İtirazın iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2008/13428 E. 2010/4885 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
deniz ticaret hukuku↗ yetki sözleşmesi↗ deniz ticareti↗ navlun sözleşmesi↗ konşimento↗ acente↗ navlun↗ sigorta sözleşmesi↗ ikrar↗ rücuen tazminat↗ taşıma sözleşmesi↗ hamil↗ yetki↗ taahhütname↗ taşıyan↗ yetkisizlik kararı↗ temsil↗ teslim↗
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu taşıma için düzenlenen konşimentoda uyuşmazlık halinde Paris Mahkemelerinin ve Fransız Hukukunun yetkili kılındığı gerekçesiyle, yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, denizyolu ile taşıma sigorta sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Dairemizin 29.1.2004 Tarih, 2003/5904 Esas ve 2004/866 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere konşimento, taşıyan veya onu temsilen kaptan (yahut yetkili acenta) tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve yükün taşınmak üzere teslim olunduğu ikrarını (taşındıktan sonra) varma limanında senedin hak sahibi olarak görünen hamiline, senedin iadesi karşılığında aynen teslim edileceği taahhüdünü ihtiva eden kıymetli bir evraktır (Çağa.T-Kender.R;Deniz Ticaret Hukuku II, İstanbul 2001,s.65). Bir yönüyle konşimento yükün, taşıyan tarafından teslim alındığını gösteren belge mahiyetindedir. Diğer açıdan da, navlun sözleşmesine tabi olmaksızın, yasal hamiline yükün kendisine teslimini isteme hakkını bahşeden senet özelliğindedir. Bu yönüyle yükü temsil etmek fonksiyonuna da sahiptir.
Somut olayda, mahkemece, yukarıda yazılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmiş ise de, davaya konu konşimentoyu düzenleyen dava dışı Trans Service Line şirketi olup, davalılar bu konşimentoda her hangi bir şekilde yer almadıkları gibi davacının sigortalısı ile davalılardan SDV Horoz Taşımacılık A.Ş. arasında da bu konşimentoya atıf yapılan yazılı bir taşıma sözleşmesinin varlığı iddia ve ispat edilmiş değildir. Dolayısıyla, yetki sözleşmesi konşimentoyu düzenleyen Trans Service Line şirketi ile davalının sigortalısı arasında ve buna bağlı olarak da davacı ile yine bu şirket arasında çıkan uyuşmazlıklarda esas alınması gerekmektedir.
Bu itibarla, mahkemece, açıklanan hususlar göz önüne alınarak işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/8885 E. 2011/1814 K.
Ortak:konşimento · acente · navlun · ikrar · hamil · taahhütname · taşıyan · temsil
İncelediğiniz karardaDairemizin 29.1.2004 Tarih, 2003/5904 Esas ve 2004/866 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere «konşimento», «taşıyan» veya onu «temsilen» kaptan (yahut yetkili «acenta») tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve yükün taşınmak üzere «teslim» olunduğu «ikrarını» (taşındıktan sonra) varma limanında senedin hak sahibi olarak görünen «hamiline», senedin iadesi karşılığında aynen teslim edileceği «taahhüdünü» ihtiva eden kıymetli bir evraktır (Çağa.T-Kender.R;Deniz Ticaret Hukuku II, İstanbul 2001,s.65).
Bir yönüyle «konşimento» yükün, «taşıyan» tarafından «teslim» alındığını gösteren belge mahiyetindedir.
Diğer açıdan da, «navlun sözleşmesine» tabi olmaksızın, yasal «hamiline» yükün kendisine «teslimini» isteme hakkını bahşeden senet özelliğindedir.
Benzer bu karardaKonşimento, «taşıyan» veya onu «temsilen» kaptan yahut yetkili bir «acente» tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve yükün taşınmak üzere «teslim» olunduğu «ikrarını» ve taşındıktan sonra varma limanında senedin hak sahibi görünen «hamiline» senedin iadesi karşılığında aynen teslim edileceği «taahhüdünü» ihtiva eden kıymetli bir evraktır.
Taşıyanın belirtilmesi «konşimento» borçlusunun tespiti için önemli bir unsur ise de bulunması zorunlu olmayıp, bulunmaması halinde TTK’nun 1099 ncu maddesi gereğince «donatan» «taşıyan» sayılır.Somut olaya gelindiğinde ise davaya konu taşımaya ilişkin konşimentonun alt tarafındaki ifadeden konşimentonun «taşıyıcı» adına «acente» olarak davalı tarafından tanzim edildiği belirtilmiş ise de konşimentonun üst kısmında davalı şirketin unvanının yer aldığı, konşimentoda taşıyan olarak başka herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin adının belirtilmediği, alt kısmında davalının taşıyıcının «acentesi» olduğuna ilişkin ifadenin bulunmasına rağmen taşıyıcının kim olduğunun da gösterilmediği, konşimentoda taşıyan olarak davalıdan başka herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin adının geçmediği, davaya konu taşımaya ait «navlun» ücretine ilişkin faturaların da davalı şirket tarafından düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Şti’ni gösterdiği, oysa düzenlenen «konşimentoda» açıkça davalının «taşıyıcı» adına «acente» olarak konşimentoyu düzenlediğinin belirtildiği, bu durumda davacının yükü «taşıyan» Teklivka gemisi «donatanını» hasım olarak göstermesi, davalıyı «izafeten» tabiri kullanmak sureti ile dava dilekçesine yazması gerektiği, işbu davanın ise doğrudan doğruya acente hasım gösterilmek suretiyle açılmış olduğu gerekçesiyle davanın «husumet» nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:izafeten dava · donatan · acentelik · zayi · ticaret unvanı · taşıyıcı · husumet
Benzer bu karardaŞti’ni gösterdiği, oysa düzenlenen «konşimentoda» açıkça davalının «taşıyıcı» adına «acente» olarak konşimentoyu düzenlediğinin belirtildiği, bu durumda davacının yükü «taşıyan» Teklivka gemisi «donatanını» hasım olarak göstermesi, davalıyı «izafeten» tabiri kullanmak sureti ile dava dilekçesine yazması gerektiği, işbu davanın ise doğrudan doğruya acente hasım gösterilmek suretiyle açılmış olduğu gerekçesiyle davanın «husumet» nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Taşıyanın belirtilmesi «konşimento» borçlusunun tespiti için önemli bir unsur ise de bulunması zorunlu olmayıp, bulunmaması halinde TTK’nun 1099 ncu maddesi gereğince «donatan» «taşıyan» sayılır.Somut olaya gelindiğinde ise davaya konu taşımaya ilişkin konşimentonun alt tarafındaki ifadeden konşimentonun «taşıyıcı» adına «acente» olarak davalı tarafından tanzim edildiği belirtilmiş ise de konşimentonun üst kısmında davalı şirketin unvanının yer aldığı, konşimentoda taşıyan olarak başka herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin adının belirtilmediği, alt kısmında davalının taşıyıcının «acentesi» olduğuna ilişkin ifadenin bulunmasına rağmen taşıyıcının kim olduğunun da gösterilmediği, konşimentoda taşıyan olarak davalıdan başka herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin adının geçmediği, davaya konu taşımaya ait «navlun» ücretine ilişkin faturaların da davalı şirket tarafından düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dava, davacıya ait emtianın davalı tarafından üstlenilen deniz yolu ile yapılan taşıma esnasında «zayi» olması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Mahkemece davalının «acente» olarak taşımaya konu «konşimentoyu» düzenlediği, «taşıyıcı» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2008/13428 E. , 2010/4885 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Denizcilik İhtisas Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nce verilen 15.04.2008 tarih ve 2007/315-2008/115 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkiline nakliyat sigorta sözleşmesi ile sigortalı emtianın davalıların donatanı/işleteni ve taşıyanı olduğu gemi ile taşınması sırasında gemide çıkan yangın nedeniyle emtianın hasarlandığını, hasar bedelinin müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini, zararın tazmini için başlatılan icra takibine davalıların haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiklerini ileri sürerek, davalıların itirazlarının iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilleri ayrı ayrı, konşimentoda uyuşmazlık halinde Fransız Hukukunun uygulanacağının ve Paris Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını savunarak, yetki itirazında bulunmuşlardır.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu taşıma için düzenlenen konşimentoda uyuşmazlık halinde Paris Mahkemelerinin ve Fransız Hukukunun yetkili kılındığı gerekçesiyle, yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, denizyolu ile taşıma sigorta sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Dairemizin 29.1.2004 Tarih, 2003/5904 Esas ve 2004/866 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere konşimento, taşıyan veya onu temsilen kaptan (yahut yetkili acenta) tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve yükün taşınmak üzere teslim olunduğu ikrarını (taşındıktan sonra) varma limanında senedin hak sahibi olarak görünen hamiline, senedin iadesi karşılığında aynen teslim edileceği taahhüdünü ihtiva eden kıymetli bir evraktır (Çağa.T-Kender.R;Deniz Ticaret Hukuku II, İstanbul 2001,s.65). Bir yönüyle konşimento yükün, taşıyan tarafından teslim alındığını gösteren belge mahiyetindedir. Diğer açıdan da, navlun sözleşmesine tabi olmaksızın, yasal hamiline yükün kendisine teslimini isteme hakkını bahşeden senet özelliğindedir.
Bu yönüyle yükü temsil etmek fonksiyonuna da sahiptir.
Somut olayda, mahkemece, yukarıda yazılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmiş ise de, davaya konu konşimentoyu düzenleyen dava dışı Trans Service Line şirketi olup, davalılar bu konşimentoda her hangi bir şekilde yer almadıkları gibi davacının sigortalısı ile davalılardan SDV Horoz Taşımacılık A.Ş. arasında da bu konşimentoya atıf yapılan yazılı bir taşıma sözleşmesinin varlığı iddia ve ispat edilmiş değildir. Dolayısıyla, yetki sözleşmesi konşimentoyu düzenleyen Trans Service Line şirketi ile davalının sigortalısı arasında ve buna bağlı olarak da davacı ile yine bu şirket arasında çıkan uyuşmazlıklarda esas alınması gerekmektedir.
Bu itibarla, mahkemece, açıklanan hususlar göz önüne alınarak işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1018779500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz