İşletmenin taşınması sırasında pay defterinin kaybı zayi belgesi koşulu oluşturmaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi 2026/174 E. 2026/225 K. · 06.02.2026 · istinaf başvurusunun esastan reddi · kesin
Kural
TTK m.82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için tacirin defterleri korumada gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması ve ziyaın, iradesi dışında, kanunda sayılan afet/hırsızlık gibi sebeplere benzer, önlenmesi mümkün olmayan bir nedenle gerçekleşmiş olması gerekir; işletmenin taşınması sırasında meydana gelen defter kaybı önlenebilir nitelikte olup mücbir sebep sayılmadığından zayi belgesi koşulları oluşmaz.
Ele alınan meseleler
Pay defterinin taşınma sırasında kaybının zayi belgesi koşullarını oluşturup oluşturmadığı
TTK m.82/7 düzenlemesinden yararlanılabilmesi için tacirin bir yandan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş olması, diğer yandan ziyaın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekir; tacir defterlerini korumada gerekli özeni göstermemişse zayi belgesi talep edemez. İşletmenin taşınması kanunda sayılana benzer harici bir etkenle gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olan bir durum olup davacı bakımından mücbir sebep sayılamaz. Ziyaın, kanunda yazılı (yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi afet veya hırsızlık) sebeplere benzer bir sebep neticesinde gerçekleştiği ispat edilemediğinden zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut değildir; davanın reddi isabetlidir.
Sonuç: ret
Kavramlar: zayi belgesi, mücbir sebep, basiretli tacir, pay defteri, ziya, ispat yükü
Emsal değeri: İşletmenin taşınması sırasında ticari defterin (pay defteri) kaybının, önlenmesi mümkün bir durum olması nedeniyle mücbir sebep sayılamayacağı ve TTK m.82/7 kapsamında zayi belgesi verilme koşulunu oluşturmayacağı yönünden bölgesel ve ikna edici emsal değer taşır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2026/174
KARAR NO 2026/225 TÜRK MİLLETİ ADINA — İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 12/01/2026
NUMARASI 2025/292 Esas - 2026/22 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ 26/03/2025
İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/02/2026
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı şirket yetkilisi şirkete ait pay defterinin 25.12.2020 tarihinde ... Avcılar adresinden, ... Esenyurt adresine nakli sırasında kaybolduğunu ancak şirket hisse devri yapılmak istenmesi üzerine 20.03.2025 tarihinde fark edildiğini, TTK nın 82/7 maddesi “Bir tacirin sâklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaa öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde olduğunu, davacı şirkete ait pay defterinin şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen bulunamaması nedeniyle zayi olan şirket pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talep ve dava etmiştir.Mahkemece;
somut olayda, davacı tarafça şirketin pay defterinin şirketin adres nakli esnasında pay defterinin kayıp olduğunun hisse devri yapılmak istenmesi üzerine tespit edildiğinden bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, tacirin TTK nın 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerektiği, talebe konu defterlerin, basiretli tacir ilkesine uygun şekilde saklaması gerektiği, buna rağmen gerekli özen ve ihtimam gösterilmediği, şirket adres değişikliğinin herhangi bir doğal afet sebebiyle olmadığı, mücbir sebebin ya da bir ceza soruşturmasının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.Davacı şirket temsilcisi;
şirketin 2020 yılında taşındığını, pay devri yapılmak üzere 2025 yılında defter aranmış ise de bulunmadığında kaybın fark edildiğini, şirketin devamlılığının sağlanabilmesi için yeni pay defterinin tasdiki gerektiğini, davacı şirketin kusuru olmadan pay defterinin kaybedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Somut olayda; davacı şirketin 2020 yılında şirket merkezinin taşındığı belirtilerek pay defterinin taşınma sırasında kaybedildiği ileri sürülmüştür. Tacirin TTK'nın 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.İşletmenin taşınması kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan davacı bakımından mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Sunulan emsal ilamlarda elde ki davaya emsal teşkil etmemektedir.Açıklanan nedenlerle; zayii olayının kanunda yazılı sebeplere benzer bir sebep neticesi gerçekleştiğinin ispat edilememesi nedeniyle, zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, istinaf nedeni yerinde olmayan davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/02/2026
İlişkili maddeler
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/istanbul-bam-12-hukuk-dairesi-2026-174-2026-225 — erişim: 20.07.2026