6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bilgi alma hakkı kullanılmadan ihtiyati tedbir talebinde yaklaşık ispat sağlanamaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1067 E. 2022/861 K. · · İlk derece: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Davacının nitelemesi: Şirket ortaklığından doğan bilgi alma hakkı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Şirket ortağının, bilgi alma ve inceleme hakkını (TTK 437) kullanmadan, henüz somutlaştırılmamış ve bildirilmemiş usulsüzlük iddialarının bilirkişi marifetiyle araştırılmasını ve bu araştırma sonucuna göre şirket ile diğer ortağın malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmesi, HMK 390/3'teki yaklaşık ispat koşulunu karşılamaz; bu durumda tedbir talebi reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Şirketin mali durumunun tespiti ve şirket/ortak malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir talebinde yaklaşık ispat koşulunun sağlanıp sağlanmadığı → ret

İddia: Talep eden vekili, markanın piyasa değerinin çok altında bir bedelle (1.000-TL) muvazaalı olarak devredilmek istendiğini, diğer ortağın kendisini taciz ettiği için hakkında uzaklaştırma kararı alındığını ileri sürerek bu hususların ilk derece mahkemesince değerlendirilmediğini, kararın kaldırılıp taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, dayandığı sebebi ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Talep eden, şirket hesaplarındaki usulsüz işlemlerin ve şüpheli hareketlerin önce bilirkişi marifetiyle tespit edilmesini, bu tespit sonrasında ortaya çıkacak tutar üzerinden tedbir konulmasını istemektedir; ancak şirket ortağının TTK 437'de düzenlenen bilgi alma ve inceleme hakkını kullanması gerekirken, bu hak kullanılmadan, henüz bildirilmemiş vakıaların bilirkişi eliyle araştırılmasının talep edilmesinin yasal dayanağı bulunmamaktadır. Bu haliyle talebin haklılığı yönünden yaklaşık ispat sağlanamamıştır. Mahkemenin bir kanaate ulaşmasını sağlayacak şekilde tedbir nedenlerinin somutlaştırılmadığı, ortağa tanınan yasal hakların (inceleme talep hakkı) kullanılmadığı, bu hak kullanılmadan elde edilebilecek bilgilerin şirket ortağına sağlanamayacağı açıktır. Ayrıca tedbir talepli değişik iş dosyası ile şirketin mali durumunun tespitinin istenmesinde de hukuki yarar bulunmamaktadır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Şirket ortağının TTK 437'deki bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmadan, doğrudan mahkemeden bilirkişi marifetiyle şirket mali durumunun tespitini ve buna bağlı ihtiyati tedbir talep etmesinin yaklaşık ispat koşulunu sağlamadığına ilişkin tespit bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
hukuki yarar

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat bilgi alma ve inceleme hakkı özel denetim isteme hakkı hukuki yarar

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 390/3 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 437TTK 438

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1067

KARAR NO 2022/861

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/04/2022

NUMARASI 2022/130 D.İş - 2022/126 Karar

TALEP Tespit ve İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/06/2022

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararının talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararının talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Talep eden vekili, müvekkilinin davalı şirketin ...Ltd.Şirketi’nin toplam 500 adet, 125.000-TL sermayesine tekabül eden pay sahibi olduğunu,şirketin mali durumuna ilişkin bilgi alma talebinde bulunmasına rağmen taleplerinin karşılanmadığını, bu kapsamda davalı şirketin diğer ortağı ve müdürü ...'nun dava konusu şirketin banka hesaplarından çeşitli işlemler ile para çıkışı sağlama ihtimali olduğunu düşündüklerini, şirketin hesaplarının bulunduğu banka şubelerinden üçüncü şahıslarca yapılan işlemlere ilişkin talimatların kim tarafından verildiğinin tespitini ve bunların celbini talep ettiklerini, celp edilen dökümler sonrasında tespit edilecek hukuka aykırı ve şirket kayıtlarında hukuki karşılığı bulunmayan işlemlerin tutarı kadar, davalı şirketin müdürü ve davalı şirketin mal varlığına ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiklerini, şirket malvarlığının diğer ortak tarafından hukuka aykırı bir şekilde yok edilme imkanı bulunduğunu, ...'nun haricen şirketin markasını çok değerinin altında 1,000-TL'ye satacağını müvekkiline ilettiğini , Türk Patent ve Marka Kurumu'na müzekkere gönderilerek, "..." (27.02.2019 tescil tarihli ...

tescil numaralı) üzerine şerh konulmasını, şirketin mal varlığının bilirkişilerce tespitini, davalı Şirket Ortağı ... ve dava konusu şirket banka hesap hareketlerinin tespit edilmesi sonrası şüpheli işlemler tutarında, "..." markasına , davalı şirket ve ortağı ...'nun malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, talep eden vekilinin şirketin mali durumunun tespitini ve marka ve mal varlığı üzerine tedbir konulmasını talep etmiş olduğu, bu haliyle sunulan bilgi ve belgelerin, tespit ve tedbire yönelik olumlu yönde bir karar verilmesini sağlamaya yeterli olmadığı ve yaklaşık ispat koşulunun sağlanmadığı, talep edenin dilekçesinde şirketin mali durumu ile ilgili bilgi alamadığını, bu yöndeki bildirim ve ihtarlarına cevap verilmediğini ileri sürerek, şirketin mali durumunun işbu değişik iş dosyasındaki tedbir talebi öncesinde mahkemece tespitini talep ettiği, bu bağlamda TTK 437. Maddede belirtilen "bilgi alma ve inceleme hakkı", TTK 438.gereği "özel denetim isteme hakkı" prosedürlerinin işletilmediği anlaşıldığı, şirket ortağı talep edenin TTK'dan doğan bu haklarını kullanması gerekir iken, mahkemeden tedbir talepli değişik iş dosyası ile şirketin mali durumunun tespitini talep etmesinde de hukuki yararı olmadığından ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili; söz konusu markanın devri için 05.04.2022 tarihinde 1000-TL bedelle devir işlemi başlatıldığını, piyasa değeri milyonlar olan bir markanın 1000-TL gibi bir rakama devredilmesinin hukuka ve mantığa uygun olmadığını, devir işleminin durdurulması için TPEna müzekkere gönderilmesini talep ettiklerini, söz konusu devir işleminin muvazaalı olduğunu, diğer ortak ...'nun aylardır müvekkilini tacize uğrattığı için hakkında uzaklaştırma kararı alındığını, ancak mahkemece bu hususların dikkate alınmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılarak taleplerinin kabulünü talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, talep edenin ortağı olduğu şirketin mali durumunun bilirkişiler tarafından tespiti ile yapılacak tespit sonrasında şüpheli işlemler tutarında davalı şirket ile diğer ortak ...'nun malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir konulmasına ilişkindir. HMK'nın 390/3. Maddesi gereği "tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." hükmünü haizdir. Talep eden vekili, şirketin kayıtları incelenerek usulsüz işlemlerin ,şüpheli hesap hareketlerinin tesbitini ,yapılacak tesbit neticesine göre şirket ve ortağın mal varlığı değerlerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmektedir.

Talep eden vekili müvekkiline şirket ile ilgili finansal bilgilerin verilmediğini, diğer ortağın şirket hesaplarından çeşitli işlemler ile para çıkışları yapma ihtimalinin bulunduğunu,güven ilişkisinin kalmadığını, genel kurul toplantılarının usule uygun olmadığını, buna ilişkin dava açıldığını ileri sürerek eldeki talepde bulunmuştur.Şirket ortağının bir dava açarak TTK 437. Maddede belirtilen "bilgi alma ve inceleme hakkı" nı kullanması gerekirken ,var ise usulsüz işlemlerin ihtiyati tedbire esas olacak şekilde bilirkişi marifetiyle belirlenmesini,adeta bildirmediği vakıaların tesbitini istemesinin yasal dayanağı bulunmamaktadır.Bu halde talebin haklılığı bakımından yaklaşık ispatın sağlanmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemenin bir kanaate varacağı şekilde ihtiyati tedbir talebinin nedenlerinin somutlaştırılmadığı, şirket ortağına tanınmış bulunan yasal hakların kullanılmadığı ,inceleme talep hakkı kullanılmadan bu hakkın kullanılmasıyla elde edilebilecek bilgilerin şirket ortağına sağlanamayacağı açıktır.İlk derece mahkemesince , tedbir talepli değişik iş dosyası ile şirketin mali durumunun tespitini talep etmesinde de ayrıca hukuki yararı olmadığı ,inceleme talep hakkının kullanılmadığı yaklaşık ispatın sağlanmadığı gerekçesiyle tesbit ve ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, tespit ve ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/06/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/100570 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.