Yargılama sırasında ölen tarafın mirasçıları için taraf teşkili sağlanmadan hüküm kurulamaz

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2026/787

KARAR NO 2026/1052 TÜRK MİLLETİ ADINA — İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/12/2025

NUMARASI 2016/993 Esas 2025/1377 Karar

DAVA

Alacak (çek istirdadı ve ödenecek bedelin istirdadı)

DAVA TARİHİ 16/11/2016

İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/06/2026

İlk derece mahkemesince verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı ...'in davacı şirkette 02/10/2012 tarihinden çalışırken 2016 yılında şirketin iç denetimi sırasında zimmetine para geçirdiğinin ortaya çıktığını, bunun yanı sıra birden fazla çekte şirket yetkilisi olmamasına rağmen davacı şirketin haberi olmadan kendi imzası ve şirket kaşesini kullanarak çekleri davacı şirket tarafından ciro edilmiş gibi göstermek suretiyle TCK 155/2 uyarınca resmi evrakta sahtecilik ve TCK 204 kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediğini, ...’in işlediği tüm bu suçlar için Kemalpaşa C Başsavcılığı 2016/4788 Soruşturma dosyası ile şikayette bulunulduğunu, çek üzerindeki imzanın sahte olması sebebiyle Antalya 1. ATM nin 2016/736 Esas sayılı dosyası ile zayi nedeniyle iptali davası açıldığını, çek bedellerinin ödenmemesi için tedbir kararı verildiğini, dava konusu çekin davalı ...

tarafından bankaya ibraz edildiğinde ödeme yasağı kararı olduğundan hesapta 10.000-Euro'nun bloke edildiğini, ve Kemalpaşa Başsavcılığınını el koyma kararı gereği çeke ... Bankasınca el konulduğunu, çek bedelinin bankada bloke vaziyette alacaklı olduğunu ispat eden kişiyi beklediğini, davalı cirantaların hiçbiri ile davacının ticari ilişkisinin bulunmadığını davacının rızası dışında elinden çıkan 15.11.2016 keşide tarihli ... numaralı 10.000 Euro bedelli çekin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine ve davacıya iadesine, çek bedelinin üçüncü kişilere ödenmek zorunda kalınması durumunda davaya istirdat davası olarak devam edilmesini 10.000-Euro'nun dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte vaki haksız eylemleri sebebiyle davalılardan müteselsilen alınarak verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalar davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı lehtarın ...Ltd. Şti.tarafından düzenlenen 15.11.2016 keşide tarihli ... numaralı 10.000 Euro bedelli çekin müvekkili şirketin muhasebe yetkilisi olan davalı ...'in şirket kaşesini kullanarak dava konusu çeki ciro ettiğini belirterek çekin müvekkiline iadesine,keşidecinin banka hesabında bloke edilen paranın taraflarına ödenmesine, çek bedelinin 3.kişilere ödenmek zorunda kalınması durumunda çek bedelinin davalılardan müteselsilen tahsilini talep ettiği, davanın çekin istirdadı talebiyle açıldığı, menfi tespit istemi bulunmadığı,ispat yükü davacıda olup, davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği,soruşturma dosyasında son hamil ...

şüpheli olarak yer almadığından soruşturmanın bekletici mesele yapılmasına gerek görülmemiş,davacı tarafından davalının kötü niyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlar delil ibraz edilmediğinden ispatlanamayan davanın reddine; dava,çekin son hamilinin davalı ... olduğu, diğer davalı...'in ciranta sıfatıyla çekte yer aldığı, Davalı ... ciranta da olmadığından davalı..., ... yönünden husumetten reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı ... tarafından dava konusu çek dahil olmak üzere görevi gereği uhdesine teslim edilen çekleri, şirket kaşesinin üzerine imza atarak kendi bilgisi dahilinde tedavüle soktuğunu, müvekkili şirket ve yetkililerinin ne çekte cirosu bulunan..., ne de diğer davalı ... ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, hatta davalıları tanımadığını, bilirkişi raporunda çek üzerindeki imzaların müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığının tespit edildiğini, çeklerin sırasıyla kötü niyetli şekilde iktisap edildiğini, deliller toplanmadan karar verildiğini, soruşturma dosyasının halen derdest olduğunu, dosya akıbeti beklenmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, Vergi Dairelerinden inceleme dosyaları celp edilerek adli sicil kayıtları ve UYAP üzerinden görülen dava ve soruşturma dosyaları araştırılarak karar verilmesini talep ettiklerini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, çek istirdatı ve çek bedeli ödenmek zorunda kalınması halinde ödenecek bedelin istirdadı istemine ilişkindir. Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları dava şartıdır (HMK'nın 114,1/d maddesi). Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Yargılama sırasında ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden,ölümü ile davaya mirasçılar tarafından devam edilebilir. Somut olayda, davalı...'in yargılama sırasında karar tarihinden önce 10/09/2025 tarihinde vefat ettiği incelenen nüfus kaydından anlaşılmıştır. Mahkemece davalı... mirasçılarının tespit edilmediği, gerekçeli karar ve istinaf dilekçesinin tebliğinin sağlanmadığı anlaşılmıştır.

HMK'nın 114. maddesi gereğince taraf ve dava ehliyeti dava şartı niteliğinde olduğundan, bu hususun yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekir. Bu nedenlerle davacı vekilince ileri sürülen istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılarak, müteveffa davalı... mirasçıları davaya katılmak suretiyle taraf teşkili sağlanarak dava yeniden görülmek üzere, dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/12/2025 Tarih 2016/993 Esas 2025/1377 Karar sayılı kararın HMK 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 732-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/06/2026