6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Gayrinakit alacak için ihtiyati haciz kararı verilemez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi 2026/354 E. 2026/437 K. · 09.03.2026 · istinaf başvurusunun esastan reddi · kesin

Kural

Teminat niteliğindeki gayrinakit alacaklar (ör. çek kanuni karşılık tutarı) için İİK 42 uyarınca genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılabilirse de, İİK 257 ihtiyati haczi yalnızca para alacakları için öngördüğünden, gayrinakit alacağın depo edilmesi amacıyla ihtiyati haciz kararı verilemez.

Ele alınan meseleler

Gayrinakit alacak için ihtiyati haciz kararı verilip verilemeyeceği

Talep konusu, çek kanuni karşılık tutarından ibaret gayrinakit (teminat niteliğinde) bir alacaktır. İİK 257'de 4949 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle birinci fıkradaki "borcun" ibaresi "para borcunun" biçimine getirilmiş; bu değişiklik göstermektedir ki teminat alacakları için İİK 42 gereğince genel haciz yolu ile ilamsız takip yapılabilirse de ihtiyati haciz kararı verilemez. Zira İİK 257'de ihtiyati haciz yalnızca para alacakları için öngörülmüştür; ihtiyati haciz bir icra işlemi değil, özel geçici hukuki koruma müessesesi olduğundan ancak İİK 257'deki şartlar çerçevesinde karar verilebilir. Bu nedenle gayrinakit alacağın "depo edilmesi" için ihtiyati haciz kararı verilemez. Bağlayıcı bulunan Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu kararı uyarınca gayrinakit alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden, ara karara yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Sonuç: ret

Kavramlar: ihtiyati haciz, gayrinakit alacak, para alacağı, teminat alacağı, çek kanuni karşılığı, geçici hukuki koruma

Emsal değeri: Gayrinakit/teminat niteliğindeki alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği yönündeki değerlendirme, benzer ihtiyati haciz taleplerinde bölgesel ve ikna edici emsal değeri taşır.

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2026/354

KARAR NO 2026/437 TÜRKMİLLETİADINAKARAR

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/01/2026 (Ara Karar)

NUMARASI 2025/961 Esas İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/03/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında çek hesabı sözleşmeleri imzalandığını, buna bağlı olarak çek hesabı kullandırılarak çek karnesi teslim edildiğini,teslim edilen çeklerden karşılıksız çıkan 2 adet çek bedelinin müvekkili banka tarafından ödendiğini, davalı şirket elinde kullanılmayan 45 adet çek yaprağının iade edilmediği veya nakden depo edilmediğini, alacağın tahsili amacıyla ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek; çek kanuni karşılığı 560.181,28- TL alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece;

7. 831,28-TL için ihtiyati haciz kararı verilmiş, fazla istem için ihtiyati haciz talebi red edilmiştir.Davacı vekili; 560.181,28-TL toplam alacak yönünden ihtiyati haciz talebinde bulunulmuşsa da mahkemece, 7.831,28-TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verildiği, kalan miktar yönünden neden ihtiyati haciz kararı verilmediğine ilişkin bir gerekçe de yer almadığını ileri sürerek ara kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir....İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibinde davacı alacaklı banka iki adet çek yaprağının ibrazında ödendiği belirtilerek 7.831,28-TL nakit alacak, ibraz edilmeyen 45 adet çek yaprağı sorumluluğundan kaynaklanan 552.350-TL gayrinakit alacağın deposunu teminen ilamsız icra takibi başlatılmıştır.

Bu halde mahkemece gerekçede açıklanmasa da nakit alacak için talebin kabul edildiği, gayrinakit alacak için ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Talep konusu gayrinakit alacak çek kanuni karşılık tutarından ibarettir. Konuya ilişkin Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.12.2018 tarih 2016/1 esas 2017/6 karar sayılı ilamında; "İİK’nin 257’nci maddesinde 17.07.2003 gün ve 4949 sayılı Kanunun 59’uncu maddesiyle yapılan değişiklikte, madde başlığı “İhtiyatî haciz” iken “İhtiyatî haciz şartları”; birinci fıkrasında yer alan “borcun” ibaresi, “para borcunun” şeklinde değiştirilmiştir. Bu değişiklik göstermektedir ki, teminat alacakları için İİK’nin 42’nci maddesi gereğince genel haciz yolu ile ilamsız takip yapılabilir ise de ihtiyati haciz kararı verilemez.

Çünkü İcra ve İflas Kanunu’nun 257’nci maddesinde ihtiyati haciz, sadece “para alacakları” için öngörülmüştür. İhtiyati haciz; “icra işlemi” değil, özel geçici hukuki koruma müessesesi olduğundan, ancak İİK’nin 257’nci maddesindeki şartlar çerçevesinde karar verilebilir. O hâlde, gayrinakit alacağın “depo edilmesi” için ihtiyati haciz kararı verilemez." denilmiştir. Yukarıda yazılı ve bağlayıcı bulunan İBK uyarınca gayrınakit alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden ara karara ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/03/2026

İlişkili maddeler

Doğrulanmış madde ilişkisi yok.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/istanbul-bam-12-hukuk-dairesi-2026-354-2026-437 — erişim: 20.07.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.