6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Haciz kaydırma talebi yokken teminata kaydırma kararı verilmesi hatalıdır

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/865 E. 2022/840 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel, rehinle temin edilmemiş bir para alacağının varlığının yaklaşık ispatla ortaya konulması ön koşuldur; borçlunun takas mahsup iddiasıyla alacağın varlığını ihtilaflı hale getirmesi ve bu hususun yargılamayı gerektirmesi halinde, muaccel alacağın varlığı konusunda mahkemeye kanaat verecek delil bulunmadığının kabulü gerekir ve ihtiyati haciz kararı kaldırılmalıdır. Ayrıca, borçlunun ihtiyati haczin teminata kaydırılması yönünde bir talebi bulunmadığı halde mahkemece ihtiyati haczin teminata kaydırılmasına karar verilmesi, talep aşılması niteliğinde olup hukuka aykırıdır.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haczin teminata kaydırılması talebi bulunmadan ilk derece mahkemesince teminata kaydırma kararı verilmesi → kabul

İddia: Davalı vekili, ihtiyati haciz kararının hukuka aykırı olduğunu, teminat alınmasının dayanaksız olduğunu belirterek teminatın muhafazasına ilişkin ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: İİK 266. madde gereği davalı borçlunun ihtiyati haciz kararının teminata kaydırılması yönünde bir talebi bulunmamaktadır; davalı, ihtiyati haciz kararının uygulanmasını engellemek amacıyla borç tutarını icra dosyasına depo etmiştir. Mahkemeden haczin kaydırılması talebi bulunmadığı halde mahkemece ihtiyati haczin teminata kaydırılmasına karar verilmesi doğru olmamıştır. Talep bulunmadığı halde, hem davalının itirazının kabulüne hem de icra dosyasına depo edilen bedelin teminat olarak saklanmasına karar verilmesi birbiriyle çelişki oluşturmaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Muaccel para alacağının varlığının ihtiyati haciz koşulu açısından yaklaşık ispatla sabit olup olmadığı → kabul

İddia: Davalı vekili, emtiaların taşıma sırasında hasara uğradığını, bu nedenle davacının kusurlu olduğunu, 80.000-Euro zarara uğradığını ve takas mahsup talebinde bulunduklarını, dolayısıyla ihtiyati haciz kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: İİK 258/1. madde 2. cümlesi uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK 257/1. madde kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek şekilde ispat etmek zorundadır; muaccel bir para alacağının bulunması ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. Davacının alacak talebine karşılık davalı, taşımada emtiaların hasar gördüğünü ve 80.000-Euro zarara uğradığını ileri sürerek takas mahsup talebinde bulunmuştur; davacı tarafça davalının hasar ihbarında bulunmadığı ileri sürülse de, emtiaların hasara uğradığına ilişkin taraflar arasındaki yazışmalar ibraz edilmiştir. Bu durumda muaccel alacağın varlığı hususu yargılama neticesinde belirlenecek nitelikte olup, bu aşamada ihtilaflı alacağın varlığı ve miktarı bakımından yargılamayı gerektirmektedir; muaccel alacağın varlığı konusunda kanaat verecek delilin bulunmadığının kabulü gerekmektedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Borçlunun ihtiyati haczin teminata kaydırılmasına ilişkin bir talebi bulunmadığı halde mahkemece bu yönde karar verilemeyeceği ile takas mahsup savunmasının alacağın muacceliyetini ihtilaflı hale getirdiği durumda ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı yönündeki tespitler bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz yaklaşık ispat muaccel alacak takas mahsup teminata kaydırma talep aşımı

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 258/1İİK 257/1İİK 265İİK 266

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/865

KARAR NO 2022/840

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİH 18/03/2022 (Ara Karar)

NUMARASI 2022/22 Esas

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/06/2022

İhtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin verilen 18/03/2022 tarihli ara kararın ihtiyati hacze itiraz eden davalı karşı yan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Talep eden davacı vekili; navlun fatura alacaklarının tahsili amacıyla başlatılan İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazı üzerine icra takibinin durduğunu, müvekkili tarafından taraflar arasındaki taşıma sözleşmesine konu edilen emtiaların alıcısına teslim edildiğini ve müvekkilinin navlun bedeline hak kazandığını, davalının itirazının haksız olduğunu belirterek itirazın iptali istemi ile açılan davada davalının taşınır ve taşınmazlarına, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına alacak miktarı kadar ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece, 21/01/2021 tarihli ara kararla, dosyaya sunulan irsaliyeler ile BA formlarının davacının alacağının varlığı hususunda yaklaşık ispat oluşturduğu, alacağın vadesinin geldiği, alacağın rehinle güvence altında alınmadığı, yasal koşulların oluştuğu gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin % 15 teminat mukabilinde kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ DİLEKÇESİ

Davalı vekili; müvekkilinin mal kaçıma gibi bir durumunun söz konusu olmadığını, sigorta hasar dosyası, taraflarca gönderilen ihtarnameler dikkate alındığında müvekkiline ait emtiaların taşınırken hasara uğradığının ve bu hususun davacı tarafça da kabul edildiğinin açık olduğunu, kusuru bulunan tarafın davacı olduğunu, davacının hasarlı nakliyede kusuru bulunması nedeniyle müvekkilinin 80.000-Euro civarında zarara uğradığını, takas mahsup taleplerinin bulunduğunu, davacının kusurlu davranışı nedeniyle müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, müvekkili tarafından, ihtiyati haciz kararı uygulanmaksızın dosyaya tüm paranın depo edildiğini, bu hususun dahi müvekkilinin mal kaçırma niyetinde olmadığını gösterdiğini, ihtiyati haciz kararının hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati haciz noktasında yetkili mahkemelerin Gebze mahkemeleri olduğunu, ayrıca teminat miktarının da yetersiz olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece, ihtiyati haczin teminat karşılığı kaldırılma talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle, ihtiyati hacze vaki itirazın kabulü ile, İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2022 Tarih, 2022/22 esas sayılı kararı ile verilen ihtiyati haczin tüm neticeleri ile birlikte kaldırılmasına, ihtiyaten haczedilen mallar yerine borçlu yanca yatırılan teminat haczedilmiş sayıldığından borçlu yanca 27/01/2022 tarihinde yatırılan teminatın icra müdürlüğünde teminat olarak muhafazasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı vekili; müvekkilinin mal kaçıma gibi bir durumunun söz konusu olmadığını, sigorta hasar dosyası ve taraflarca gönderilen ihtarnameler dikkate alındığında müvekkiline ait emtiaların taşınırken hasara uğradığının ve bu hususun davacı tarafça da kabul edildiğinin açık olduğunu, davacının hasarlı nakliyede kusuru bulunması nedeniyle müvekkilinin 80.000-euro civarında zarara uğradığını, takas mahsup taleplerinin bulunduğunu, davacının kusurlu davranışı nedeniyle müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, müvekkili tarafından ihtiyati haciz kararı uygulanmaksızın dosyaya tüm paranın depo edildiğini, bu hususun dahi müvekkilinin mal kaçırma niyetinde olmadığını gösterdiğini, ihtiyati haciz kararının hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati haciz noktasında yetkili mahkemelerin Gebze mahkemeleri olduğunu, ayrıca teminat miktarının da yetersiz olduğunu, müvekkilinden hiçbir dayanağı olmadan teminat alınmasına itiraz ettiklerini, mahkemece tesis edilen ara kararın içtihatlara ve kanuna aykırı olduğunu belirterek müvekkili şirketten alınan teminatın muhafazasına ilişkin 18/03/2022 tarihli ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze itiraza ilişkindir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Dolayısıyla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.

İİK'nın 265. maddesi hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." Somut olayda, davacı ödenmeyen navlun alacağı bulunduğundan bahisle davalı hakkında başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemi ile açmış olduğu davada ihtiyati haciz talebinde bulunmuş; mahkemece sevk irsaliyeleri ve BA formları dikkate alınarak yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, koşulların oluştuğu gerekçesiyle 21/01/2022 tarihli ara kararla ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.Davalı tarafından ise icra dosyasına 149.500-TL depo edilmiş olup, bu hususla ilgili icra müdürlüğüne aynı tarihli dilekçe sunulmuş;

07/02/2022 tarihli dilekçesi ile ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiştir. Mahkemece 18/03/2021 tarihli ara kararla; ihtiyati hacze itirazın kabulüne, ihtiyati haczin kaldırılmasına, davalı tarafça icra dosyasına depo edilen bedelin icra müdürlüğünce teminat olarak saklanmasına karar verilmiştir. İİK 266.madde gereği davalı borçlunun ihtiyati haciz kararının teminata kaydırılması talebi yoktur.İcra dosyasına ihtiyati haciz kararının uygulanmasının engellenmesi için borç tutarını depo etmiştir.Mahkemeden haczin kaydırılması talebi bulunmadığı halde mahkemece yazılı şekilde ihtiyati haczin teminata kaydırılmasına karar verilmesi doğru olmamıştır. Ayrıca somut olayda davacının alacak talebine karşılık davalı, davacı tarafından gerçekleştirilen taşımada emtiaların hasar gördüğünü, 80.000-Euro zarara uğradığını ileri sürerek takas mahsup talebinde bulunmuştur.

Her ne kadar davacı tarafça, davalının hasar ihbarında bulunmadığı ileri sürülmekte ise de, emtiaların hasar uğradığına ilişkin taraflar arasında yapılan yazışmalar ibraz edilmiştir. Bu durumda muaccel alacağın varlığı hususu yargılama neticesinde belirlenecek nitelikte olup bu aşamada ihtilaflı alacağın varlığı ve miktarı bakımından yargılamayı gerektirmekte olup, muaccel alacağın varlığı konusunda kanaat verecek delilin bulunmadığının kabulü gerekmektedir. Mahkemece davalının itirazının bu gerekçelerle kabulüne karar verilmesi gerekirken, talep bulunmadığı halde birbiriyle çelişki oluşturacak şekilde hem davalının itirazının kabulüne hem de icra dosyasına depo edilen bedelin teminat olarak saklanmasına karar verilmesi doğru olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 18/03/2022 tarihli ara kararının kaldırılmasına, bahsi geçen yanılgı nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davalı vekilinin 21/01/2021 tarihli karara yönelik itirazının kabulüne, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/22 Esas 18/03/2022 Tarihli ara kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; İhtiyati hacze itirazın kabulüne; İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/22 esas 21/01/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA, İstinaf yoluna başvuran ihtiyati hacze itiraz eden tarafından yatırılan 80,70- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 02/06/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/100800 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.