün 2000/1149 E. sayılı dosyasında takibe konu keşide tarihi 30.03.2000 tarihi olan 41.000,00 TL bedelli senetten dolayı davacıların davalı ...'a borçlu olmadıklarının tespitine, asıl alacağın %20 si oranına tekabül eden 8.200,00 TL kötü niyet tazminatının davalı ...'dan tahsili ile davacılara verilmesine, davalılar ..., ... ... ve ... ile ... ... ve ... ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ...'ın ... olduğu dilekçede belirtmiş oldukları tüm olayların ikrar edildiğini, dava konusu senedin daha ... tarafından icra takibine konu olmadan, ... tarafından ele geçirildiği, senedin üzerine müvekkilinin isteği dışında kendi ismini yazmak suretiyle senedin lehtarı olduğu, sonrasında ise müvekkiliyle karşı karşıya gelmemek için yakın akrabası ...'a cirolamak suretiyle verdiği, ... Dumanın'ında icra takibi sırasında diğer temlik alacaklılarına temlik ettiği, dava konusu icra takip alacağının, temlik alacaklılarına ... tarafından temlik edilmeden önce senedin karşılıksız kaldığına dair itirazlarının muhatabının 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 188 ... maddesi gereğince tüm davalılar olduğunu, temlik alacaklıların iyi niyetli olup olmadığını yasa aramadığından, yerel mahkemenin temlik alacaklılarının iyi niyetli olduğu gerekçesi ile ispat yükünü üzerimize yüklemesi usul ve yasaya uygun olmadığnı belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, icra takibine konu kambiyo senedi nedeniyle borçlu olunmadığının istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3.Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2023/3960 E.  ,  2024/1516 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI 2022/618 Esas, 2023/92 Karar

DAVACILAR 1....

2.... vekilleri Avukat ...

DAVALILAR 1.... Sarıpınar

2....

3....

4....

5.... ...

6.... ... vekilleri Avukat ...

7.... vekili Avukat ...

8. ...

VASİ ...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Davanın ... yönünden kabulüne, diğer davalılar yönünden ise reddine

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın ... yönünden kabulü, diğer davalılar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ... ile davalı ...’ın ortak olduklarını, abisi olan diğer davacı ...’ya üzerinde düzenleme ve vade tarihi olmayan boş senet imzalatıldığını, bu senedin rızası hilafına davalı ... tarafından ele geçirilerek alacaklı kısmına kendi ismini yazmak suretiyle davalı ...’a ciro edilip takibe konu edildiğini, takip dosyasının davalı ...’in yanında çalışan davalı ...’a temlik edildiğini ileri sürerek davacıların senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile senedin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... mirasçılar ve ... vekili cevap dilekçesinde;dava konusu senetteki alacaklının ... olduğunu, ciro yoluyla ...'a geçtiğini, takip açıldıktan sonra temlik suretiyle davalı ...'ın alacaklı duruma geçtiğini, diğer davalı ...'in dosyada taraf sıfatı taşımadığını savunarak, davanın reddini istemiş, davalı ...’in dava devam ederken vefatı nedeniyle mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; icra takibinde taraf olmadıklarını, davacının iddiasını kesin delille ispatlaması gerektiğini, davacıların takibe konu borcu ödememek için bu davayı açtıklarını, kötüniyetli olduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... davaya cevap vermemiş, 04.03.2010 havale tarihli dilekçede davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 24.01.2019 tarih, 2018/480 E. ve 2019/44 K. sayılı kararı ile davalı ...’ın icra dosyasını davalı ...'dan olan alacağını tahsil amacı ile temlik ... 3 üncü iyi niyetli kişi olduğu dosyayı kendisine temlik eden ... ve takip konusu senedi ...'a ciro eden ... ... ceza dosyasındaki suçlardan beraat ettiği ve kararın kesinleştiği, davalılara yemin metni ve davetiyesi gönderildiği her üç davalının da yemin metninin içerdiği hususlara ilişkin olarak yeminlerini ettikleri, takibe konu senedin davacıların elinden hırsızlık veya evrakta sahtecilik yoluyla ele geçirildiği iddiasının ispat edilemediği, davalı ... mirasçısı olan davalılara ilişkin olarak davanın husumet yönünden reddine ilişkin kararının onandığı gerekçesiyle;

davalılar ..., ... ... ve ... ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından karar temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 01.02.2021 tarih, 2020/3536 E., 2021/677 K. sayılı kararı ile“...

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.

3- Davalı ... mahkemeye ... olduğu, 04.03.2010 havale tarihli dilekçede davayı kabul ettiğini açıkça belirtmiş olup, bu kabul beyanı ...’ı bağlayacağından davalı ... yönünden kabul nedeni ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği gibi davalı ... mirasçıları yönünden Dairemizin bozma kararında açıkça hükmün onanmasına denilmediğinden davalı mirasçıları yönünden kararın kesinleştiği kabul edilerek karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar verilmesi HMK’nın 297. maddesine aykırılık teşkil etmekte olup bu davalılar hakkında da yeniden hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı ... ” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... yönünden davanın kabulü ile ...

1. İcra Müdürlüğünün 2000/1149 E. sayılı dosyasında takibe konu keşide tarihi 30.03.2000 tarihi olan 41.000,00 TL bedelli senetten dolayı davacıların davalı ...'a borçlu olmadıklarının tespitine, asıl alacağın %20 si oranına tekabül eden 8.200,00 TL kötü niyet tazminatının davalı ...'dan tahsili ile davacılara verilmesine, davalılar ..., ... ... ve ... ile ... ... ve ... ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ...'ın ... olduğu dilekçede belirtmiş oldukları tüm olayların ikrar edildiğini, dava konusu senedin daha ... tarafından icra takibine konu olmadan, ... tarafından ele geçirildiği, senedin üzerine müvekkilinin isteği dışında kendi ismini yazmak suretiyle senedin lehtarı olduğu, sonrasında ise müvekkiliyle karşı karşıya gelmemek için yakın akrabası ...'a cirolamak suretiyle verdiği, ... Dumanın'ında icra takibi sırasında diğer temlik alacaklılarına temlik ettiği, dava konusu icra takip alacağının, temlik alacaklılarına ... tarafından temlik edilmeden önce senedin karşılıksız kaldığına dair itirazlarının muhatabının 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 188 ...

maddesi gereğince tüm davalılar olduğunu, temlik alacaklıların iyi niyetli olup olmadığını yasa aramadığından, yerel mahkemenin temlik alacaklılarının iyi niyetli olduğu gerekçesi ile ispat yükünü üzerimize yüklemesi usul ve yasaya uygun olmadığnı belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, icra takibine konu kambiyo senedi nedeniyle borçlu olunmadığının istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3.Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1020350400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.