6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kavanoz ve ambalaj benzerliğinde iltibas ve haksız rekabet iddiası reddedildi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1031 E. 2022/862 K. · · İlk derece: BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ Emsal

Gerekçe özeti

Bir ürünün ambalajı (kavanoz şekli, kapak ve etiket renkleri) piyasada yaygın olarak kullanılan, davacıya özgülenmemiş şekil ve renk unsurlarından oluşuyorsa ve iki ürün bütünsel görsel izlenim itibariyle tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali yaratmıyorsa, ambalajlar arasındaki kısmi benzerlik tek başına objektif iltibas ve dolayısıyla TTK m.55/1/a/4 kapsamında haksız rekabet oluşturmaz.

Ele alınan sorunlar

Ürün ambalajı (kavanoz, kapak, renk) benzerliğinin haksız rekabet/iltibas oluşturup oluşturmadığı → ret

İddia: Davacı vekili, davalının müvekkilinin kullandığı kavanozun birebir aynısını, aynı renkte kapak ve mavi-beyaz logo rengini kullandığını, bu suretle ortalama alıcı kitlesinin bir kısmının karıştırma riski altında bulunmasının iltibasın gerçekleştiğinin kabulü için yeterli olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun elverişli olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü istemiştir.

Gerekçe: TTK m.55/1/a/4 uyarınca başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri ile karıştırılmaya yol açacak önlemleri almak haksız rekabet hâli olarak düzenlenmiştir. Haksız rekabetin önlenmesindeki amaç, serbest piyasa düzeninde herkesin dürüstlük kuralları içerisinde hareket ederek rekabet kurallarına uygun faaliyet göstermesi ve nihai tüketicilerin aldatılmaksızın kaliteli mal ve hizmetlerin piyasa kurallarına göre oluşan en uygun fiyatla satışa sunulmasıdır. Sonradan aynı sektörde faaliyet gösteren kişiler ticari hayatta dürüstlük ilkesine uygun şekilde ve iltibastan kaçınarak piyasaya mal veya hizmet ürettikleri takdirde, ilk kez üretim yapıp ürünün tanınmasını sağlayan kişinin üstün hakkı bulunduğundan bahisle, sonradan faaliyete başlayanların eylemleri haksız rekabet olarak nitelendirilemez. Ürün ambalajları arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki tarafa ait ürün ambalajının bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenim esas alınmalıdır. İltibas, iki ayrı marka ile satışa sunulan ürünlerin ambalaj benzerliği sebebiyle aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantılı işletmelere ait olduğunun düşünülmesi veya düşünülme ihtimalidir. Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacıya ait ürün ile davalıya ait ürünün birebir aynı olmadığı, kavanozlar üzerinde kullanılan görsel ve konumlandırmaların farklı olduğu, tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, kavanoz şeklinin ve kapağının piyasada çoklukla kullanılan şekil ve renkte olduğu, bu şekil ve renklerin davacının kullanımına özgülenmediği, objektif iltibas ve haksız rekabet koşullarının gerçekleşmediği anlaşılmıştır. (BAM'ca yerinde görülen Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Ürün ambalajı (kavanoz, kapak, renk) benzerliğine dayalı haksız rekabet/iltibas iddialarında, piyasada yaygın kullanılan ve bir tarafa özgülenmemiş şekil-renk unsurlarının tek başına objektif iltibas oluşturmayacağı yönünde bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermektedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
haksız rekabet iltibas objektif iltibas ambalaj benzerliği dürüstlük kuralı karıştırılma ihtimali

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 55/1/a/4

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1031

KARAR NO 2022/862

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/03/2022

NUMARASI 2020/134 Esas - 2022/215 Karar

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/06/2022

Davanın sübut bulunmadığından reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin konserve ürünleri ilk kez sağlıklı cam kavanozda sunan ve reçel, sebze konserveleri,vb. yerli üretimden elde ettiği ürün çeşidini her geçen gün zenginleştirdiğini, davalı tarafın müvekkili şirketin kullanmakta olduğu kavanozun aynısını kullandığını, ayrıca davalı tarafın yine müvekkili ile birebir aynı renkte kapak ve rengi mavi üzerine beyaz yazılı logo rengi kullandığını, müvekkili şirkete ait alt marka veya seri ürün imajı yarattığını, bunun iyiniyet kuralına aykrılık teşkil ettiğini, davalı tarafça müvekkili aleyhine yaratılan ve haksız rekabet teşkil eden fiillerin durdurulmasına, dava konusu haksız rekabet teşkil eden ürünlere el konulmasına ve muhafazasına, müvekkilinin uğradığı zararlar nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000- TL maddi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, davalı taraf süresinde cevap dilekçesi vermemiş; ancak bilahare sunduğu dilekçe de ;cam kavanozda üretimin davacının uhdesinde olmadığı,ürünlerde ... markasının belirgin şekilde gösterildiği ,aynı ambalajın kullanıldığı iddiasının doğru olmadığını,her yaştan insanın anlayabileceği pek çok fark bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacıya ait ürün ile davalıya ait ürünün birebir aynı olmadığını, kavanozlar üzerinde kullanılan görsel ve konumlandırmaların farklı olduğunu ve tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, kavanoz ve kavanoz kapağındaki benzerliklerin davacıya özgülendiğine dair bir delilin bulunmadığından, objektif iltibas ve haksız rekabet koşullarının gerçekleşmediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı tarafça ürünlerinin birebir taklit edilip, ambalajlanarak müvekkilinin müşterilerine satıldığını, müvekkili aleyhine haksız rekabet yaratıldığını, müvekkili şirketin kullandığı kavanozun birebir aynısı ile aynı renk kapak ve logo rengi kullanıldığını, ortalama alıcı kitlesinin tamamı karıştırma tehlikesine maruz kalmasa bile bir kısmının bu riski altında bulunması dahi kanştınlma ihtimalinin gerçekleştiğinin kabulü için yeterli olacağını, hükme esas alınan bilirkişi raporu hükme esas alınmaya elverişli olmadığını belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava ; davalı şirketin davacı ürünleri ile benzer kavanoz,aynı renkte kavanoz kapağı ve dış etikette aynı renkler kullanılmak suretiyle davacı ürünleri ile iltibas yaratılmak suretiyle haksız rekabette bulunduğu ileri sürülerek ;davalının haksız rekabetinin tespiti ve men'i ile maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, davalının birebir aynı renkte kapak ve mavi- beyaz yazılı logo rengi kullandığını,ambalajın benzerliği nedeniyle alt marka ve seri ürün imajı yarattığını, davalının haksız rekabetinin önlenmesine ve müvekkili şirketin uğradığı maddi zararın tazmini istemiştir. TTK m.55/l/a/4 madde hükmüne göre " başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri ile karıştırılmaya yol açacak önlemleri almak"haksız rekabet hali olarak düzenlenmiştir.Haksız rekabetin önlenmesindeki amaç, serbest piyasa düzeninde herkesin dürüstlük kuralları içerisinde hareket etmek suretiyle rekabet kurallarına uygun olarak piyasada faaliyet göstermesi ve sonuçta;

mal ve hizmetlerin nihai tüketicilerinin aldatılmasına izin verilmeksizin kaliteli mal ve hizmetlerin piyasa kurallarına göre oluşan en uygun fiyatla satışa sunulmasıdır. Bu durumda, sonradan aynı sektörde faaliyet gösteren kişiler ticari hayatta dürüstlük ilkesine uygun bir şekilde ve iltibastan kaçınmak suretiyle piyasaya mal veya hizmet ürettikleri takdirde, piyasada ilk kez üretim yapan ürünün tanınmasını sağlayan kişinin üstün hakkı bulunduğundan bahisle, sonradan faaliyete başlayan kişilerin eylemleri haksız rekabet olarak nitelendirilemez.(Yargıtay 11 HD nin 2016/7695 esas,2018/1019 karar sayılı 13.2.2018 tarihli ilamı) Ürün ambalajları arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki yana ait ürün ambalajının bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka ile satışa sunulan ancak ambalajın benzerliği sebebiyle sunulan ürünün aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir.İlk derece mahkemesince her iki tarafa ait ürünler kıyaslanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacıya ait ürün ile davalıya ait ürünün birebir aynı olmadığı, kavanozlar üzerinde kullanılan görsel ve konumlandırmaların farklı olduğu ve tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, kavanoz şeklinin ve kavanoz kapağının piyasada çoklukla kullanılan şekil ve renkde olduğu bu şekil ve renklerin davacının kullanımına özgülenmediği, objektif iltibas ve haksız rekabet koşullarının gerçekleşmediği anlaşılmakla açılan davanın sübut bulmadığından reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından sarf edilen giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 09/06/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/100160 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.