Ortaklıktan çıkarılmanın tespiti

11. Hukuk Dairesi         2022/3979 E.  ,  2024/221 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/1633 Esas, 2022/197 Karar

a) ...

b) ...

c) ... vekilleri Avukat ...

DAVALILAR 1-... vekili Avukat ...

2-... Organik ve Mikrobiyal Gübre ve Endüstriyel İlaç San. ve Tic. A.Ş.

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2019/91 E., 2019/730 K.

Taraflar arasındaki şirket ortaklığından ve yönetim kurulu üyeliğinden çıkmanın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirkette 200 pay sahibiyken ...

18. Noterliğinin 11.11.2008 tarih ve 18208 no.lu hisse devir sözleşmesi ile hissesinin tamamını davalı ...'a devrederek yönetim kurulundan ayrıldığını, hisse devir tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 33 üncü maddesi uyarınca tescil edilmiş konulardaki değişikliklerin de tescil ve ilan edilmesi gerektiğini, davalı şirketin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle davacının Sosyal Güvenlik Kurumu ve vergi borçlarından sorumlu tutulduğunu, bu nedenle dava açmakta hukuki yararı bulunduğunu ileri sürerek davacının 11.11.2008 tarihi itibariyle davalı şireketteki 200 adet hissesini diğer davalı ...'a devrettiğinin ve yönetim kurulundan ayrıldığının tespiti ile bu durumun ticaret siciline tescil ve ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 11.11.2008 tarih ve 18208 yevmiye no.lu hisse devir sözleşmesi ile hissesinin tamamının davalı ...'a devrettiği, anonim şirketlerde ... payların devrinin adi yazılı sözleşme ile yapılması ve sözleşmenin alacağın temliki hükmünde olmasının yeterli olduğu, anonim şirketlerde hisse devrinin tescile tabi olmadığı, devrinin yazılı olmasının gerekli olduğu hisse devir sözleşmesinin noterde yapıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne, davacının ... Organik ve Mikrobiyal Gübre ve Endüstriyel İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.'deki 200 adet hissesini 11.11.2008 tarihi itibariyle davalı ...'a devrettiğinin ve yönetim kurulundan ayrıldığının tespiti ile ticaret siciline tescil ve ilanına karar verimiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun birçok eksiklik barındırdığını, bedeli hiç ödenmemiş veya kısmen ödenmiş ... payın borcun nakli işlemi oluşturacağından Şirketin onayı gerektiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 373 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince anonim şirket yönetim kurulunun, şirketi temsile yetkili kişileri ve bunların temsil şekillerini gösterir kararının noterce onaylanmış suretini tescil ve ilan ettirmesi gerektiğini, şirketin yönetimine ilişkin tescil işlemi yapılmadığından davalının kanuna uygun şekilde şirket yönetim ilişkisi kurmadığının ispatlandığını, müvekkilinin ortaklığa ilişkin herhangi bir haktan yararlanmadığını, şirket yönetiminde bulunmadığını, şirket evraklarına hakim olmadığını ve fiili olarak şirketle ilişki kurmadığını, öncelikle alacağın temlik mi yoksa borcun nakli işlemlerinin mi uygulanacağının tespit edilmesi gerektiğini, borcun nakli işlemleri uygulanacaksa anonim şirketin onayının varlığının aranacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile anonim şirketlerdeki ... pay devrinin genel hükümlere göre yapıldığı, pay sahibi ile payları satın almak isteyen üçüncü kişi arasında yazılı pay devri sözleşmesinin imzalandığı ve keyfiyetin pay defterine işlenmesi için sözleşmenin bir suretinin şirkete verildiğinin tespit edildiği, anonim şirketlerde ortaklığın ... paylarının devri biçime bağlı olmayıp, alacağın temliki suretiyle de mümkün olduğu, ayrıca pay devri ortaklığa karşı ancak pay defterine kayıtla hüküm ifade edeceği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/152 E., 2019/2196 K.; 2006/8112 E., 2007/10405 K. sayılı ilamı), somut olayda payın şeklinin ... pay niteliğinde olduğu, buna göre devrin yazılı olarak noterde yapılmak suretiyle şartın yerine getirildiği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye göre temlik şartının gerçekleştiği, hisse devri için yapılan işlemin yeterli olduğu tescile gerek olmadığı, yapılan hisse devrinin geçerli olduğu, bilirkişi raporu ile de tespit edildiği, sözleşmenin alacağın temliki hükmünde olduğu, anonim şirketlerde hisse devrinin tescile tabi olmadığı gerekçesiyle davalı ...

vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Davacının anonim şirket ortaklığından ve yönetim kurulundan ayrıldığının tespiti ve tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'a yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.