6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çekin ibrazıyla götürülecek borca dönüşmesi ve ihtiyati hacizde yetki

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi 2026/601 E. 2026/777 K. · 24.04.2026 · kaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm · kesin

Kural

Çeke dayalı alacakta, çekin bankaya ibraz edilip ödenmemesiyle borç aranacak borç olmaktan çıkıp götürülecek borca dönüştüğünden, alacaklı kendi yerleşim yeri mahkemesinden ihtiyati haciz talep edebilir; bu nedenle yetki itirazı reddedilir. Buna karşılık, adi ortaklıktan ayrıldığını resmi belgelerle ileri süren ortağın çek borcundan sorumlu olup olmadığı ve hakkında borç ikrarını içeren bir belge bulunup bulunmadığı yargılamayı gerektirdiğinden ve kambiyo senedindeki borçtan sorumluluk ihtiyati haciz aşamasında da gözetilmesi gerektiğinden, bu ortak yönünden ihtiyati hacze itirazın kabulü gerekir.

Ele alınan meseleler

İhtiyati hacizde yetki itirazı (çeke dayalı alacak)

Kambiyo senetlerine dayalı alacağın çekin ibrazıyla götürülecek borca dönüşüp dönüşmediği konusunda Yargıtay 11. ve 12. Hukuk Daireleri arasında farklı yönde kararlar bulunmakta ve bu görüş ayrılığı giderilememiş olmakla birlikte; ihtiyati haciz talepleri bakımından uyuşmazlık, Yargıtay 11. Hukuk Dairesince alacağın götürülecek borç olduğu yönünde giderilmiştir. Bağlayıcı bulunan bu karar gereği, ibraz edilen çek nedeniyle alacaklı kendi yerleşim yeri mahkemesinde ihtiyati haciz talep edebileceğinden, borçluların yetki itirazının reddi yerindedir.

Sonuç: ret

Adi ortaklıktan ayrılan ortağın çek borcundan sorumluluğu

İtiraz eden, 2018 yılında adi ortaklık hissesini diğer ortağa devrettiğini ve devri ticaret siciline ve vergi dairesine bildirdiğini, ancak mersis kayıtlarında teknik nedenlerle devrin işlenemediğini belgelerle ortaya koymuştur. Bu durumda, itiraz eden borçlunun çek borcundan sorumlu tutulup tutulamayacağı yargılamayı gerektirmekte olup; kambiyo senedindeki borçtan sorumlu olmanın ihtiyati haciz aşamasında da dikkate alınması gerekir. Adı geçen bakımından borç ikrarını içeren bir belge bulunup bulunmadığı yargılama sonucunda belirleneceğinden, bu borçlu yönünden itirazın kabulü gerekirken reddedilmesi yerinde görülmemiştir.

Sonuç: kabul

Kavramlar: ihtiyati haciz, çek, kambiyo senedi, götürülecek borç, aranacak borç, yetki, adi ortaklık, borcun şahsiliği, borç ikrarı, yaklaşık ispat

Emsal değeri: Çekin ibrazıyla alacağın götürülecek borca dönüşmesi ve buna bağlı olarak alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde ihtiyati haciz talep edebilmesi (Yargıtay 11. HD görüşü esas alınarak) ile adi ortaklıktan ayrıldığını ileri süren ortağın çek borcundan sorumluluğunun yargılamayı gerektirmesi nedeniyle ihtiyati hacze itirazının kabulü yönünden bölgesel ve ikna edici emsal değer taşır.

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2026/601

KARAR NO 2026/777 TÜRK MİLLETİ ADINA — İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/12/2025 (D.İş Karar) - 22/01/2026 (Ek Karar)

NUMARASI 2025/470 D.İş - 2025/471 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/04/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Alacaklı vekilinin talebi üzerine bir adet karşılıksız çeke dayalı verilen ihtiyati haciz kararına, karşı yan borçluların itirazının reddine ilişkin ek karar istinaf edilmiştir. İtiraz eden ...vekili; ihtiyati hacze dayanak gösterilen alacak iddiasının, çek borcuna dayandırıldığı, çek keşidecisinin müvekkili olmadığını, ... ... Adi Ortaklığı – ... ve Ortakları unvanlı adi ortaklık olduğunu ve müvekkilinin alacaklı ile doğrudan veya dolaylı bir borç ilişkisi teminat ilişkisi kefalet taahhüdü yada kambiyo taahhüdü bulunmadığını, borcun şahsiliği ilkesi gereğince, bir borçtan yalnızca borcun tarafı olan kişinin sorumlu tutulabileceğini, müvekkilin geçmişte çek keşidecisi olan adi ortaklıkla bağlantısı bulunduğu varsayımına dayandığını, Bornova Üçüncü Noterliği'nde düzenlenen 05/01/2018 tarihli ve ...

yevmiye numaralı adi ortaklık fesihnamesi ile adı geçen adi ortaklıktan açık, kesin ve geri dönülmez şekilde ayrıldığını, adi ortaklığın feshinin taraflar arasındaki hukuki ilişkinin sona erdiğini ifade ettiğini ve fesih tarihinden sonra doğan borçlardan ayrılan ortağın sorumluluğunun devam ettiğine dair herhangi bir yasal düzenleme de bulunmadığını, 2018 yılı sonrası borçlardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının, hukuka aykırı olduğunu, yine Bornova Üçüncü Noterliği’nde düzenlenen 23.09.2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı adi ortaklık tadil sözleşmesi ile ve İzmir 21. Noterliği’nin 22.12.2025 tarihli, ... yevmiye numaralı adi ortaklık ilişik kesme ihtarnamesi ile de yazılı, resmi ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir biçimde kayıt altına alındığını, buna rağmen adi ortaklığın İzmir Ticaret Odası nezdindeki adi ortaklık defterine işlenmemiş olmasının, İzmir Ticaret Odası iç yönergeleri ve yerleşik uygulamaları gereği şirketin ve ortaklığın organizasyonel yükümlülüğü kapsamında olduğunu, bu eksikliğin müvekkiline yüklenmesi hukuki sorumluluğun şahsiliği ilkesine aykırı olduğu gibi, iyi niyet kurallarını da açıkça ihlal ettiğini, alacaklı tarafça aynı iddiaya dayanılarak Bakırköy 5.

İcra Dairesi’nin ... sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatılmasına rağmen, ayrıca Bakırköy 11. İcra Dairesi ... esas sayılı icra dosyasında icra takibi başlattığını itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz için kabul kararının kaldırılarak müvekkili yönünden ihtiyati haczin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer borçlular vekili; ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ileri sürmüştür. Mahkemece; İhtiyati hacze konu ... A.Ş 9701- Büyük İşletmeler Br. Bornova/İzmir Şubesinin ... iban numaralı hesabından verilme... seri numaralı, keşide yeri İzmir olan Keşidecisi ... vergi kimlik numaralı .... Adi Ortaklığı ... ve Ortakları olan 03/10/2025 keşide tarihli 55.000- USD (Amerikan Doları) bedelli çek, keşide tarihinde ibraz edilen çeklerin ödeme yasağı kararı nedeniyle ödenmediğinin bankaca şerh edildiği ,çekten kaynaklanan borç götürülecek borç haline geldiğini ,çek iptali davasındaki mahkeme kararı nedeniyle çekin ödenmemiş olması ihtiyati haciz yapılmasına engel olmadığı, yaklaşık ispat koşulu sağlandığı taktirde borçlu taraf dinlenmeden de ihtiyati haciz kararı verilebileceği ,borçlunun yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararına İİK'nın 265.maddesine göre itiraz edilebileceği , ihtiyati haciz talep eden alacaklının yerleşim adresinin Mahmutbey Mah.

... Cad. No:... Bağcılar/İstanbul olduğu, çek borcunun ibrazla götürülecek borca dönmesi nedeniyle itirazların reddine karar verilmiştir. İtiraz eden ... vekili; müvekkil, Bornova Üçüncü Noterliği’nin 05.01.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı fesihnamesi ile adi ortaklıktan açık, kesin ve geri dönülemez şekilde ayrıldığını, durumun 23.09.2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı adi ortaklık tadil sözleşmesi ve İzmir 21. Noterliği’nin 22.12.2025 tarihli, ... yevmiye numaralı ilişik kesme ihtarnamesi ile bu durum resmi şekilde kayıt altına alındığını, fesih tarihinden sonra doğan borçlardan ayrılan ortağın sorumlu tutulmasına ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığını, adi ortaklığın oda kayıtlarının güncellenmemiş olması, ortaklığın organizasyonel yükümlülüğü kapsamında olup müvekkile yüklenemeyeceğini istinaf başvurumuzun kabulü ile, ilk derece mahkemesinin ret kararının bu nedenlerle kaldırılmasına, müvekkil ...

yönünden tesis edilen ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Diğer itiraz eden borçlular vekili; mahkemenin yetkisiz olduğunu, pek çok yargı kararında kambiyo senedi alacağının aranacak alacak olduğu alacaklının yerleşim yerinde ihtiyati haciz talep edemeyeceğini ileri sürerek yetki itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Öncelikle yetki itirazının incelenmesinde; Yargıtay 11. ve 12. Hukuk Dairelerinin kambiyo senetlerine dayalı alacağın çekin ibrazıyla birlikte götürülecek borca dönüştüğü yolunda farklı iki ayrı yönde yargı kararları bulunduğu; Yargıtay Daireleri arasındaki görüş farklılığı giderilememiş iken ;ihtiyati haciz talepleri bakımından Yargıtay 11.

HD tarafından götürülecek borç olarak kabul edilerek uyuşmazlığın bu yönde giderildiğini, bağlayıcı bulunan bu karar nedeniyle ibraz edilen çek nedeniyle alacaklının yerleşim yerinde ihtiyati haciz kararı talep edilebileceğinin kabulü gerekir.Borçluların mahkemenin yetkisine itirazının reddine karar verilmesi yerindedir. İtiraz eden ... ise 2018 yılında adi ortaklık hissesini, diğer ortağa devir ederek bu devrin İzmir Ticaret Siciline, Vergi Dairesine bildirdiği, ancak mersis kayıtlarında teknik nedenlerle devrin işlenemediğine ilişkin belgeler sunulmuştur. Bu halde; itiraz eden borçlunun çek borcundan sorumlu tutulup tutulamayacağı yargılamayı gerektirmekte olup; kambiyo senedindeki borçtan sorumlu olmanın ihtiyati haciz aşamasında da dikkate alınması gerektiği, adı geçen yönünden borç ikrarını havi bir belge olup olmadığı yargılama neticesi belirleneceğinden itirazın kabulü gerekirken reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş,adı geçenin istinaf başvurusunun kabulüne, ek kararın kaldırılarak adı geçen borçlu bakımından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1- İtiraz eden ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 7. Asliye Ticaret 2025/475 D.iş Esas, 2025/471 D.iş Karar sayılı 22.01.2026 tarihli ek kararın HMK nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA İtiraz eden ... vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazının kabulüne; Bakırköy 7. Asliye Ticaret 2025/475 D.iş Esas, 2025/471 D.iş Karar sayılı 16.12.2025 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA, 2-İtiraz edenler ..., ..., ..., .... Adi Ortaklığı - ... ve Ortakları vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353 (1)b-1 gereği ESASTAN REDDİNE, İlk derece D.iş dosyasına ilişkin olarak; İtiraz eden ... vekili için takdir olunan 12.500-TL vekalet ücretinin alacaklı .....AŞ'den alınarak itiraz eden ...'e ödenmesine, İtiraz eden ...

tarafından yatırılan 732-TL peşin istinaf karar harcının talebi halinde iadesine, itiraz eden ... tarafından yapılan 15-TL istinaf yargı giderinin alacaklı .... AŞ'den alınarak itiraz eden ...'e ödenmesine, Alacaklı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, İtiraz edenler ..., ..., ..., .... Adi Ortaklığı - ... ve Ortakları tarafından yatırılan peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, yaptıkları istinaf yargı giderinin üzerlerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/04/2026

İlişkili maddeler

Doğrulanmış madde ilişkisi yok.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/istanbul-bam-12-hukuk-dairesi-2026-601-2026-777 — erişim: 20.07.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.