Konkordatodaki dağıtıcıya karşı teminat mektuplarında ihtiyati tedbir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi 2026/346 E. 2026/503 K. · 23.03.2026 · kaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm · kesin
Kural
Akaryakıt bayilik sözleşmesinde dağıtıcı şirketin konkordato sürecinde/ekonomik güçlük içinde bulunması, davalıdan kaynaklanan sebeplerle mal tedarikinde güçlük yaşandığı iddiasının gerçek olma olasılığını artırıyorsa; sözleşme süresinin sonuna gelinmişse ve sektörde sözleşme süresince teminat alınması yerleşik uygulama ise, taraflar arasındaki yarar-zarar dengesi de gözetildiğinde, bayie ait teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi (HMK 391/1) ve çekin ödenmemesi/takibe konulmaması (İİK 72/2) yönündeki ihtiyati tedbir talebinde yaklaşık ispat koşulu sağlanmış sayılır ve tedbir verilmemesi halinde telafisi imkansız zarar doğacağı kabul edilir.
Ele alınan meseleler
İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat koşulunun sağlanması
Talep dilekçesine ekli ihtarname içeriklerinden, bayilik sözleşmesinin tarafı olan dağıtıcı şirketin konkordato sürecinde bulunduğu ve mevcut durumun ekonomik güçlüğe işaret ettiği; ekonomik güçlüğün, davalıdan kaynaklanan sebeplerle mal tedarikinde güçlük yaşandığı iddiasının gerçek olma olasılığını önemli ölçüde artırdığı; somut olayda sözleşme süresinin sonuna gelinmiş bulunduğu; akaryakıt sektöründe sözleşme süresince teminat alınmasının yerleşik uygulama olduğu; taraflar arasındaki yarar ve zarar dengesi de gözetildiğinde yaklaşık ispatın sağlandığının kabulü gerektiği; ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde talep edenin telafisi imkansız zarara uğrayacağının açık olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin somut duruma uygun olmayan gerekçelerle talebi reddetmesi yerinde görülmeyerek ara karar kaldırılmış; takdiren %15 teminat karşılığında, teminat mektupları yönünden HMK 391/1, keşidecisi belli çek yönünden İİK 72/2 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.
Sonuç: kabul
Kavramlar: ihtiyati tedbir, yaklaşık ispat, teminat mektubu, konkordato, bayilik sözleşmesi, telafisi imkansız zarar, ödeme yasağı tedbiri
Emsal değeri: Akaryakıt bayilik ilişkisinde dağıtıcı şirketin konkordato/ekonomik güçlük içinde olması, sözleşme süresinin dolması ve sektörde süre boyunca teminat alınmasının yerleşik uygulama olması karşısında, yarar-zarar dengesi de gözetilerek teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi ve çekin ödenmemesi yönündeki tedbir talebinde yaklaşık ispatın sağlanmış sayılacağı yönünden bölgesel-ikna edici emsal değer taşır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO 2026/346
KARAR NO 2026/503 TÜRKMİLLETİADINAKARAR
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 28/01/2026
NUMARASI 2026/47 Esas - 2026/58 Karar
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/03/2026
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İhtiyati tedbir talep eden vekili; ... Merkez'de akaryakıt ve ......istasyonu işletmeciliği yapan müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 01/02/2021 başlangıç tarihli bayii sözleşmesi ile 5 yıl süre ile anlaşma yapıldığını, bu sürenin 01/02/2026 tarihinde, yani 12 gün sonra sona ereceğini, davalı şirketin, yaklaşık yaklaşık 2025 yılının ikinci yarısından itibaren ekonomik sorunlar yaşadığından ilk etapta ... ve yakıt tedariklerinde gecikmeler ve eksiklikler baş gösterdiğini, 2025 yılı Kasım ayından itibaren ise hiç bir surette ... ve yakıt tedariği yapılmadığını, davalı şirketin konkordato süreci içerisinde olduğunun UYAP sorgudan görüleceğini, müvekkili şirketin, daha evvel davalı şirkete tedbir taleplerinin kurumsal elektronik posta sistemi üzerinden gönderildiğini, 09/10/2025, 14/10/2025, 19/10/2025, 04/11/2025, 19/11/2025 tarihli ihtarnameler ile ve yine talep dilekçesi ekinde sunulan ...
...nin 13/01/2026 tarihli 00292 yevmiyeli ihtarnamesi ile davalı şirketin mali durumu ve konkordato süreçleri sebebi ile 2025 yılı ikinci yarısından itibaren davalı şirketten kaynaklanan sebeplerle fiili bir bağlantı kalmadığını, bu sebeplerle sözleşmenin tekrardan haklı olarak yenilenmeyeceği, müvekkili şirketin davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı şirket lehine teminat olarak verilen ... ...Şubesi’ne ait 350.000- TL tutarlı teminat mektubunun, ... ... Şubesine ait 200.000-TL tutarlı teminat mektubunun, ... ... ... Şubesi’ne ait 200.000-TL tutarlı teminat mektubunun ve son olarak ... ... Şubesi’ne ait 180.000-TL tutarlı çekin ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde iadesini, aksi takdirde hukuki yollara başvuracağının ihtaren bildirildiğini, tüm ihtarların usulüne uygun tebliğ edildiğini, son ihtarın ise davalı şirketin UETS adresine 18/01/2026 tarihinde e-tebliğ edilmiş, aradan geçen süreye rağmen halen talep edilen teminat mektupları ve çekin iadesinin yapılmadığını, ihtarnamelere de herhangi bir cevap verilmediğini, davalı şirket konkordato ilan ettiğinden, sözleşmenin 01/02/2026 tarihinde 12 gün sonra sona ereceğinden gecikmesinde sakınca bulunan hal olduğundan, iddialarının yaklaşık olarak ispat edildiğinden teminat mektupları ile çeke ilişkin icra takibi ve hukuki işlem yapılmamasına ilişkin öncelikle teminatsız, aksi halde uygun bir teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince;ödeme yasağı tedbiri, kambiyo senedinin rıza dışında elden çıkması (Hırsızlık, kaybolma vb) durumları için öngörülmüş olup keşideci zaten TTKnın 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 651 vd. maddelerine göre zayi nedeniyle çekin iptalini isteyemeyeceği gibi İİKnın 72.maddesine dayanılması halinde de yasa kapsamında ödeme yasağı tedbiri öngörülmediğinden bu talebin reddine, dava dilekçesinin anlatımı ve dosyaya sunulan belgelerden (sözleşme ve ihtarnameler) yaklaşık ispat koşulunun kabulü için bu aşamada yeterli delil bulunmadığından, iddiaların yargılamaya muhtaç olması nedeniyle, teminat mektubunun karşılıksız kalıp kalmadığı hususunun yaklaşık ispatı sağlamadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.
İhtiyati tedbir talep eden vekili; Davalı şirket ile 01/11/2025 tarihinden bu yana hiç bir fiili ve hukuki bağı kalmayan müvekkili şirketin, tüm yasal ihtarnamelerine rağmen talep konusu teminat mektupları ve çek iade edilmediği gibi üstelik davalı şirket konkordato ilan ettiğinden, sözleşme 01/02/2026 tarihinde 12 gün sonra sona ereceğinden, zorunlu arabuluculuk sürecinde olası vakit ve zaman kaybından ötürü mağduriyet doğabileceğinden, daha evvel de davalı şirketin bu teminat mektuplarına dair aleyhinde işlem yapılan işletmeler olduğundan ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Talep dilekçesine ekli ihtarname içeriklerinden, bayilik sözleşmesinin tarafı olan aleyhine ihtiyati tedbir talep edilen dağıtıcı şirketin konkordato sürecinde bulunduğu ve mevcut durumun ekonomik güçlüğe işaret ettiği, ekonomik güçlük nedeniyle mal tedarikinde güçlük yaşandığı iddiasının gerçek olma olasılığını önemli ölçüde artırdığı,somut durumda sözleşme süresinin sonuna gelindiğinin anlaşıldığı,akaryakıt sektöründe sözleşme süresince teminat alındığının yerleşik uygulama olduğu , taraflar arasında ki yarar ve zarar dengesi de gözetilerek yaklaşık ispatın sağlandığının kabulü ile ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde talep edenin telafisi imkansız zarara uğrayacağı açık olduğundan somut duruma uygun olmayan gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, takdiren %15 teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/... Esas - 2026/.... Karar ../01/2026 tarihli ara kararın HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; İhtiyati tedbir talebinin kabulüne; ... ...Şubesi’ne ait 350.000- TL, ... ...........Şubesine ait 200.000-TL , ... ... ... Şubesi’ne ait 200.000-TL tutarlı teminat mektuplarının açılacak dava süresince paraya çevrilmemesi konusunda HMK nın 391(1) maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine, D. İş dosyasının tarafları arasında hüküm ifade etmek üzere; ... ... Şubesi’ne ait keşidecisi ...Limited Şirketi [...Vergi Nolu] 180.000-TL tutarlı çekin ibrazında ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi için İİK nın 72/2 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Takdiren %15 oranda hesaplanan 139.500-TL teminat alınmasına (kesin süresiz teminat mektubu veya nakit), teminat yatırıldığında ilgili banka şubelerine müzekkerelerin İlk Derece Mahkemesince yazılmasına, HMK 393(1) maddesi uyarınca Dairemiz kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının ihtiyati tedbir isteyen vekiline bildirilmesine," Yatırılan 732-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde talep edene iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
23/03/2026
İlişkili maddeler
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/istanbul-bam-12-hukuk-dairesi-2026-346-2026-503 — erişim: 20.07.2026