Mali müşavirde kaybolan defter için zayi belgesi koşulları

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2026/277

KARAR NO 2026/372 TÜRK MİLLETİ ADINA — İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/05/2025

NUMARASI 2025/21 Esas 2025/481 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ 06/01/2025

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/03/2026

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin sermaye artırımı yapılması için yetkili mali müşaviri vasıtasıyla İstanbul Ticaret Odası İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğüne başvurduğunu, başvurusu genel kurul toplantı ve müzakere defteri gerektiğinden 12.12.2024 tarihinde reddedildiğini, bunun üzerine Mali Müşavir ... tarafından söz konusu defterin bir süre arandığını, akabinde kaybolduğunun fark edildiğini ve müvekkili şirkete henüz bilgi verilmediğini, mali müşavir tarafından verilen bilgi üzerine müvekkilinin derhal 25.12.2024 günü Posta Gazetesi'ne kayıp ilanı verdiğini, davanın yasal süresi içerisinde açıldığı beyanla, müvekkili şirkete ait genel kurulu toplantı ve müzakere defterinin zayi olduğuna dair belgelerin verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı şirket; sermaye arttırımına ilişkin karar almak için genel kurul toplantı ve müzakere defterine ihtiyaç duyulması üzerine yapılan aramalara rağmen karar defterini bulamadıkları ve karar defterinin (genel kurul toplantı ve müzakere defteri) kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş olup davacı ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özen göstermediği gibi ileri sürülen bu husus olarak davacı şirketin fırın işletmesinde muhafaza edilecek yer bulunamamasına ilişkin hususun da TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallereden olmadığı ve davacı şirketin basiretli tacir olarak davranması gerekliliğini ortadan kaldırmadığı gerekçesiyle, talebe konu defterler yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkil şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defterinin yetkili mali müşavir ... uhdesinde iken kaybolduğunu, Mali müşavir ile on yılı aşkın bir çalışma ilişkisi söz konusu olan müvekkilin bu belgenin mali müşavir tarafından usulüne uygun biçimde koruyup gözetileceği hususunda haklı bir güven duyduğunu; ayrıca defter ve belgelerin muhasebecinin ofisinde bulunmasının da hayatın olağan akışına uygun olduğunu, müvekkil şirketin tüm bu hususlar değerlendirilerek dava konusu defterin zayi olmasında kusurunun bulunmadığını, TTK md.82/7 düzenlemesinin örnekleme yoluyla bir sayım yaptığı ve bu kapsamda mali müşavir tarafından kaybedilen evrak için zıya tespitinde bulunulması gerektiğinden kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalı, zayii belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı, kanunda yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilerek tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, tasdike tabi defterlerin tasdik edilip edilmediği, davacıya ait defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığı ve iddia edilen olayın meydana geldiği yerin tacirin faaliyette bulunduğu yerlerden olup olmadığı hususlarının araştırılarak,olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekir." (Yargıtay HGK nun 2014/827 Esas, 2016/311 Karar sayılı, 16.3.2016 tarihli ilamı)6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaı uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir.

Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğraması gerekmektedir. Bunun dışında tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Somut olayda; davacının yetkilisi bulunduğu şirkete ait genel kurul müzakere defterinin mali müşavirde iken kaybedildiğinin anlaşıldığı ileri sürülmüş ise de davacı tarafça ileri sürülen bu neden, kanunda tacirin iradesi dışında defterlerin yok olmasını sağlayıcı sebep olarak kabul edilen haller kapsamına girmediği gibi, kaybın ne şekilde gerçekleştiğinin de belirsiz olduğu, zayi belgesi talep koşulları bulunmadığı anlaşıldığından zayi belgesi isteminin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle;

karara yönelik ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmeyerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/03/2026